Berichten over klimaatverandering

  1. Praktijkbossen voor klimaatslim bosbeheer

    04-05-2022 12:30 door Bert Van Gils

    Afbeelding - sterfte in fijnspar.jpg

    Klimaatverandering is niet weg te denken uit de actualiteit. Wereldwijd zijn wetenschappers, politici en vele bezorgde burgers en organisaties er intensief mee bezig. Bossen kunnen een belangrijk onderdeel van de oplossing vormen in de opname van CO2 en het bufferen van extremen. Tegelijkertijd ondervinden zij zelf al negatieve effecten van klimaatverandering, ook in onze streken. Denk maar aan extreme weerfenomenen zoals de lange periode van droogte in de jaren 2018-2019 met vervolgens ziekten en plagen die daar handig op in hebben gespeeld zoals de letterzetter in de fijnspar bestanden met massale sterfte tot gevolg.

    De drie Antwerpse Bosgroepen en BOS+ staken in de zomer van 2021 de koppen bij elkaar en schreven een project uit rond dit thema. Samen met partners Stichting Kempens Landschap en provincie Antwerpen gaan we voor het uitbouwen van 12 locaties met ‘voorbeeldbossen’ voor klimaatslim bosbeheer in de provincie Antwerpen. Het is de bedoeling dat deze voorbeelden als inspiratie dienen voor andere boseigenaren, experts en beheerders zodat klimaatslim bosbeheer breder zal worden toegepast. Ook het algemene publiek, met een extra focus op kinderen, wordt op een interactieve manier betrokken met het uitwerken van vier klimaatvriendelijke belevingsbossen.

    Lees meer over "Praktijkbossen voor klimaatslim bosbeheer"

    Labels:

  2. Hernieuwde werking ‘Plant van Hier plantsoen’

    25-01-2022 16:00 door Gudrun Van Langenhove

    zakkenzaad_KristineVanderMijnsbrugge.jpg

    De lancering van allerhande grootschalige projecten heeft de vraag naar plantsoen voor gebruik bij bosuitbreiding, herbebossing, houtkantenaanleg en landschapsontwikkeling de laatste jaren enorm doen stijgen. Voor Vlaanderen is er het bosuitbreidingsproject van minister Demir, dat tegen het einde van deze legislatuur (in 2024) 4000 ha bijkomend bos wil realiseren. Dit vereist heel wat extra plantmateriaal. Het ‘Plant van Hier plantsoen’ afkomstig van autochtone bomen en struiken, dat sinds kort (november 2019) wordt aangeboden overeenkomstig de hernieuwde werking, kan hierbij een rol van betekenis spelen. Zeker indien dit plantsoen wordt gebruikt om ecologische doelen te dienen. Maar ook op de langere termijn wil ‘Plant van Hier plantsoen’ een antwoord bieden op de vraag naar kwaliteitsvol en geschikt plantsoen. Hoe het deze rol kan opnemen, was onder meer onderwerp van een info- en netwerkmoment dat op 30 september 2021 te Leuven werd georganiseerd door het Agentschap Natuur & Bos (ANB) en de regionale landschappen. De presentaties van de sprekers en een samenvatting van de werksessies zijn raadpleegbaar via deze link: Info- en netwerkevent 30 sept 2021 - Nieuws – Plant van hier. In wat volgt wordt de ontstaansgeschiedenis, de recente ontwikkelingen en het belang van het Plant van Hier verhaal geschetst.  

    Lees meer over "Hernieuwde werking ‘Plant van Hier plantsoen’"

    Labels:

  3. De Revue gepasseerd | Het ABC van het klimaat

    25-01-2022 15:00 door Sanne Baeten

    ABC - VOORKant_bijgesneden.jpg

    Wanneer drie generaties samenwerken aan één boek, dan weet je dat het over een universeel thema gaat. Grootvader Hugo, dochter Ilse en kleindochter Amber bundelden de krachten om het complexe thema klimaatsverandering toe te lichten. Ze nemen de lezer mee in een alfabetische snelreis van agro-ecologie naar zuidpool. Onderweg gidsen ze met feiten, ideeën en eigen ervaringen. Dat maakt het boek zowel informatief als persoonlijk. Hoewel het een vluchtige tocht is, is het tegelijk een laagdrempelige manier om op een snelle manier een brede blik op het klimaat te krijgen. Jong en oud kan bijleren over de oorzaken en effecten van klimaatsverandering.

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | Het ABC van het klimaat"

    Labels:

  4. Evolutie van de koolstofspons in tropische bossen

    01-12-2020 17:00 door Wannes Hubau, Simon Lewis, Corneille Ewango, Benjamin Toirambe, Hans Beeckman

    CoverSuggestion_2019-06-08259A_Katharine Abernethy_Gabon.jpg

    Intacte tropische bossen staan ​​bekend als een cruciale koolstofspons, die de klimaatverandering op aarde vertraagt ​​door koolstofdioxide (CO2) uit de atmosfeer te verwijderen en op te slaan in biomassa (voornamelijk in boomstammen). De meeste wereldwijd toegepaste klimaatmodellen voorspellen dat deze tropische koolstofspons nog tientallen jaren op topcapaciteit zal blijven werken. Wetenschappers van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Leeds University (UK) en een internationaal consortium van onderzoeksinstellingen ontdekten dat deze voorspelling niet correct is. De koolstofspons in intacte tropische bossen heeft een piek bereikt in de jaren negentig en neemt nu snel af. Deze alarmerende resultaten suggereren dat de koolstofdioxide-uitstoot nog sneller tot nul teruggebracht moet worden dan gepland. Eén van de beste maatregelen hiervoor is herbebossing in tropische regio’s.

    Lees meer over "Evolutie van de koolstofspons in tropische bossen"

    Labels:

  5. Schrijven we de beuk te snel af?

    05-11-2020 17:00 door Luc De Keersmaeker, Kris Vandekerkhove

    FOTO 3 jonge beuken Luc De Keersmaeker.jpg

    Heel wat beuken, vooral in het open landschap en langs bosranden, hebben het lastig met de hitte en de droogte van de voorbije jaren. Door dit opvallende beeld verschijnen regelmatig doemberichten: de beuk zou vooraan in het rijtje staan van soorten die uit onze streken dreigen te verdwijnen door klimaatverandering.

    Bovendien heeft de beuk geen al te goede reputatie op het vlak van biodiversiteit: beuk zou door zijn hoge schaduwdruk en slecht afbreekbaar strooisel de biodiversiteit van onze bossen bedreigen. Sommige beheerders kappen daarom gaten in beukenbossen om andere boomsoorten, zoals wintereiken, in de plaats aan te planten. We plaatsen bij deze aanpak een aantal kanttekeningen op basis van de wetenschappelijke literatuur over beuk en beukenbossen.

    Lees meer over "Schrijven we de beuk te snel af?"

    Labels:

  6. Bomen kappen, biodiversiteit en klimaatverandering

    14-04-2020 17:17 door Paul Stryckers

    2020Bl13 pano.jpg

    De laatste tijd krijgen bos- en natuurbeheerders zoals het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB, roepnaam ‘Natuur en Bos’) en Natuurpunt steeds vaker te maken met kritische reacties vanuit het publiek naar aanleiding van het kappen van bomen en bossen. Dit fenomeen is op zich niet nieuw [1] maar krijgt nu versterking vanuit een algemene -terechte- klimaatbezorgdheid [2]. Natuurbehoudsorganisaties hebben als kerndoelstelling het vrijwaren van de biodiversiteit, wat als een van de grote uitdagingen voor onze planeet beschouwd wordt. Daarnaast wordt van deze organisaties, net zoals van de ganse samenleving, ook verwacht dat ze zich inzetten voor die andere grote uitdaging die op ons afkomt: de klimaatverandering. In dit verband wordt er naar bos en natuurgebieden gekeken als ‘natuurgebaseerde oplossingen’, m.a.w. systemen die koolstof opslaan en vasthouden (mitigatie) en buffers kunnen vormen voor de gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingsgebieden (adaptatie). Hoe verhouden beide uitdagingen zich in de concrete natuurbehoudspraktijk? Is samengaan mogelijk of moet hier een keuze gemaakt worden voor de ene, ten koste van de andere? Onderstaand artikel probeert een voorzichtige aanzet te leveren voor een denkkader, dat misschien kan leiden tot concrete beleidsadviezen en ook een hulpmiddel kan bieden in de communicatie naar een breed publiek. Aangezien dit artikel ingaat op de vraag naar de relatie tussen kappen van bomen voor biodiversiteit en het behoud van bomen als mitigerende maatregel tegen klimaatverandering, wordt ontbossing voor andere doeleinden hier niet besproken.

    Lees meer over "Bomen kappen, biodiversiteit en klimaatverandering"

    Labels:

  7. Wereldwijde herbebossing als oplossing voor de klimaatverandering: Fantasie of werkelijkheid?

    04-03-2020 14:23 door Michael P. Perring

    fig0.jpg

    In juli 2019 werd het artikel "The global tree restoration potential" gepubliceerd in Science [1]. Deze publicatie van Jean-François Bastin et al. (Crowther-laboratorium van de ETH Zürich) kende veel weerklank in de internationale pers. Naast een goedgekozen timing was de spectaculaire uitspraak “… global tree restoration [is] our most effective climate change solution to date” waarschijnlijk de reden hiervoor. Na de publicatie verscheen er op deze uitspraak en de rest van het artikel echter veel kritiek, onder andere in het tijdschrift Science [2] zelf. De auteurs reageerden met de stelling dat hun schattingen eigenlijk zelfs conservatief zijn [3]. De controversiële uitspraak werd weliswaar wel gewijzigd in “...global tree restoration [is] one of the most effective carbon drawdown solutions to date".

    In dit artikel vat een co-auteur van een van de reacties [2] het oorspronkelijke document samen, schetst hij de argumenten die in de commentaren naar voren worden gebracht en gaat hij in op de reactie van de auteurs van de oorspronkelijke studie op deze kritiek. Hij besluit met een reflectie over wat de discussies betekenen voor beleidsmakers en landschapsbeheerders in België en daarbuiten want er zal meer actie nodig zijn als we de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen willen halen.

    Lees meer over "Wereldwijde herbebossing als oplossing voor de klimaatverandering: Fantasie of werkelijkheid?"

    Labels:

  8. Bosactua | Houtkap is geen synoniem voor ontbossing

    03-01-2020 13:21 door Bert De Somviele

    FOTO.jpg

    Het voorbije jaar is er veel te doen geweest rond het bos en de bomen in Vlaanderen. Zo was er de eis van BOS+ voor 6 miljoen extra bomen in de nasleep van de hittegolven van afgelopen zomer. Om een tegengewicht te bieden aan de steeds acuter wordende problematiek van de hitte-eilanden, eiste BOS+ van de Vlaamse regering om werk te maken van 6 miljoen bijkomende bomen in stads- en dorpskernen. Na de recordtemperaturen van de maand juli groeide het besef dat we ons echt zullen moeten aanpassen aan het veranderende klimaat.

    Daarnaast bereiken ons vanuit Vlaamse regering hoopgevende signalen rond de thema’s bos en natuur. Het Vlaamse Regeerakkoord ademt veel meer ambitie uit dan haar voorgangers, BOS+ vindt er veel van haar prioritaire aandachtspunten expliciet vermeld. Niet alleen wordt de meer dan 20 jaar oude belofte van 10.000 ha bosuitbreiding van onder het stof gehaald, ook andere pijnpunten in het recente bosbeleid, zoals de gebrekkige werking van het boscompensatiemechanisme en de absolute nood aan het behoud van onze meest waardevolle bossen, komen aan bod. In de provincie Vlaams-Brabant wil men bovendien 1 miljoen bijkomende bomen planten om het groene karakter van de Vlaamse rand te versterken.

    Lees meer over "Bosactua | Houtkap is geen synoniem voor ontbossing"

    Labels:

  9. Kleine bossen functioneren beter wanneer ze gemengd zijn

    06-12-2019 13:43 door Lionel Hertzog, Daan Dekeukeleire, Dries Bonte, An Martel, Kris Verheyen, Luc Lens, Lander Baeten

    Vilda_117342_Herfstig_bos_Yves_Adams_5000_px_45451.jpg

    Steeds meer plant- en diersoorten gaan achteruit en verdwijnen uit ons landschap. De gevolgen hiervan voor het functioneren van ecosystemen – zoals weerspiegeld in biomassaproductie, bestuiving of koolstofopslag – zijn een ‘hot topic’ in het ecologisch onderzoek. De voorbije dertig jaar voerden ecologen diverse experimenten uit om het verband tussen het aantal soorten (of biodiversiteit) in ecosystemen en het functioneren ervan te onderzoeken. Onderzoek focuste op verschillende systemen zoals graslanden en jonge bosaanplanten. Op basis van dit experimenteel onderzoek is er nu een duidelijke consensus: soortenrijkere systemen functioneren gemiddeld beter. Voor bossen werd bijvoorbeeld aangetoond dat gemengde bossen meer hout produceren dan monoculturen en ook dat gemengde bossen een hogere veerkracht vertonen na droogte of bij uitbraak van ziekten en plagen (Liang et al 2016). Naast het aantal boomsoorten in een bos, is het ook van belang wélke soorten samen voorkomen. De specifieke soortensamenstelling heeft een belangrijke invloed op een waaier aan ecosysteemfuncties, waarbij sommige soortcombinaties duidelijk beter presteren dan andere, ongeacht hun soortenrijkdom (Baeten et al. 2019).

    Lees meer over "Kleine bossen functioneren beter wanneer ze gemengd zijn"

    Labels:

  10. Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons

    29-11-2018 13:52 door Lieselotte Schoeters, Astrid Vannoppen, Bart Muys

    beukennootje_copyright iStockphoto.jpg

    De beuk is een belangrijke loofboomsoort in Vlaanderen. Het is echter ook een droogtegevoelige boomsoort. Droogte vormt steeds vaker een probleem voor beuk. Het afgelopen decennium was het warmste sinds de waarnemingen. Daarnaast verwacht men dat extreme zomerdroogte zoals waargenomen in de jaren 2003, 2010 en ook dit jaar frequenter zal voorkomen in de toekomst. Het is daarom belangrijk om onze kennis over het effect van droogte op de groei van beuk te vergroten en te zoeken naar beheermaatregelen die de effecten van droogte op beuk kunnen verkleinen.

    Lees meer over "Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons"

    Labels: