Berichten over bosbeleid

  1. Bomen kappen, biodiversiteit en klimaatverandering

    14-04-2020 17:17 door Paul Stryckers

    2020Bl13 pano.jpg

    De laatste tijd krijgen bos- en natuurbeheerders zoals het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB, roepnaam ‘Natuur en Bos’) en Natuurpunt steeds vaker te maken met kritische reacties vanuit het publiek naar aanleiding van het kappen van bomen en bossen. Dit fenomeen is op zich niet nieuw [1] maar krijgt nu versterking vanuit een algemene -terechte- klimaatbezorgdheid [2]. Natuurbehoudsorganisaties hebben als kerndoelstelling het vrijwaren van de biodiversiteit, wat als een van de grote uitdagingen voor onze planeet beschouwd wordt. Daarnaast wordt van deze organisaties, net zoals van de ganse samenleving, ook verwacht dat ze zich inzetten voor die andere grote uitdaging die op ons afkomt: de klimaatverandering. In dit verband wordt er naar bos en natuurgebieden gekeken als ‘natuurgebaseerde oplossingen’, m.a.w. systemen die koolstof opslaan en vasthouden (mitigatie) en buffers kunnen vormen voor de gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingsgebieden (adaptatie). Hoe verhouden beide uitdagingen zich in de concrete natuurbehoudspraktijk? Is samengaan mogelijk of moet hier een keuze gemaakt worden voor de ene, ten koste van de andere? Onderstaand artikel probeert een voorzichtige aanzet te leveren voor een denkkader, dat misschien kan leiden tot concrete beleidsadviezen en ook een hulpmiddel kan bieden in de communicatie naar een breed publiek. Aangezien dit artikel ingaat op de vraag naar de relatie tussen kappen van bomen voor biodiversiteit en het behoud van bomen als mitigerende maatregel tegen klimaatverandering, wordt ontbossing voor andere doeleinden hier niet besproken.

    Lees meer over "Bomen kappen, biodiversiteit en klimaatverandering"

    Labels:

  2. Wereldwijde herbebossing als oplossing voor de klimaatverandering: Fantasie of werkelijkheid?

    04-03-2020 14:23 door Mike Perring

    fig0.jpg

    In juli 2019 werd het artikel "The global tree restoration potential" gepubliceerd in Science [1]. Deze publicatie van Jean-François Bastin et al. (Crowther-laboratorium van de ETH Zürich) kende veel weerklank in de internationale pers. Naast een goedgekozen timing was de spectaculaire uitspraak “… global tree restoration [is] our most effective climate change solution to date” waarschijnlijk de reden hiervoor. Na de publicatie verscheen er op deze uitspraak en de rest van het artikel echter veel kritiek, onder andere in het tijdschrift Science [2] zelf. De auteurs reageerden met de stelling dat hun schattingen eigenlijk zelfs conservatief zijn [3]. De controversiële uitspraak werd weliswaar wel gewijzigd in “...global tree restoration [is] one of the most effective carbon drawdown solutions to date".

    In dit artikel vat een co-auteur van een van de reacties [2] het oorspronkelijke document samen, schetst hij de argumenten die in de commentaren naar voren worden gebracht en gaat hij in op de reactie van de auteurs van de oorspronkelijke studie op deze kritiek. Hij besluit met een reflectie over wat de discussies betekenen voor beleidsmakers en landschapsbeheerders in België en daarbuiten want er zal meer actie nodig zijn als we de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen willen halen.

    Lees meer over "Wereldwijde herbebossing als oplossing voor de klimaatverandering: Fantasie of werkelijkheid?"

    Labels:

  3. Bosactua | Houtkap is geen synoniem voor ontbossing

    03-01-2020 13:21 door Bert De Somviele

    FOTO.jpg

    Het voorbije jaar is er veel te doen geweest rond het bos en de bomen in Vlaanderen. Zo was er de eis van BOS+ voor 6 miljoen extra bomen in de nasleep van de hittegolven van afgelopen zomer. Om een tegengewicht te bieden aan de steeds acuter wordende problematiek van de hitte-eilanden, eiste BOS+ van de Vlaamse regering om werk te maken van 6 miljoen bijkomende bomen in stads- en dorpskernen. Na de recordtemperaturen van de maand juli groeide het besef dat we ons echt zullen moeten aanpassen aan het veranderende klimaat.

    Daarnaast bereiken ons vanuit Vlaamse regering hoopgevende signalen rond de thema’s bos en natuur. Het Vlaamse Regeerakkoord ademt veel meer ambitie uit dan haar voorgangers, BOS+ vindt er veel van haar prioritaire aandachtspunten expliciet vermeld. Niet alleen wordt de meer dan 20 jaar oude belofte van 10.000 ha bosuitbreiding van onder het stof gehaald, ook andere pijnpunten in het recente bosbeleid, zoals de gebrekkige werking van het boscompensatiemechanisme en de absolute nood aan het behoud van onze meest waardevolle bossen, komen aan bod. In de provincie Vlaams-Brabant wil men bovendien 1 miljoen bijkomende bomen planten om het groene karakter van de Vlaamse rand te versterken.

    Lees meer over "Bosactua | Houtkap is geen synoniem voor ontbossing"

    Labels:

  4. Een blik op de kenmerken van bos in Vlaanderen – eerste resultaten van twee opeenvolgende Vlaamse bosinventarisaties

    03-01-2020 10:52 door Leen Govaere

    FOTO1.jpg

    Sinds 1997 volgt het Agentschap voor Natuur en Bos de toestand van het bos op met behulp van de Vlaamse bosinventaris. Die bestaat uit een permanent meetnet van 27.163 steekproefpunten, ontstaan door een fictief raster van 1 op 0,5 kilometer over Vlaanderen te leggen. Elk snijpunt waar bos aanwezig is op luchtfoto wordt opgemeten, waarbij zowel de houtachtige als de kruidachtige vegetatie in beeld wordt gebracht. 

    Het volledige meetnet werd een eerste keer opgemeten in de periode 1997-1999, wat in 2000 resulteerde in het rapport Waterinckx et al., 2000.

    In 2009 startte de tweede bosinventaris. Deze keer werd een meetcyclus van tien jaar gehanteerd. Dat wil zeggen dat gedurende een periode van tien jaar, jaarlijks 10% van de meetpunten werd opgemeten. Deze nieuwe aanpak betekent natuurlijk ook dat het tien jaar wachten was op de volledige resultaten van de tweede bosinventaris. 

    Vanaf nu zal er meer continu gerapporteerd worden, vermits al in mei 2019 gestart werd met de derde bosinventaris. Er is dus geen tussenperiode van tien jaar geweest vooraleer de nieuwe, derde, meetcampagne op te zetten. Net als bij de tweede bosinventarisatie worden ook nu jaar na jaar 10% van de meetpunten opgemeten. 

    In maart 2019 werden de laatste proefvlakken van de tweede bosinventaris op terrein afgewerkt. Van de 27.163 punten bleek iets meer dan 10% in bos gelegen. Omdat er nu twee meetcycli volledig zijn afgewerkt, is er voor de eerste keer een goede inschatting mogelijk van de veranderingen in de toestand van het bos in Vlaanderen over de voorbije decennia. In dit artikel verkennen we de grote lijnen die zich aftekenen na de eerste analyses, met focus op de ecologische en economische bosfunctie.

    Lees meer over "Een blik op de kenmerken van bos in Vlaanderen – eerste resultaten van twee opeenvolgende Vlaamse bosinventarisaties"

    Labels:

  5. Bosstedenbouw in Vlaanderen. Een kort manifest voor meer bos in de Vlaamse verstedelijking.

    05-11-2019 11:16 door Wim Wambecq

    Figuur 9 best-worst.jpg

    De relatie tussen de stedelijke structuur – dan spreken we over de wijdverspreide verstedelijking van Vlaanderen die vaak de “nevelstad” wordt genoemd – en bos wordt meestal geportretteerd als lineair: bos wordt ingenomen en verdwijnt door verstedelijking allerhande: nieuwe verkavelingen, industrieën, infrastructuur… Bos weerstaat de verstedelijkingsdruk amper. De betonstop tegen 2050 komt voor het bos mogelijks te laat.

    Lees meer over "Bosstedenbouw in Vlaanderen. Een kort manifest voor meer bos in de Vlaamse verstedelijking."

    Labels:

  6. Schendingen van de boswetgeving: praktijkgegevens aangaande de feiten en hun sanctionering

    03-10-2019 16:12 door Carole Billiet

    fig.jpg

    In 2009 trad Titel XVI van het decreet van 3 juni 1995 ‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’ (DABM) in werking. Deze regelgeving schoeide de handhaving van het Vlaamse milieurecht op een nieuwe leest. Er werd in één uniform sanctioneringsinstrumentarium voorzien, met een opvallende uitbreiding en versterking van de mogelijkheden tot bestuurlijk handhavend optreden, onder meer door de invoering van een bestuurlijk beboetingsstelsel met veralgemeende toepassing. Er werd tevens ingezet op remediërende sanctionering: de remediërende sancties waarover strafrechter en bestuur beschikken, werden aanzienlijk verbeterd. Ook in het Waalse Gewest gebeurde in 2009 een grondige hervorming van het milieuhandhavingsrecht, met vergelijkbare krachtlijnen.

    Van januari 2017 tot maart 2018 heb ik onderzoek geleid naar de praktijkwerking van beide nieuwe handhavingsregelingen voor biodiversiteitsmisdrijven: schendingen van de jachtwetgeving, de wetgeving inzake riviervisserij, de boswetgeving en de wetgeving inzake natuurbehoud. Hierover bestond weinig kennis, onder meer omdat vonnissen, arresten en bestuurlijke sanctiebesluiten zelden tot niet worden gepubliceerd. De juridische analyse werd aangevuld met een insteek uit de criminologie, de ecologie en de milieueconomie. Honderden onuitgegeven sanctioneringsbesluiten van rechtbanken en milieubesturen uit beide gewesten werden ingezameld en geanalyseerd.

    Wat leerden we uit dit alles over de schendingen van de boswetgeving, hun plegers en de sanctioneringspraktijk in het penale en het bestuurlijke handhavingsspoor?

    Lees meer over "Schendingen van de boswetgeving: praktijkgegevens aangaande de feiten en hun sanctionering"

    Labels:

  7. Bosactua | De bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte

    29-05-2019 15:00 door Bert De Somviele

    fig.jpg

    Er is heel wat fout gelopen met het bosbeleid van de laatste jaren maar het waren toch de vreemde bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte die de voorbije jaren het meest in het oog sprongen. Het begon nochtans veelbelovend toen de Vlaamse overheid in 2011 aankondigde dat ze een nieuwe methodiek had ontwikkeld waarmee ze de Vlaamse bosoppervlakte voortaan accuraat en ondubbelzinnig zou karteren. Door de automatisering van dit proces werd het bovendien haalbaar om op zeer frequente basis de analyse van 3-jaarlijkse luchtopnames te herhalen, waardoor het mogelijk zou worden om trends te bepalen. En vanaf toen ging het snel. In dit artikel geven we een overzicht:

    Lees meer over "Bosactua | De bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte"

    Labels:

  8. Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen

    04-01-2019 12:15 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    natuurstreefbeeldenkaart cottembos.PNG

    Sinds 28 oktober 2017 is er een nieuwe regelgeving van kracht rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) meer inzicht in deze nieuwe regeling. In het eerste artikel in Bosrevue 68 gaven we wat meer informatie over de theorie en de beleidscontext. In het artikel in de Bosrevue 71 wordt beschreven hoe je een nieuw natuurbeheerplan opstelt en wat er moet gebeuren om een bestaand beheerplan voor een bos of voor een erkend natuurreservaat om te zetten naar een natuurbeheerplan. In dit derde artikel zullen we het hebben over het engagement en de voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen"

    Labels:

  9. Hoe een nieuw natuurbeheerplan opstellen? – Wat met de bestaande beheerplannen

    23-07-2018 14:15 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    KappingvoormakenbosrandWimMassant.jpg

    Sinds 28 oktober 2017 is er een nieuwe regelgeving van kracht rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) meer inzicht in deze nieuwe regeling. In het eerste artikel in de Bosrevue 68a van 29 maart 2018 gaven we informatie over de theorie en de beleidscontext. Dit artikel beschrijft hoe je een nieuw natuurbeheerplan opstelt en wat er moet gebeuren om een bestaand beheerplan voor een bos of voor een erkend natuurreservaat om te zetten naar een natuurbeheerplan. In het derde artikel zullen we het hebben over engagementen en voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Hoe een nieuw natuurbeheerplan opstellen? – Wat met de bestaande beheerplannen"

    Labels:

  10. Toekomstvisie Bos en Samenleving

    01-12-2017 14:11 door Dries Van der Heyden, Bert De Somviele

    Coördinator van Bosgroep Zuiderkempen, Jan Seynaeve, tijdens de slotconferentie Toekomstvisie Bos en Samenleving

    Welke bijdrage kunnen bossen leveren aan gezondheid, welzijn en welvaart? En op welke manier kunnen we deze maatschappelijke bijdrage waarborgen in de toekomst zonder in te boeten op de ecologische draagkracht en biodiversiteit van onze bossen? Op deze vragen wil de ‘Toekomstvisie Bos en Samenleving’ een antwoord bieden. De visie werd gevormd in 2017 op initiatief van het Bosforum aan de hand van een dialoog met uiteenlopende belanghebbenden. Twintig individuele interviews en vier thematische rondetafels dienden als input voor een ontwerp-visietekst die op de slotconferentie, 17 november 2017, werd voorgesteld. Het proces werd begeleid door de redacteur van de tekst, Jan Turf, die werd bijgestaan door een stuurgroep.

    Lees meer over "Toekomstvisie Bos en Samenleving"

    Labels: