Berichten over bomen buiten bos

  1. De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje

    26-02-2019 13:36 door Sander Van Daele

    fig.jpg

    Op 17 september 2018 vertrokken we samen met een groep landbouwers, landbouwers in spe, onderzoekers, studenten en adviseurs naar Noord-Frankrijk voor een driedaagse excursie. Op het programma: een bezoek aan zeven agroforestrysystemen. De organisator was het Consortium Agroforestry dat sinds 2011 deze landgebruiksvorm in Vlaanderen onderzoekt, bekendmaakt en begeleiding voorziet voor landbouwers die er willen mee starten. Agroof, een Franse organisatie met gelijkaardige doelstellingen, begeleidde de excursie. Agroforestry kent zeer veel verschijningsvormen; dat wordt ook tijdens de excursie duidelijk. Knotbomen, houtkanten, hagen, bomenrijen voor de productie van kwaliteitshout, hoogstamboomgaarden, alleenstaande bomen en mengingen van dat alles passeren allemaal de revue, in combinatie met een grote diversiteit aan landbouwteelten. Recent toonde onderzoeker Paul Pardon (UGent en ILVO) bij de verdediging van zijn doctoraat aan dat agroforestry veel mogelijkheden biedt om te evolueren naar een duurzamere landbouw. We zagen in Frankrijk dat agroforestry nog wat kinderziektes kent, zeer vergelijkbaar met de Vlaamse situatie, die een vlotte herintegratie van bomen in het landbouwlandschap bemoeilijken. Dit artikel is een samenvatting van het uitgebreide excursieverslag.

    Lees meer over "De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje"

    Labels:

  2. De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders

    13-11-2018 14:35 door Rik Hendrix, Inge Liekens, Leo De Nocker, Nele Smeets, Steven Broekx

    scenario.jpg

    De Natuurwaardeverkenner is een webtoepassing waarmee de waarde van ecosystemen in Vlaanderen kan geschat worden. De eerste versie kwam online in 2012. In april 2018 werd een grondig herwerkte versie, Natuurwaardeverkenner 4.0,  gelanceerd. Een goede aanleiding om er eens de aandacht op de vestigen.

    Lees meer over "De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders"

    Labels:

  3. Bezoek aan een voedselbos en notengaard in Dartington (UK)

    10-11-2017 12:05 door Sander Van Daele

    aandachtigpubliek.jpg

    De laatste jaren krijgt agroforestry vrij veel aandacht. Landbouwers kunnen sinds 2011 investeringssteun ontvangen voor de aanplant van bomen op hun weilanden en akkers, in 2014 startte een grootschalige onderzoeksproject naar deze landgebruiksvorm in Vlaanderen en in de wetgeving werden de meeste knelpunten weggenomen. Ieder jaar vragen ongeveer vijftien boeren de subsidie aan, goed voor een jaarlijkse, bescheiden groei van 20 à 40 hectare.

    In september 2017 organiseerde het consortium agroforestry een excursie naar Zuid-Engeland. Een groep van vijftig landbouwers, studenten en onderzoekers bezocht vijf agroforestrysystemen. Dit artikel is een verslag van twee van de bezochte sites.

    Lees meer over "Bezoek aan een voedselbos en notengaard in Dartington (UK)"

    Labels:

  4. Hoe kunnen we hout uit het beheer van wegbermen duurzamer gebruiken?

    07-06-2017 11:02 door Rik De Vreese, Sien Cromphout, Bert De Somviele

    P2110359.JPG

    Vlaanderen telt heel wat wegen, zo’n 65.000 km. Langs een groot deel hiervan groeien bomen, bomenrijen, struiken, hagen of houtkanten. Deze houtige landschapselementen worden in eerste instantie beheerd in functie van de veiligheid van de weggebruiker, maar meer en meer wordt ook het biodiversiteitsaspect belangrijker. Het correct afvoeren van het geoogste hout en het duurzaam gebruiken ervan blijft nog een knelpunt: nog al te vaak blijft het versnipperde hout ter plaatse achter. Deze snippers verstikken de aanwezige vegetatie en de bodem wordt aangerijkt met mineralen.

    In het Trees from Traffic project ging BOS+ samen met aannemer Krinkels op zoek naar knelpunten en oplossingen om het beheer van houtige landschapselementen langs gewestwegen duurzamer te maken. Het project focuste op het gebruik van snippers als bron van hernieuwbare energie, maar ook andere toepassingen voor de snippers zijn mogelijk (spaanplaatproductie, papier…).

    Lees meer over "Hoe kunnen we hout uit het beheer van wegbermen duurzamer gebruiken?"

    Labels:

  5. Vanonder het mos | Buitengewone es

    01-07-2016 15:35 door Hans Baeté

    Eind maart 2016 bericht de BBC over de verdwijning van Gewone es (Fraxinus excelsior) uit Europa door toedoen van de schimmel Hymenoscyphus fraxineus (Chalara in Bosrevue 39) in combinatie met de bast-etende larven van de Essenprachtkever (Agrilus planipennis). In datzelfde voorjaar is Gewone es het onderwerp van aflevering 281 van de Biological Flora of the British Isles in Journal of Ecology. Tijd om deze telg van de Olijffamilie vanonder het mos te halen. Van Gewone es bestaan zowel geheel vrouwelijke, geheel mannelijke als ‘gemengde’ individuen. Er wordt aangenomen dat ze zonder menselijk ingrijpen vandaag een hoofdrol zouden spelen in de Vlaamse bossen op rijkere valleibodems. Dergelijke gronden waren echter al vroeg een even gegeerd doelwit voor landbouw. Anderzijds werden er behoorlijk wat essen aangeplant. Ten dele voor hun stevige, veerkrachtige en buigzame hout, geschikt voor handvatten van allerlei gereedschap en paraplu’s. Het voedzame loof diende als veevoer en de gepekelde jonge vruchtjes serveerde men als kappertjes. Minder bekend is het gebruik van essenblaadjes tegen oedeem, reuma en koorts. Keith Richards verkiest gitaren van essenhout omdat deze relatief licht en daardoor goed hanteerbaar zijn.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Buitengewone es"

    Labels:

  6. Agroforestry: ontwerp en aanplanting

    01-12-2015 12:28 door Sander Van Daele, Pieter Verdonckt

    54-3.PNG
    Half november tot en met maart is het ideale plantseizoen voor bomen. De bomen zijn in rust en verdragen het om op blote wortel van de kwekerij verplant te worden naar het veld. Voor de meeste (loof)boomsoorten geldt dat hoe vroeger ze geplant worden tijdens het plantseizoen (november – december dus), hoe beter. Vooraleer je begint te planten, sta je best even stil bij het ontwerp van je agroforestrysysteem, de boomsoortenkeuze, het type plantsoen, de manier van aanplanten…

    Lees meer over "Agroforestry: ontwerp en aanplanting"

    Labels:

  7. Trees from Traffic – Kunnen we houtige biomassa afkomstig van wegbermen gebruiken als bron van hernieuwbare energie?

    28-09-2015 13:15 door Rik De Vreese, Benjamin Van Haelst, Noor De Kuyper, Anne-Marie Somers

    53-2.PNG
    Vlaanderen heeft zich tot doel gesteld om tegen 2020 10,5% van de in Vlaanderen gebruikte energie op een duurzame manier te produceren. Hoewel we vooral bekend zijn met zonneenergie en windmolens om duurzame energie te produceren, is biomassa de belangrijkste bron van hernieuwbare energie: in 2013 leverde vaste biomassa 35 % van de groene stroom (ter vergelijking: fotovoltaïsche zonnepanelen leverden 32%) en 79% van de groene warmte in Vlaanderen (Jespers et al., 2015). Biomassa zal ook nodig zijn om onze 2020 doelstelling te realiseren: biomassa zal 52 % van de productie van groene stroom (elektriciteit) leveren, en 88 % van de groene warmte (VEA, 2014). 

    Lees meer over "Trees from Traffic – Kunnen we houtige biomassa afkomstig van wegbermen gebruiken als bron van hernieuwbare energie?"

    Labels:

  8. Agroforestry in Vlaanderen: zes pioniers getuigen

    28-06-2015 13:44 door Sander Van Daele, Pieter Verdonckt, Bert Reubens, Victoria Nelissen, Bart Vleeschouwers

    52-3.PNG
    Agroforestry. Tot enkele jaren geleden in Vlaamse context een relatief ongekend begrip, maar de laatste tijd toch steeds meer in de aandacht. Wat houdt het juist in? En wat betekent het voor de Vlaamse (landbouw)situatie? Agroforestry of boslandbouw is een vorm van ecologisch intensieve landbouw waarbij landbouwgewassen en houtachtige gewassen op eenzelfde perceel geteeld worden. In de praktijk gaat het vaak om een landbouwgewas tussen bomenrijen of bomen in grasland. Sinds 2011 is hiervoor in Vlaanderen investeringssteun beschikbaar voor landbouwers. De overheid wil met deze Vlaams-Europese subsidie de combinatie van bomen met veeteelt of akkerbouw stimuleren. 

    Lees meer over "Agroforestry in Vlaanderen: zes pioniers getuigen"

    Labels:

  9. Kunst en bos, een pleidooi voor mysterie

    01-06-2014 10:38 door Sanne Huysmans

    48-1.jpg
    Net als de milieusector hebben de kunsten het moeilijk hun  waarde te valoriseren in een samenleving waar kosten en
    baten worden afgewogen binnen een redelijke termijn en met harde cijfers. De sectoren proberen toch dapper te becijferen wat de ecosysteemdiensten van boreale wouden, de duurzame ontwikkeling van Ecuador en de kunstsector van de provincie Antwerpen waard zijn in de eenheid die we het best begrijpen: centen. Zo is de actuele waarde van parkbomen blijkbaar 5,22 euro/cm2. Er bestaat een druk tot verantwoording die niet lijkt af te nemen, integendeel, en die daarbij hopeloos tekort schiet. Want kunst en natuur hebben de unieke gave ethische, esthetische en filosofische markeringen te plaatsen bij wat we voelen, denken en doen. Daarom een oproep om – naast de cijfers – toch ook vooral te focussen op verbeelding en mysterie en de aanval te verplaatsen van het stugge hoofd naar het weke hart van de bosliefhebber (in spe).

    Lees meer over "Kunst en bos, een pleidooi voor mysterie"

    Labels:

  10. Agroforestry, of hoe het verleden ook de toekomst kan zijn

    01-09-2008 15:25 door Bert De Somviele

    25-3.PNG
    Bomen in het landschap zijn er altijd al geweest, en in voorbije tijden, toen land- en bosbouw nog veel inniger verstrengeld waren, speelden ze een cruciale rol op het landbouwbedrijf. Ze zorgden voor brandhout en geriefhout voor de dorpsbewoners, en waren fundamentele elementen in het behoud van de bodemvruchtbaarheid en het garanderen van een gezonde waterhuishouding. Met de modernisering van onze samenleving werd de boom gedurende de voorbije decennia echter meer en meer uit ons landbouwlandschap gebannen, en dit omwille van verschillende redenen. De komst van prikkeldraad en andere nieuwe materialen, de veralgemening van het gebruik van fossiele brandstoffen en de introductie van schaalvergroting, mechanisatie en moderne industriële landbouwtechnieken, deed bomen en struiken in het Europese landschap sterk aan belang verliezen.

    Lees meer over "Agroforestry, of hoe het verleden ook de toekomst kan zijn"

    Labels: