Berichten over biodiversiteit

  1. Kleine bosfragmenten: oases voor bestuivers in een groene woestijn?

    29-05-2019 14:25 door Willem Proesmans

    fig1.jpg

    Bestuivers zijn de laatste jaren een ‘hot topic’. Door bestuiving van landbouwgewassen spelen ze een belangrijke economische rol en dragen ze bij in onze voedselvoorziening.  Bovendien zijn bestuivers zoals bijen, vlinders en zweefvliegen opvallend en aantrekkelijk voor natuurliefhebbers. Veel soorten komen steeds minder voor.

    Een van de belangrijkste oorzaken van de achteruitgang van wilde bestuivers is de intensivering van de landbouw na de Tweede Wereldoorlog. Dit zorgde voor een essentiële toename in productiviteit, maar leidde ook tot een sterke afname in biodiversiteit. Door schaalvergroting verdwenen kleine landschapselementen zoals houtkanten, bomenrijen en losstaande struiken. De sterke toename in het gebruik van agrochemicaliën, met name pesticiden en kunstmest, leidde tot een afname in bestuivers. Pesticiden hebben rechtstreekse toxische effecten én zorgen voor een lagere plantendiversiteit en dus minder voedselbronnen. Ook andere veranderende landbouwpraktijken leidden tot een sterke afname in habitatkwaliteit. Het verminderd gebruik van rode klaver als groenbemester wordt gelinkt aan de sterke afname van hommels tijdens de afgelopen decennia.

    Lees meer over "Kleine bosfragmenten: oases voor bestuivers in een groene woestijn?"

    Labels:

  2. De bladstrooiselkwaliteit beïnvloedt bodems in gematigde loofbossen sterker dan de landgebruikgeschiedenis of stikstofdepositie

    28-03-2019 14:41 door Sybryn Maes

    FIG.JPG

    Bosbodems zijn essentiële onderdelen van het bosecosysteem omwille van hun rol in de koolstof-, nutriënten- en waterhuishouding en hun bijdrage aan de biodiversiteit door de rijkdom aan bodemfauna en -flora. Als we de functies van onze bosbodems willen behouden, is het van groot belang dat we kunnen inschatten hoe sterk de invloed zal zijn van globale milieuveranderingen op bosbodems in de toekomst. Naast globale milieuveranderingen zoals deze in landgebruik en in atmosferische stikstof- en zwaveldepositie worden bosbodems ook beïnvloed door de bladstrooiselkwaliteit van de aanwezige boomlaag en het oorspronkelijk moedermateriaal. Verschillende studies hebben reeds aangetoond dat deze factoren individueel een invloed kunnen hebben op bosbodems, maar er zijn weinig vergelijkende studies beschikbaar die het relatief belang van de factoren vergelijken voor Europese bosbodems. Daarom wilden we hier nagaan hoe bepaalde bodemkenmerken in gematigd Europees bos terzelfdertijd beïnvloed worden door de factoren bladstrooiselkwaliteit, landgebruikgeschiedenis, atmosferische depositie, en het moedermateriaal. Als we beter begrijpen welke invloedsfactoren sturend zijn voor bosbodems in gematigd Europees loofbos, kunnen we bosbeheerders beter informeren over hoe hun beheerkeuzes een impact kunnen hebben op bosbodems in een veranderend milieu.

    Lees meer over "De bladstrooiselkwaliteit beïnvloedt bodems in gematigde loofbossen sterker dan de landgebruikgeschiedenis of stikstofdepositie"

    Labels:

  3. De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje

    26-02-2019 13:36 door Sander Van Daele

    fig.jpg

    Op 17 september 2018 vertrokken we samen met een groep landbouwers, landbouwers in spe, onderzoekers, studenten en adviseurs naar Noord-Frankrijk voor een driedaagse excursie. Op het programma: een bezoek aan zeven agroforestrysystemen. De organisator was het Consortium Agroforestry dat sinds 2011 deze landgebruiksvorm in Vlaanderen onderzoekt, bekendmaakt en begeleiding voorziet voor landbouwers die er willen mee starten. Agroof, een Franse organisatie met gelijkaardige doelstellingen, begeleidde de excursie. Agroforestry kent zeer veel verschijningsvormen; dat wordt ook tijdens de excursie duidelijk. Knotbomen, houtkanten, hagen, bomenrijen voor de productie van kwaliteitshout, hoogstamboomgaarden, alleenstaande bomen en mengingen van dat alles passeren allemaal de revue, in combinatie met een grote diversiteit aan landbouwteelten. Recent toonde onderzoeker Paul Pardon (UGent en ILVO) bij de verdediging van zijn doctoraat aan dat agroforestry veel mogelijkheden biedt om te evolueren naar een duurzamere landbouw. We zagen in Frankrijk dat agroforestry nog wat kinderziektes kent, zeer vergelijkbaar met de Vlaamse situatie, die een vlotte herintegratie van bomen in het landbouwlandschap bemoeilijken. Dit artikel is een samenvatting van het uitgebreide excursieverslag.

    Lees meer over "De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje"

    Labels:

  4. Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen

    04-01-2019 12:15 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    natuurstreefbeeldenkaart cottembos.PNG

    Sinds 28 oktober 2017 is er een nieuwe regelgeving van kracht rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) meer inzicht in deze nieuwe regeling. In het eerste artikel in Bosrevue 68 gaven we wat meer informatie over de theorie en de beleidscontext. In het artikel in de Bosrevue 71 wordt beschreven hoe je een nieuw natuurbeheerplan opstelt en wat er moet gebeuren om een bestaand beheerplan voor een bos of voor een erkend natuurreservaat om te zetten naar een natuurbeheerplan. In dit derde artikel zullen we het hebben over het engagement en de voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen"

    Labels:

  5. Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons

    29-11-2018 13:52 door Lieselotte Schoeters, Astrid Vannoppen, Bart Muys

    beukennootje_copyright iStockphoto.jpg

    De beuk is een belangrijke loofboomsoort in Vlaanderen. Het is echter ook een droogtegevoelige boomsoort. Droogte vormt steeds vaker een probleem voor beuk. Het afgelopen decennium was het warmste sinds de waarnemingen. Daarnaast verwacht men dat extreme zomerdroogte zoals waargenomen in de jaren 2003, 2010 en ook dit jaar frequenter zal voorkomen in de toekomst. Het is daarom belangrijk om onze kennis over het effect van droogte op de groei van beuk te vergroten en te zoeken naar beheermaatregelen die de effecten van droogte op beuk kunnen verkleinen.

    Lees meer over "Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons"

    Labels:

  6. De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders

    13-11-2018 14:35 door Rik Hendrix, Inge Liekens, Leo De Nocker, Nele Smeets, Steven Broekx

    scenario.jpg

    De Natuurwaardeverkenner is een webtoepassing waarmee de waarde van ecosystemen in Vlaanderen kan geschat worden. De eerste versie kwam online in 2012. In april 2018 werd een grondig herwerkte versie, Natuurwaardeverkenner 4.0,  gelanceerd. Een goede aanleiding om er eens de aandacht op de vestigen.

    Lees meer over "De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders"

    Labels:

  7. Bosranden hebben een sterke invloed op de verspreiding van strooiselfauna

    09-10-2018 15:25 door Pallieter De Smedt, Lander Baeten, Martin Hermy, Dries Bonte, Kris Verheyen

    FIGUURBOX.jpg

    Bossen in West-Europa zijn sterk gefragmenteerd door eeuwenlange veranderingen in landgebruik. Het resultaat zijn landbouwlandschappen met kleine, versnipperde bosfragmenten. Deze habitatfragmentatie zet een grote druk op de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten die de bosfragmenten kunnen vervullen. Bovendien resulteert bosfragmentatie in een grote hoeveelheid aan bosranden in het landschap. In Vlaanderen, één van de drukst bevolkte regio’s van Europa, is deze situatie erg uitgesproken: naar schatting zou 58% van het Vlaamse bos binnen de 50 m van een bosrand liggen. Deze bosranden herbergen heel andere ecologische gemeenschappen dan boskernen. In dit artikel nemen we de strooiselfauna, essentieel voor de nutriëntenkringloop, onder de loep.

    Lees meer over "Bosranden hebben een sterke invloed op de verspreiding van strooiselfauna"

    Labels:

  8. Eerste ecoduct over Brusselse ring ontsnippert het Zoniënwoud

    06-09-2018 13:57 door Andreas Baele, Yoeri Bellemans

    ecoduct.jpg

    Van juli 2013 tot juni 2018 maakte het project Life+ OZON werk van de ecologische ontsnippering van het Zoniënwoud. Met steun van het Europese structuurfonds Life werden een ecoduct, een boombrug, drie faunabuizen en 25 kilometer ecoraster gebouwd over, langs en onder de R0 (Ring rond Brussel) en E411. In Bosrevue 49  verscheen reeds een artikel over de geplande ingrepen. Met dit artikel willen we ook de realisatie van deze ingrepen weergeven.

    Lees meer over "Eerste ecoduct over Brusselse ring ontsnippert het Zoniënwoud"

    Labels:

  9. De Revue gepasseerd | de Meetjeslandse Bossen

    05-02-2018 14:13 door Sander Van Daele

    cover.jpg

    Het Leen in Eeklo en het Drongengoed in Knesselare en Maldegem zijn bij velen gekend. Het zijn twee grote boscomplexen in het Meetjesland, het Noordwestelijke deel van de provincie Oost-Vlaanderen. Andere bossen in deze regio zijn veel minder gekend. Toegegeven, zoals op zoveel plaatsen in Vlaanderen moet je ook al redelijk inzoomen op kaarten om bossen te zien. In het boek geven de auteurs een mooi overzicht van enkele andere bospareltjes in het Meetjesland. 

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | de Meetjeslandse Bossen"

    Labels:

  10. Toekomstvisie Bos en Samenleving

    01-12-2017 14:11 door Dries Van der Heyden, Bert De Somviele

    Coördinator van Bosgroep Zuiderkempen, Jan Seynaeve, tijdens de slotconferentie Toekomstvisie Bos en Samenleving

    Welke bijdrage kunnen bossen leveren aan gezondheid, welzijn en welvaart? En op welke manier kunnen we deze maatschappelijke bijdrage waarborgen in de toekomst zonder in te boeten op de ecologische draagkracht en biodiversiteit van onze bossen? Op deze vragen wil de ‘Toekomstvisie Bos en Samenleving’ een antwoord bieden. De visie werd gevormd in 2017 op initiatief van het Bosforum aan de hand van een dialoog met uiteenlopende belanghebbenden. Twintig individuele interviews en vier thematische rondetafels dienden als input voor een ontwerp-visietekst die op de slotconferentie, 17 november 2017, werd voorgesteld. Het proces werd begeleid door de redacteur van de tekst, Jan Turf, die werd bijgestaan door een stuurgroep.

    Lees meer over "Toekomstvisie Bos en Samenleving"

    Labels: