Ontvang de Bosrevue

Elke maand twee artikels over bosbeheer gratis in je mailbox

Schrijf je in

Plant en beheer

BOS+ gaat voor een duurzaam, multifunctioneel bosbeheer samen met boseigenaars, beheerders en landbouwers

Ontdek ons aanbod

10 Miljoen Bomen

Dat willen we planten tegen 2020
Heb je een stuk je grond dat je wil bebossen? Wij helpen je graag

Meer weten

Archief

Archief

Hier vind je het volledige archief en kan je de Bosrevue doorzoeken.

 
  1. De Revue gepasseerd | Beslisboom Amerikaanse vogelkers

    7 oktober 2019 om 15:29 door Sander Van Daele

    a.png

    Na decennia van bestrijding is de Amerikaanse vogelkers allerminst verdwenen uit het West- en Centraal-Europese landschap. Onder meer die vaststelling heeft terreinbeheerders ertoe aangezet om het beheer van deze exoot te gaan diversifiëren. Waar dat beheer tot enkele jaren geleden gelijkstond aan het proberen uitroeien ervan, hebben enkele onderzoekers en beheerders nu een aantal beheerstrategieën ontwikkeld om om te gaan met deze soort.

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | Beslisboom Amerikaanse vogelkers"

    Labels:

  2. Schendingen van de boswetgeving: praktijkgegevens aangaande de feiten en hun sanctionering

    3 oktober 2019 om 16:12 door Carole Billiet

    fig.jpg

    In 2009 trad Titel XVI van het decreet van 3 juni 1995 ‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’ (DABM) in werking. Deze regelgeving schoeide de handhaving van het Vlaamse milieurecht op een nieuwe leest. Er werd in één uniform sanctioneringsinstrumentarium voorzien, met een opvallende uitbreiding en versterking van de mogelijkheden tot bestuurlijk handhavend optreden, onder meer door de invoering van een bestuurlijk beboetingsstelsel met veralgemeende toepassing. Er werd tevens ingezet op remediërende sanctionering: de remediërende sancties waarover strafrechter en bestuur beschikken, werden aanzienlijk verbeterd. Ook in het Waalse Gewest gebeurde in 2009 een grondige hervorming van het milieuhandhavingsrecht, met vergelijkbare krachtlijnen.

    Van januari 2017 tot maart 2018 heb ik onderzoek geleid naar de praktijkwerking van beide nieuwe handhavingsregelingen voor biodiversiteitsmisdrijven: schendingen van de jachtwetgeving, de wetgeving inzake riviervisserij, de boswetgeving en de wetgeving inzake natuurbehoud. Hierover bestond weinig kennis, onder meer omdat vonnissen, arresten en bestuurlijke sanctiebesluiten zelden tot niet worden gepubliceerd. De juridische analyse werd aangevuld met een insteek uit de criminologie, de ecologie en de milieueconomie. Honderden onuitgegeven sanctioneringsbesluiten van rechtbanken en milieubesturen uit beide gewesten werden ingezameld en geanalyseerd.

    Wat leerden we uit dit alles over de schendingen van de boswetgeving, hun plegers en de sanctioneringspraktijk in het penale en het bestuurlijke handhavingsspoor?

    Lees meer over "Schendingen van de boswetgeving: praktijkgegevens aangaande de feiten en hun sanctionering"

    Labels:

  3. Inverde | De Meervoudige Stukteller

    26 augustus 2019 om 16:19 door Robbie Goris

    Meervoudige stukteller.JPG

    In jong bos moet er regelmatig geteld worden om het werkvolume goed te kunnen inschatten: aantal toekomstbomen te snoeien, aantal concurrenten te vellen of te ringen, slaagpercentage van een aanplanting, noem maar op. Een handtellertje brengt je dan al een aardig stuk op weg, maar als je meer dan één telling tegelijk wil bijhouden, heb je een meervoudige stukteller nodig.

    Lees meer over "Inverde | De Meervoudige Stukteller"

    Labels:

  4. Van Eikel tot Eik

    26 augustus 2019 om 14:24 door Sander Van Daele

    oogstendekinderen.jpg

    Voor deze zomereditie van de Bosrevue klopten we aan bij Forêt.Nature. Dit Bosrevue-artikel is een vertaling van “« Du gland au chêne », une réintroduction par semis avec le concours des élèves des écoles maternelles”, verschenen in Forêt.Nature 148 [1].

    Lees meer over "Van Eikel tot Eik"

    Labels:

  5. Bosactua | De bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte

    29 mei 2019 om 15:00 door Bert De Somviele

    fig.jpg

    Er is heel wat fout gelopen met het bosbeleid van de laatste jaren maar het waren toch de vreemde bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte die de voorbije jaren het meest in het oog sprongen. Het begon nochtans veelbelovend toen de Vlaamse overheid in 2011 aankondigde dat ze een nieuwe methodiek had ontwikkeld waarmee ze de Vlaamse bosoppervlakte voortaan accuraat en ondubbelzinnig zou karteren. Door de automatisering van dit proces werd het bovendien haalbaar om op zeer frequente basis de analyse van 3-jaarlijkse luchtopnames te herhalen, waardoor het mogelijk zou worden om trends te bepalen. En vanaf toen ging het snel. In dit artikel geven we een overzicht:

    Lees meer over "Bosactua | De bokkensprongen van onze officiële Vlaamse bosoppervlakte"

    Labels:

  6. Kleine bosfragmenten: oases voor bestuivers in een groene woestijn?

    29 mei 2019 om 14:25 door Willem Proesmans

    fig1.jpg

    Bestuivers zijn de laatste jaren een ‘hot topic’. Door bestuiving van landbouwgewassen spelen ze een belangrijke economische rol en dragen ze bij in onze voedselvoorziening.  Bovendien zijn bestuivers zoals bijen, vlinders en zweefvliegen opvallend en aantrekkelijk voor natuurliefhebbers. Veel soorten komen steeds minder voor.

    Een van de belangrijkste oorzaken van de achteruitgang van wilde bestuivers is de intensivering van de landbouw na de Tweede Wereldoorlog. Dit zorgde voor een essentiële toename in productiviteit, maar leidde ook tot een sterke afname in biodiversiteit. Door schaalvergroting verdwenen kleine landschapselementen zoals houtkanten, bomenrijen en losstaande struiken. De sterke toename in het gebruik van agrochemicaliën, met name pesticiden en kunstmest, leidde tot een afname in bestuivers. Pesticiden hebben rechtstreekse toxische effecten én zorgen voor een lagere plantendiversiteit en dus minder voedselbronnen. Ook andere veranderende landbouwpraktijken leidden tot een sterke afname in habitatkwaliteit. Het verminderd gebruik van rode klaver als groenbemester wordt gelinkt aan de sterke afname van hommels tijdens de afgelopen decennia.

    Lees meer over "Kleine bosfragmenten: oases voor bestuivers in een groene woestijn?"

    Labels:

  7. Pro Silva Nederland: Werken aan weerbare bossen

    30 april 2019 om 14:10 door Martijn Boosten

    csm_PSLogo_Color_Nederland_d3fa01a26d.png

    Ons klimaat verandert. Het bos krijgt te maken met extremere neerslag buiten het groeiseizoen en grotere droogte in de zomer. Ook is de verwachting dat als gevolg van klimaatverandering het risico op stormschade en bosbrand toeneemt. Daarnaast kunnen er door de warmere zomers en zachtere winters meer of nieuwe ziekten en plagen de kop op steken. Het is daarom belangrijk om te werken aan weerbare bossen die met de gevolgen van klimaatverandering kunnen omgaan. Weerbare bossen zijn essentieel om te zorgen dat belangrijke bosfuncties, zoals houtproductie, natuurwaarde, belevingswaarde en CO2-opname, in de toekomst behouden blijven.

    Lees meer over "Pro Silva Nederland: Werken aan weerbare bossen"

    Labels:

  8. Rondhoutstromen in Vlaanderen

    30 april 2019 om 11:28 door Dries Van der Heyden, Joris Dehennin, Jan Oldenburger

    FIG0.JPG

    We leven vandaag in een maatschappij die overspoeld wordt met data. Je kan het onderwerp zo gek niet bedenken of iemand heeft er wel statistieken over gepubliceerd. Dat is ook broodnodig want uit data kan je informatie halen om op een gefundeerde manier met maatschappelijke uitdagingen om te gaan. Het is dan ook verbazingwekkend dat er in het verleden zo weinig data werden verzameld en gepubliceerd over de Vlaamse rondhoutstromen. Hoeveel hout wordt er jaarlijks in Vlaanderen geoogst of geïmporteerd en naar welke afzetmarkten stromen deze volumes? Blijft het geoogste hout binnen Vlaanderen of wordt het geëxporteerd? De maatschappelijke uitdagingen én opportuniteiten die gelinkt zijn met een duurzame/lokale houtindustrie zijn niet min. Zij kan een belangrijke factor zijn in de weg naar een klimaatvriendelijke samenleving en past mooi in het model van een kringloopeconomie.

    Goede cijfers verzamelen over nationale of regionale houtstromen is perfect mogelijk. Daar zijn onze noorderburen het mooiste voorbeeld van: al meer dan 30 jaar verzamelt en verwerkt de stichting Probos er cijfers over de Nederlandse rondhoutstromen.

    Lees meer over "Rondhoutstromen in Vlaanderen"

    Labels:

  9. Inverde | De betere bosbankvijs

    29 maart 2019 om 13:59 door Robbie Goris

    Bosbankvijs met verbrede zaagsnede.JPG

    Een kettingzaag vijlen in het bos kan lastig zijn. Dat heeft veel te maken met de manier waarop de zaag vastgehouden wordt: te laag tegen de grond om handig te zijn of te los om efficiënt te kunnen vijlen. Zou het niet mooi zijn als er aan de rand van het bos een bankschroef stond?

    Lees meer over "Inverde | De betere bosbankvijs"

    Labels:

  10. De bladstrooiselkwaliteit beïnvloedt bodems in gematigde loofbossen sterker dan de landgebruikgeschiedenis of stikstofdepositie

    28 maart 2019 om 14:41 door Sybryn Maes

    FIG.JPG

    Bosbodems zijn essentiële onderdelen van het bosecosysteem omwille van hun rol in de koolstof-, nutriënten- en waterhuishouding en hun bijdrage aan de biodiversiteit door de rijkdom aan bodemfauna en -flora. Als we de functies van onze bosbodems willen behouden, is het van groot belang dat we kunnen inschatten hoe sterk de invloed zal zijn van globale milieuveranderingen op bosbodems in de toekomst. Naast globale milieuveranderingen zoals deze in landgebruik en in atmosferische stikstof- en zwaveldepositie worden bosbodems ook beïnvloed door de bladstrooiselkwaliteit van de aanwezige boomlaag en het oorspronkelijk moedermateriaal. Verschillende studies hebben reeds aangetoond dat deze factoren individueel een invloed kunnen hebben op bosbodems, maar er zijn weinig vergelijkende studies beschikbaar die het relatief belang van de factoren vergelijken voor Europese bosbodems. Daarom wilden we hier nagaan hoe bepaalde bodemkenmerken in gematigd Europees bos terzelfdertijd beïnvloed worden door de factoren bladstrooiselkwaliteit, landgebruikgeschiedenis, atmosferische depositie, en het moedermateriaal. Als we beter begrijpen welke invloedsfactoren sturend zijn voor bosbodems in gematigd Europees loofbos, kunnen we bosbeheerders beter informeren over hoe hun beheerkeuzes een impact kunnen hebben op bosbodems in een veranderend milieu.

    Lees meer over "De bladstrooiselkwaliteit beïnvloedt bodems in gematigde loofbossen sterker dan de landgebruikgeschiedenis of stikstofdepositie"

    Labels:

  11. De Revue Gepasseerd | Opbrengsttabellen Nederland 2018 & Natuur in Nederland

    26 februari 2019 om 14:27 door Dries Van der Heyden

    revuefig.jpg

    Bos en natuur staan hoog op de agenda in Nederland. Dat vinden we terug in het wetenschappelijk onderzoek en het thema leeft ook bij het brede publiek. Wetenschappers kunnen correcte cijfers aanleveren om bos en natuur op een professionele manier te beheren, maar ook denkkaders aanleveren en het publieke debat voeden. Twee heel verschillende, maar boeiende publicaties van Nederlandse onderzoekers uit 2018 passeerden onze revue.

    Lees meer over "De Revue Gepasseerd | Opbrengsttabellen Nederland 2018 & Natuur in Nederland"

    Labels:

  12. De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje

    26 februari 2019 om 13:36 door Sander Van Daele

    fig.jpg

    Op 17 september 2018 vertrokken we samen met een groep landbouwers, landbouwers in spe, onderzoekers, studenten en adviseurs naar Noord-Frankrijk voor een driedaagse excursie. Op het programma: een bezoek aan zeven agroforestrysystemen. De organisator was het Consortium Agroforestry dat sinds 2011 deze landgebruiksvorm in Vlaanderen onderzoekt, bekendmaakt en begeleiding voorziet voor landbouwers die er willen mee starten. Agroof, een Franse organisatie met gelijkaardige doelstellingen, begeleidde de excursie. Agroforestry kent zeer veel verschijningsvormen; dat wordt ook tijdens de excursie duidelijk. Knotbomen, houtkanten, hagen, bomenrijen voor de productie van kwaliteitshout, hoogstamboomgaarden, alleenstaande bomen en mengingen van dat alles passeren allemaal de revue, in combinatie met een grote diversiteit aan landbouwteelten. Recent toonde onderzoeker Paul Pardon (UGent en ILVO) bij de verdediging van zijn doctoraat aan dat agroforestry veel mogelijkheden biedt om te evolueren naar een duurzamere landbouw. We zagen in Frankrijk dat agroforestry nog wat kinderziektes kent, zeer vergelijkbaar met de Vlaamse situatie, die een vlotte herintegratie van bomen in het landbouwlandschap bemoeilijken. Dit artikel is een samenvatting van het uitgebreide excursieverslag.

    Lees meer over "De positieve effecten van agroforestry zijn geen fabeltje"

    Labels:

  13. Bosactua | Europa bindt strijd aan met ontbossing, maar doet dat vooralsnog voorzichtig

    7 januari 2019 om 15:44 door Bart Carlier

    istock-500574032.jpg

    De Europese Commissie heeft een nieuw stappenplan klaar om de strijd tegen ontbossing op te voeren. Milieuorganisaties zijn gematigd positief, maar vragen ook om concrete wetgeving. Bijna driekwart van alle ontbossing in de tropen wordt veroorzaakt door commerciële landbouw. De EU - de grootste invoerder van landbouwgoederen per hoofd van de bevolking - wil daarom actie ondernemen met een stappenplan. Dat komt er na aanhoudende druk door lidstaten, het Europees Parlement en ngo's.

    Lees meer over "Bosactua | Europa bindt strijd aan met ontbossing, maar doet dat vooralsnog voorzichtig"

  14. Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen

    4 januari 2019 om 12:15 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    natuurstreefbeeldenkaart cottembos.PNG

    Sinds 28 oktober 2017 is er een nieuwe regelgeving van kracht rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) meer inzicht in deze nieuwe regeling. In het eerste artikel in Bosrevue 68 gaven we wat meer informatie over de theorie en de beleidscontext. In het artikel in de Bosrevue 71 wordt beschreven hoe je een nieuw natuurbeheerplan opstelt en wat er moet gebeuren om een bestaand beheerplan voor een bos of voor een erkend natuurreservaat om te zetten naar een natuurbeheerplan. In dit derde artikel zullen we het hebben over het engagement en de voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Het nieuwe natuurbeheerplan: een verbintenis met voordelen"

    Labels:

  15. Inverde | De Distel Snoeiladder

    5 december 2018 om 13:40 door Robbie Goris

    Rauw5.JPG

    De Distel snoeiladder is het neusje van de zalm voor het opsnoeien van toekomstbomen. Het laddersysteem is allesbehalve goedkoop en dus voorbehouden voor professionals. Je krijgt er wel een onberispelijke snoeikwaliteit en goede punten voor ergonomie in de plaats.

    Lees meer over "Inverde | De Distel Snoeiladder"

    Labels:

  16. Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons

    29 november 2018 om 13:52 door Lieselotte Schoeters, Astrid Vannoppen, Bart Muys

    beukennootje_copyright iStockphoto.jpg

    De beuk is een belangrijke loofboomsoort in Vlaanderen. Het is echter ook een droogtegevoelige boomsoort. Droogte vormt steeds vaker een probleem voor beuk. Het afgelopen decennium was het warmste sinds de waarnemingen. Daarnaast verwacht men dat extreme zomerdroogte zoals waargenomen in de jaren 2003, 2010 en ook dit jaar frequenter zal voorkomen in de toekomst. Het is daarom belangrijk om onze kennis over het effect van droogte op de groei van beuk te vergroten en te zoeken naar beheermaatregelen die de effecten van droogte op beuk kunnen verkleinen.

    Lees meer over "Boomsoortendiversiteit verhoogt de groei van beuk en beïnvloedt zijn fysiologische droogte-respons"

    Labels:

  17. De Revue Gepasseerd | Firestorm, How wildfire will shape our future

    13 november 2018 om 15:39 door Chris Dutry

    edward-struzik.jpg

    In de boreale wouden van Alaska, Canada en Rusland gingen de afgelopen jaren meer naaldbomen door branden verloren dan er bomen verdwenen in de regenwouden in het Zuiden. Canada en de Verenigde Staten staan vandaag respectievelijk tweede en vierde op de landenlijst van ontbossing door branden. In ‘Firestorm’ geeft de Canadese journalist Edward Struzik een aantal verklaringen voor de steeds fellere en grotere bosbranden in Noord-Amerika. Allicht vallen er ook lessen uit te trekken voor de toenemende bosbranden in Europa.

    Lees meer over "De Revue Gepasseerd | Firestorm, How wildfire will shape our future"

    Labels:

  18. De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders

    13 november 2018 om 14:35 door Rik Hendrix, Inge Liekens, Leo De Nocker, Nele Smeets, Steven Broekx

    scenario.jpg

    De Natuurwaardeverkenner is een webtoepassing waarmee de waarde van ecosystemen in Vlaanderen kan geschat worden. De eerste versie kwam online in 2012. In april 2018 werd een grondig herwerkte versie, Natuurwaardeverkenner 4.0,  gelanceerd. Een goede aanleiding om er eens de aandacht op de vestigen.

    Lees meer over "De Natuurwaardeverkenner als kennisbron voor bosbeheerders"

    Labels:

  19. Bosranden hebben een sterke invloed op de verspreiding van strooiselfauna

    9 oktober 2018 om 15:25 door Pallieter De Smedt, Lander Baeten, Martin Hermy, Dries Bonte, Kris Verheyen

    FIGUURBOX.jpg

    Bossen in West-Europa zijn sterk gefragmenteerd door eeuwenlange veranderingen in landgebruik. Het resultaat zijn landbouwlandschappen met kleine, versnipperde bosfragmenten. Deze habitatfragmentatie zet een grote druk op de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten die de bosfragmenten kunnen vervullen. Bovendien resulteert bosfragmentatie in een grote hoeveelheid aan bosranden in het landschap. In Vlaanderen, één van de drukst bevolkte regio’s van Europa, is deze situatie erg uitgesproken: naar schatting zou 58% van het Vlaamse bos binnen de 50 m van een bosrand liggen. Deze bosranden herbergen heel andere ecologische gemeenschappen dan boskernen. In dit artikel nemen we de strooiselfauna, essentieel voor de nutriëntenkringloop, onder de loep.

    Lees meer over "Bosranden hebben een sterke invloed op de verspreiding van strooiselfauna"

    Labels:

  20. De Revue Gepasseerd | Het Hallerbos

    3 oktober 2018 om 11:53 door Sander Van Daele

    cover_Hallerbos.png

    Een van de meest tot de verbeelding sprekende en bekendste bossen van Vlaanderen is het Hallerbos. Al in de zevende eeuw duiken er in geschriften vermeldingen van het Hallerbos op. Via verschillende omwegen wordt het bos in de zeventiende eeuw eigendom van de hertogen van Arenberg. Na de kaalslag tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt het bos staatseigendom.

    Lees meer over "De Revue Gepasseerd | Het Hallerbos"

    Labels:

  21. Bosactua | Een nieuwe versie van de “Fichier écologique des essences”

    11 september 2018 om 15:05 door Sander Van Daele

    P1030587.JPG

    Recent lanceerde een partnerschap van verschillende Waalse organisaties een nieuwe online versie van de Fichier écologique des essences. De tool is weliswaar ontworpen voor Wallonië maar kan ook toegepast worden in Vlaanderen. Alle courant voorkomende boomsoorten (inheems en uitheems) zijn opgenomen. Struiksoorten zijn niet opgenomen. Met deze nieuwe versie kan je op verschillende manieren online een boomsoortenkeuze maken.

    Lees meer over "Bosactua | Een nieuwe versie van de “Fichier écologique des essences”"

    Labels:

  22. Eerste ecoduct over Brusselse ring ontsnippert het Zoniënwoud

    6 september 2018 om 13:57 door Andreas Baele, Yoeri Bellemans

    ecoduct.jpg

    Van juli 2013 tot juni 2018 maakte het project Life+ OZON werk van de ecologische ontsnippering van het Zoniënwoud. Met steun van het Europese structuurfonds Life werden een ecoduct, een boombrug, drie faunabuizen en 25 kilometer ecoraster gebouwd over, langs en onder de R0 (Ring rond Brussel) en E411. In Bosrevue 49  verscheen reeds een artikel over de geplande ingrepen. Met dit artikel willen we ook de realisatie van deze ingrepen weergeven.

    Lees meer over "Eerste ecoduct over Brusselse ring ontsnippert het Zoniënwoud"

    Labels:

  23. De Revue Gepasseerd | Praktijkboek Bosbeheer

    23 juli 2018 om 15:30 door Dries Van der Heyden

    cover_praktijkboek_bosbeheer.jpg

    Op vrijdag 23 maart 2018 werd in de Abdij van Postel het nieuwe Praktijkboek Bosbeheer voorgesteld. Dit boek is een uitgave van Inverde en Probos en dient zich aan als een meer praktijkgericht boek ter aanvulling van de bosbijbel van de Lage Landen, het naslagwerk Bosecologie en bosbeheer, uit 2010. Het bevat 17 hoofdstukken en 560 pagina’s waarin de meeste aspecten van het praktisch beheer van bomen in het bos op een toegankelijke manier worden toegelicht volgens de recentste inzichten. Bijna 80 deskundigen uit zowel Nederland als Vlaanderen werkten er op vrijwillige basis aan mee.

    Lees meer over "De Revue Gepasseerd | Praktijkboek Bosbeheer"

    Labels:

  24. Hoe een nieuw natuurbeheerplan opstellen? – Wat met de bestaande beheerplannen

    23 juli 2018 om 14:15 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    KappingvoormakenbosrandWimMassant.jpg

    Sinds 28 oktober 2017 is er een nieuwe regelgeving van kracht rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) meer inzicht in deze nieuwe regeling. In het eerste artikel in de Bosrevue 68a van 29 maart 2018 gaven we informatie over de theorie en de beleidscontext. Dit artikel beschrijft hoe je een nieuw natuurbeheerplan opstelt en wat er moet gebeuren om een bestaand beheerplan voor een bos of voor een erkend natuurreservaat om te zetten naar een natuurbeheerplan. In het derde artikel zullen we het hebben over engagementen en voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Hoe een nieuw natuurbeheerplan opstellen? – Wat met de bestaande beheerplannen"

    Labels:

  25. Inverde | De verrassende velkar

    29 maart 2018 om 12:01 door Robbie Goris

    velkar.JPG

    De velkar werd in de jaren 1970 ontwikkeld om de eerste dunningen in naaldhout te vergemakkelijken. Hoewel zo’n hefboom op wielen niet veel meer gebruikt wordt in tijden van harvesters en kranen, kan het toestel nog goede diensten bewijzen bij het onderuit halen van hangers. Vooral bij de hangers van eerder verticale aard blinkt de velkar uit.

    Lees meer over "Inverde | De verrassende velkar"

    Labels:

  26. Het nieuwe natuurbeheerplan: theorie en beleidscontext

    29 maart 2018 om 09:44 door Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

    bosrevue68fig2paarden.jpg

    Op 28 oktober 2017 is er een gloednieuwe regelgeving van kracht geworden rond het natuurbeheerplan. In drie artikels in de Bosrevue geeft het Agentschap voor Natuur en Bos meer inzicht in de nieuwe regeling. In deze Bosrevue geven we wat meer theoretische informatie. In een volgend artikel komt dan de praktijk van het opstellen van een nieuw natuurbeheerplan en de omzetting van de oude naar de nieuwe stijl aan bod. In het derde artikel zullen we het hebben over engagementen en voordelen gekoppeld aan een natuurbeheerplan, waaronder de subsidies en de fiscale voordelen.

    Lees meer over "Het nieuwe natuurbeheerplan: theorie en beleidscontext"

  27. De Revue gepasseerd | de Meetjeslandse Bossen

    5 februari 2018 om 14:13 door Sander Van Daele

    cover.jpg

    Het Leen in Eeklo en het Drongengoed in Knesselare en Maldegem zijn bij velen gekend. Het zijn twee grote boscomplexen in het Meetjesland, het Noordwestelijke deel van de provincie Oost-Vlaanderen. Andere bossen in deze regio zijn veel minder gekend. Toegegeven, zoals op zoveel plaatsen in Vlaanderen moet je ook al redelijk inzoomen op kaarten om bossen te zien. In het boek geven de auteurs een mooi overzicht van enkele andere bospareltjes in het Meetjesland. 

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | de Meetjeslandse Bossen"

    Labels:

  28. Houtproductie in domeinen van het Agentschap voor Natuur en Bos

    5 februari 2018 om 10:56 door Vincent Kint

    Vilda- Rollin Verlinde.jpg

    Hout uit duurzaam beheerde bossen is een hernieuwbare grondstof die ook in Vlaanderen gegeerd is. We gebruiken allemaal hout, elke dag en vaak onbewust. Hout draagt bij aan de circulaire economie en een duurzame toekomst.

    Het ANB streeft naar veerkrachtige en biodiverse bossen, met veel structuur, dood hout en boomsoortenvariatie. We stemmen ons beheer af op de ambitieuze Vlaamse en Europese natuurdoelen, met habitats voor verschillende soorten, waar ook mensen welkom zijn en rust vinden. In tegenstelling tot wat soms gedacht wordt, hoeft dit geen belemmering te zijn voor houtproductie. Houtoogst en het bijbehorende bosbeheer zien wij als complementair aan en ondersteunend voor onze natuurdoelen. Bossen groeien doorgaans beter, zijn gezonder en leveren ons meer diensten als ze goed beheerd worden, en daar horen houtkap en bosverjonging nu eenmaal bij.

    Lees meer over "Houtproductie in domeinen van het Agentschap voor Natuur en Bos"

    Labels:

  29. Inverde | Spuitbushouder

    1 december 2017 om 14:38 door Robbie Goris

    spuitbushouder_zijaanzicht.jpg

    Communicatie is alles in de 21ste eeuw, ook in het bosbeheer. De 20ste-eeuwse bosbeheerder en zijn voorgangers konden hun zegje nog doen met schalmbijl en rits. Den modernen boschbouwer moet wat meer kunstjes uit z’n mouw toveren: markeren van ruimingspistes, habitatbomen en verplichte velrichting in ongelijkvormige bestanden doet je soms handen tekort komen. Een paar spuitbushouders kunnen dan helpen.

    Lees meer over "Inverde | Spuitbushouder"

    Labels:

  30. Toekomstvisie Bos en Samenleving

    1 december 2017 om 14:11 door Dries Van der Heyden, Bert De Somviele

    Coördinator van Bosgroep Zuiderkempen, Jan Seynaeve, tijdens de slotconferentie Toekomstvisie Bos en Samenleving

    Welke bijdrage kunnen bossen leveren aan gezondheid, welzijn en welvaart? En op welke manier kunnen we deze maatschappelijke bijdrage waarborgen in de toekomst zonder in te boeten op de ecologische draagkracht en biodiversiteit van onze bossen? Op deze vragen wil de ‘Toekomstvisie Bos en Samenleving’ een antwoord bieden. De visie werd gevormd in 2017 op initiatief van het Bosforum aan de hand van een dialoog met uiteenlopende belanghebbenden. Twintig individuele interviews en vier thematische rondetafels dienden als input voor een ontwerp-visietekst die op de slotconferentie, 17 november 2017, werd voorgesteld. Het proces werd begeleid door de redacteur van de tekst, Jan Turf, die werd bijgestaan door een stuurgroep.

    Lees meer over "Toekomstvisie Bos en Samenleving"

    Labels:

  31. Vanonder het mos | La botanique aristocratique: de drie Karels en hun Libri Picturati

    13 november 2017 om 10:56 door Hans Baeté

    grote_afbeelding.jpg

    Omstreeks 1759 hoopt de Britse prinses Augusta een tuin te creëren met alle planten van de hele wereld. Een dergelijke collectie verdient volgens haar raadgevers een plek in of nabij Londen, dat destijds als centrum van wereldoverheersing en financiële macht wordt beschouwd. Vanaf het einde van de achttiende eeuw worden deze Kew Gardens het “botanische wisselkantoor” van het Britse Rijk, waarbij een intensief transport van commercieel waardevolle planten plaatsvindt tussen de Oost-Indische en West-Indische regionen. Bijvoorbeeld van Mahonie uit Honduras (Swietenia macrophylla) naar Indië, Bangladesh, Indonesië en Fiji, waar vandaag het grootste deel van de wereldvoorraad echt Mahoniehout wordt geproduceerd. Of, in de andere richting, van Broodvrucht uit Tahiti (Artocarpus altilis) tot bij de slaven in Jamaica. In het eerste deel van deze tweedelige bijdrage keren we echter verder terug in de tijd, alsook dichterbij huis, om de belangstelling van de aristocratie in planten, hun schoonheid, bron van prestige én ecologie te belichten.

    Lees meer over "Vanonder het mos | La botanique aristocratique: de drie Karels en hun Libri Picturati"

    Labels:

  32. Bezoek aan een voedselbos en notengaard in Dartington (UK)

    10 november 2017 om 12:05 door Sander Van Daele

    aandachtigpubliek.jpg

    De laatste jaren krijgt agroforestry vrij veel aandacht. Landbouwers kunnen sinds 2011 investeringssteun ontvangen voor de aanplant van bomen op hun weilanden en akkers, in 2014 startte een grootschalige onderzoeksproject naar deze landgebruiksvorm in Vlaanderen en in de wetgeving werden de meeste knelpunten weggenomen. Ieder jaar vragen ongeveer vijftien boeren de subsidie aan, goed voor een jaarlijkse, bescheiden groei van 20 à 40 hectare.

    In september 2017 organiseerde het consortium agroforestry een excursie naar Zuid-Engeland. Een groep van vijftig landbouwers, studenten en onderzoekers bezocht vijf agroforestrysystemen. Dit artikel is een verslag van twee van de bezochte sites.

    Lees meer over "Bezoek aan een voedselbos en notengaard in Dartington (UK)"

    Labels:

  33. Drones in het bosbeheer

    19 juli 2017 om 11:45 door Jasprina Kremers, Martijn Boosten, David Borgman

    P1080718 - kopie.JPG

    Voor deze zomereditie van de Bosrevue klopten we aan bij Probos, een Nederlandse stichting. Dit Bosrevue-artikel is een overname van één van hun "Bosberichten".

    Het gebruik van drones is sterk in opkomst. Ook in het bosbeheer worden er steeds meer toepassingen gevonden voor deze onbemande vliegtuigjes. In dit Bosbericht wordt ingegaan op de kansen voor drones in het Nederlandse bosbeheer.

    Lees meer over "Drones in het bosbeheer"

    Labels:

  34. De Revue gepasseerd | European Atlas of Forest Tree Species

    14 juni 2017 om 15:18 door Sander Van Daele

    coverbosrevue63b_smal.jpg

    Boomsoortenkeuze: zoveel bosbouwers, zoveel meningen waarschijnlijk. Toch blijft het goed om een leidraad te hebben en te gebruiken, we hebben in Vlaanderen namelijk een zeer hoge diversiteit aan bodemtypes. Bovendien maken factoren als klimaatverandering, boomziektes, voormalig landbouwgebruik, Europese instandhoudingsdoelstellingen, subsidievoorwaarden… dat het niet altijd even gemakkelijk is om een keuze te maken.

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | European Atlas of Forest Tree Species"

    Labels:

  35. Hoe kunnen we hout uit het beheer van wegbermen duurzamer gebruiken?

    7 juni 2017 om 11:02 door Rik De Vreese, Sien Cromphout, Bert De Somviele

    P2110359.JPG

    Vlaanderen telt heel wat wegen, zo’n 65.000 km. Langs een groot deel hiervan groeien bomen, bomenrijen, struiken, hagen of houtkanten. Deze houtige landschapselementen worden in eerste instantie beheerd in functie van de veiligheid van de weggebruiker, maar meer en meer wordt ook het biodiversiteitsaspect belangrijker. Het correct afvoeren van het geoogste hout en het duurzaam gebruiken ervan blijft nog een knelpunt: nog al te vaak blijft het versnipperde hout ter plaatse achter. Deze snippers verstikken de aanwezige vegetatie en de bodem wordt aangerijkt met mineralen.

    In het Trees from Traffic project ging BOS+ samen met aannemer Krinkels op zoek naar knelpunten en oplossingen om het beheer van houtige landschapselementen langs gewestwegen duurzamer te maken. Het project focuste op het gebruik van snippers als bron van hernieuwbare energie, maar ook andere toepassingen voor de snippers zijn mogelijk (spaanplaatproductie, papier…).

    Lees meer over "Hoe kunnen we hout uit het beheer van wegbermen duurzamer gebruiken?"

    Labels:

  36. Boomvorm en kwaliteitsbeoordeling in jonge gemengde opstanden

    2 mei 2017 om 16:40 door Thomas Van De Peer, Kris Verheyen, Vincent Kint, Bart Muys

    bosrevue62a_figx.jpg

    De jonge en dichte bosfase vormen samen een vroege periode van bosontwikkeling waarin een nieuwe generatie bomen zich succesvol heeft kunnen vestigen maar de opstand nog niet of nog maar net in kroonsluiting is. Deze vroege ontwikkelingsfasen zijn bijzonder dynamisch door het ontstaan van allerhande interacties tussen bomen en begeleidende vegetatie en naderhand tussen bomen onderling. Sommige van deze interacties zijn voordelig, zoals de vermindering van de gevoeligheid voor vraat en ongunstige  weersomstandigheden. Andere interacties zijn dan weer nadelig, vooral wanneer bekeken vanuit het perspectief van een individuele boom. Groei en ontwikkeling leidt namelijk in toenemende mate tot ondergrondse competitie voor water en voedingsstoffen en bovengrondse competitie voor licht en ruimte. Bomen reageren op competitie door o.a. hun groeipatroon voortdurend aan te passen aan de omgeving. Denk voorbeeld aan randbomen die asymmetrisch groeien in de richting met het meeste licht.

    Lees meer over "Boomvorm en kwaliteitsbeoordeling in jonge gemengde opstanden"

    Labels:

  37. Inverde | Bijtreklier op rupsen

    2 mei 2017 om 16:00 door Robbie Goris

    bosrevue62Inverde_FIG1Forstraupe Müller Sauerland 2015.JPG

    In Centraal Europa is de afgelopen jaren een nieuw soort bosbouwmachine geïntroduceerd: de bijtreklier op rupsen. De machine is licht genoeg om met een aanhangwagen te transporteren, heeft een middelsterke lier en vooral geen zetel. Alle functies worden namelijk van op afstand bediend.

    Lees meer over "Inverde | Bijtreklier op rupsen"

    Labels:

  38. De Revue gepasseerd | Natuurrapport 2016 – Aan de slag met ecosysteemdiensten

    5 april 2017 om 15:07 door Bert De Somviele

    BR61b-covernara_nieuwsbrief.png

    Elke 2 jaar brengt het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek het Natuurrapport uit, waarin het de toestand van de natuur in Vlaanderen onder de loep neemt, de trends en toekomstverwachtingen analyseert en het voorbije beleid m.b.t. natuurbehoud evalueert.

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | Natuurrapport 2016 – Aan de slag met ecosysteemdiensten"

    Labels:

  39. De donkere kant van het bos: hoe beïnvloedt omvorming naar Fijnspar de vastlegging van bodemkoolstof in het bos van de Gaume?

    30 maart 2017 om 11:05 door Ellen Desie, Bart Muys, Karen Vancampenhout

    BR61figuur_hoofd.JPG

    Bosbodems hebben het potentieel om te fungeren als een natuurlijke opslagplaats voor atmosferische koolstof, meer bepaald CO2. Bijgevolg kwam koolstofopslag in bossen op de politieke agenda als een mogelijke strategie voor het tegengaan van de klimaatverandering. Om deze strategie verder te optimaliseren is een beter begrip van de koolstofvastlegging en de stabiliteit van deze vastlegging, in functie van bosbeheer essentieel. In deze studie werd het effect van omvorming van half-natuurlijk loofbos naar Fijnspar op de koolstofdynamiek onderzocht. De resultaten tonen een verrassend sterk boomsoorteffect.

    Lees meer over "De donkere kant van het bos: hoe beïnvloedt omvorming naar Fijnspar de vastlegging van bodemkoolstof in het bos van de Gaume?"

    Labels:

  40. De Revue gepasseerd | Het verborgen leven van bomen

    15 maart 2017 om 15:52 door Dries Van der Heyden

    BR61derevuegepasseerd_coverfoto.jpg

    Op minder dan twee jaar tijd verwierf de Duitse boswachter Peter Wohlleben (1964) grote bekendheid met zijn boek Het verborgen leven van bomen (origineel: Das geheime Leben der Bäume). Terwijl de eerste druk in 2015 slechts een oplage had van 4000 exemplaren, werd het uiteindelijk met meer dan 300 000 verkochte exemplaren het bestverkochte non-fictie boek in Duitsland (De Morgen, 2016).

    Lees meer over "De Revue gepasseerd | Het verborgen leven van bomen"

    Labels:

  41. Aanpassing herkomstgebiedafbakening voor boom- en struiksoorten in Vlaanderen

    9 maart 2017 om 10:55 door Kristine Vander Mijnsbrugge, Marijke Steenackers, Lieven De Smet

    BR60oogstgelderseroosWVH08.jpg

    Bosbouwkundig teeltmateriaal kennen we als het  bosplantsoen dat we kopen bij de bosboomteler voor de aanleg van een bos. Het wordt door de teler opgekweekt uit zaad of stekmateriaal dat geoogst wordt op het zogenaamde erkend bosbouwkundig uitgangsmateriaal. Voor zaad kan dit een haag, houtkant, bomenrij, bosrand, bosbestand of zaadtuin zijn. Deze officiële bron van zaad wordt gekenmerkt door een benaming, een uniek erkenningsnummer en tevens door een geografisch herkomstgebied.

    Lees meer over "Aanpassing herkomstgebiedafbakening voor boom- en struiksoorten in Vlaanderen"

    Labels:

  42. Klimaatadaptatie in het bosbeheer: een mythe of een feit?

    10 februari 2017 om 13:40 door Rita Sousa-Silva

    BR59_Rita_FIG3.jpg

    Klimaatveranderingen zullen voor het bos nieuwe omstandigheden creëren. Dat zal een aangepast beheer vereisen met inbegrip van preventieve maatregelen.

    Lees meer over "Klimaatadaptatie in het bosbeheer: een mythe of een feit?"

    Labels:

  43. Inverde | De straffe stokzaag

    10 februari 2017 om 13:40 door Robbie Goris

    BR59_Grove den opsnoeien met stokzaag.JPG

    Met een stokzaag kan je van op de grond de takken van een jonge boom afzagen, tot een hoogte van ongeveer 6 meter. Als je met je bosbeheer kwaliteitshout nastreeft, is de stokzaag een verplicht item in je werkschuur!

    Lees meer over "Inverde | De straffe stokzaag"

    Labels:

  44. Biomassaoogst in Bosland: mogelijkheden en beperkingen

    31 december 2016 om 16:15 door Pieter Vangansbeke, Leen Gorissen, Kris Verheyen

    Figuur 3.jpg

    Tussen 1990 en 2008 is het gebruik van houtige biomassa voor bio-energie in de landen van de huidige Europese Unie gestegen met 80% (Eurostat, 2011). Deze biomassa is voornamelijk (69%) afkomstig uit de bosbouw. 

    Lees meer over "Biomassaoogst in Bosland: mogelijkheden en beperkingen"

    Labels:

  45. Vanonder het mos | De nieuwe wildernis van Fred Pearce

    31 december 2016 om 14:45 door Hans Baeté

    BR58Vanonderhetmos_FIG1.jpg
    In den Wäldern sind Dinge, über die nachzudenken, man jahrelang im Moos liegen könnte. (Franz Kafka)
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres.

    Lees meer over "Vanonder het mos | De nieuwe wildernis van Fred Pearce"

    Labels:

  46. Ingrediënten van de magical mix voor succesvolle geïntegreerde natuurprojecten: het voorbeeld van Bosland

    31 december 2016 om 14:43 door Rik De Vreese

    Bosland, het grootste en meest kindvriendelijke bosgebied van Vlaanderen, bestaat tien jaar. Om dat te vieren werd in oktober een Europese conferentie georganiseerd voor collega’s uit vergelijkbare projecten, betrokkenen bij Bosland en andere geïnteresseerden uit binnen- en buitenland.

    Lees meer over "Ingrediënten van de magical mix voor succesvolle geïntegreerde natuurprojecten: het voorbeeld van Bosland"

    Labels:

  47. Tien jaar Bosland: een overzicht van ontstaan en evolutie

    31 december 2016 om 13:39 door Rik De Vreese

    BR58artikel1FIG1Kattenboskinderen.jpg
    Bosland is gesitueerd in het noordoosten van Vlaanderen (Limburg) en is de naam van het statutaire partnerschap van de gemeenten Hechtel-Eksel, Lommel en Overpelt, het Agentschap voor Natuur en Bos, het Regionaal Landschap Lage Kempen en Toerisme Limburg. 

    Lees meer over "Tien jaar Bosland: een overzicht van ontstaan en evolutie"

    Labels:

  48. Inverde | De handige handlier

    31 december 2016 om 12:00 door Robbie Goris

    BR58Inverde_FIG1handlier met toebehoren.JPG

    Een handlier is een werktuig met twee gezichten. Het is best een zwaar en omslachtig ding om door het bos te zeulen. Trekken met de handlier gaat heel traag. Maar als je iets vervelends op te lossen hebt, is de handlier plots je sterkste vriend!

    Lees meer over "Inverde | De handige handlier"

    Labels:

  49. Inverde | Protos helm

    1 oktober 2016 om 15:17 door Robbie Goris

    Een tiental jaren geleden kwam Pfanner, een fabrikant van veiligheidskledij, op het idee om een volledig nieuwe bosbouwhelm te ontwerpen. Vele patenten, testen en keuringen later is de Protos helm diep doorgedrongen in de bosbouw en de boomverzorging.

    Lees meer over "Inverde | Protos helm"

    Labels:

  50. In de mist van het nevelwoud

    1 oktober 2016 om 14:57 door Hans Verbeeck, Marijn Bauters, Miro Demol, Stijn Bruneel

    Op de flank van de Ecuadoraanse Andes, geprangd tussen het broeierige laaglandregenwoud en de majestueuze toppen van de cordillero, ligt een ronduit sprookjesachtig ecosysteem verscholen: tropisch bergnevelwoud. De bomen die er groeien zijn bedekt met mossen en epifyten en zijn vaak gedrongen van vorm. Bovendien geeft de mist die onder het bladerdek doorkomt deze bossen een geheimzinnige aanblik (Fig. 1).

    Lees meer over "In de mist van het nevelwoud"

    Labels:

  51. Vanonder het mos | Plantkunde voor het volk

    1 oktober 2016 om 14:50 door Hans Baeté

    Boeiende mensen laten zich niet makkelijk in vakjes stoppen. Neem nu Julius Mac Leod. In 1857 geboren te Oostende, overleden te Gent in 1919 en zeventig jaar later door Martin Hermy als volgt geciteerd in het boek Natuurbeheer (1989): De gordijn, die gedurende vele jaren het binnendringen van het licht verhinderd heeft, is verdwenen (...) Op de plaatsen waar tevoren hoogstammige bomen stonden (...) werden de overblijvende planten (...) bijna geheel uitgeroeid: hier zien wij een aantal proletariërs opstaan, meestal soorten die ook op akkers groeien (...) Gedurende de volgende jaren worden de plantsoenen en het hakhout steeds grooter en dientengevolge wordt de schaduw steeds dichter (...) De echte schaduwplanten worden door nieuwe levensvoorwaarden begunstigd, terwijl de meeste proletariërs van lieverlede uitgeroeid worden.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Plantkunde voor het volk"

    Labels:

  52. De ARCHI-methode toegepast op aftakelende zomereiken

    1 oktober 2016 om 14:39 door Christophe Drénou, Marine Bouvier, Jean Lemaire

    Hoe zie je welke eiken in een bosbestand het best zullen reageren op stress? Hoe beoordeel je in een vroeg stadium of de aftakeling van bomen omkeerbaar of onomkeerbaar is? Dat kan nu dankzij de ARCHI-methode. Dit artikel is gebaseerd op onderzoek dat uitgevoerd werd tijdens het project ‘Atlantische eikenbestanden en klimaatverandering: begrijpen en handelen’ (Les chênaies atlantiques face aux changements climatiques: comprendre et agir, Lemaire et al., 2010) en werd uitgewerkt in een ingenieursthesis (ENITA Bordeaux – Bouvier, 2010). De hier voorgestelde ARCHI-methode laat bosbeheerders toe om de veerkracht van zomereiken na een stresssituatie te beoordelen. Zo kunnen objectievere beheerkeuzes gemaakt worden, bijvoorbeeld bij het aanduiden van toekomstbomen of dunningen.

    Lees meer over "De ARCHI-methode toegepast op aftakelende zomereiken"

    Labels:

  53. Beginnend chemisch herstel van verzuurde Vlaamse bosbodems

    1 oktober 2016 om 14:29 door Arne Verstraeten, Peter Roskams, Johan Neirynck

    Atmosferische deposities van zwavel en stikstof droegen bij aan een versnelde verzuring van bosbodems in Vlaanderen tijdens de 2e helft van de 20e eeuw. Vanaf de jaren 1980 werden stapsgewijs maatregelen getroffen om de emissies van verzurende stoffen te verminderen. Wij analyseerden langetermijndata (1994–2014) verzameld in de proefvlakken van het meetnet intensieve monitoring bosecosystemen en vonden daarbij voor het eerst aanwijzingen dat recent de intensiteit van verzuring verminderd is in Vlaamse bossen.

    Lees meer over "Beginnend chemisch herstel van verzuurde Vlaamse bosbodems"

    Labels:

  54. Inverde | Pikhaak met bijltje

    1 juli 2016 om 16:26 door Robbie Goris

    Multifunctionele werktuigen hebben de neiging om eigenlijk voor geen enkel werk te deugen. Deze pikhaak waarmee je ook kan hakken, lijkt een uitzondering op die regel te zijn.

    Lees meer over "Inverde | Pikhaak met bijltje"

    Labels:

  55. Het bosforum | het bos, van marge naar het centum

    1 juli 2016 om 15:52 door Maurits de Groot

    Bossen zijn genereus en leveren mens en maatschappij tal van voordelen. Het zijn echte multitaskers die actief weerwerk bieden tegen fenomenen als luchtverontreiniging en klimaatverandering. Maar in Vlaanderen is er weinig inzet om het evenwicht tussen de draaglast en draagkracht van onze bossen te garanderen.

    Lees meer over "Het bosforum | het bos, van marge naar het centum"

    Labels:

  56. Spontane hybriden tussen grauwe els en zwarte els

    1 juli 2016 om 15:45 door Kristine Vander Mijnsbrugge

    Het is reeds lang geweten dat spontane hybridisatie tussenboomsoorten geen ongewoon fenomeen is. Er zijn veel voorbeelden van sympatrische soorten, dat zijn soorten die hun ‘vaderland’ gemeen hebben, die hybriden vormen. Heel bekend in Europa is de hybridisatie tussen zomer- en wintereik: in streken waar beide van nature voorkomen vind je steeds tussenvormen. Dit zijn ook streken waar de groeiomgeving op kleine schaal heel variabel is met zowel eerder nutriëntrijke en niet te droge plekken, waar zomereik van houdt, als nutriëntarmere en niet te natte plekken, waar wintereik van houdt. Daarnaast kunnen zomer- en winterlinde kruisen, veldiep en bergiep, heel wat wilgensoorten onderling, wilde rozen,…

    Lees meer over "Spontane hybriden tussen grauwe els en zwarte els"

    Labels:

  57. Vanonder het mos | Buitengewone es

    1 juli 2016 om 15:35 door Hans Baeté

    Eind maart 2016 bericht de BBC over de verdwijning van Gewone es (Fraxinus excelsior) uit Europa door toedoen van de schimmel Hymenoscyphus fraxineus (Chalara in Bosrevue 39) in combinatie met de bast-etende larven van de Essenprachtkever (Agrilus planipennis). In datzelfde voorjaar is Gewone es het onderwerp van aflevering 281 van de Biological Flora of the British Isles in Journal of Ecology. Tijd om deze telg van de Olijffamilie vanonder het mos te halen. Van Gewone es bestaan zowel geheel vrouwelijke, geheel mannelijke als ‘gemengde’ individuen. Er wordt aangenomen dat ze zonder menselijk ingrijpen vandaag een hoofdrol zouden spelen in de Vlaamse bossen op rijkere valleibodems. Dergelijke gronden waren echter al vroeg een even gegeerd doelwit voor landbouw. Anderzijds werden er behoorlijk wat essen aangeplant. Ten dele voor hun stevige, veerkrachtige en buigzame hout, geschikt voor handvatten van allerlei gereedschap en paraplu’s. Het voedzame loof diende als veevoer en de gepekelde jonge vruchtjes serveerde men als kappertjes. Minder bekend is het gebruik van essenblaadjes tegen oedeem, reuma en koorts. Keith Richards verkiest gitaren van essenhout omdat deze relatief licht en daardoor goed hanteerbaar zijn.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Buitengewone es"

    Labels:

  58. 30 jaar monitoring van de bosvitaliteit in Vlaanderen en Europa: van luchtverontreiniging tot klimaatverandering

    1 juli 2016 om 15:23 door Geert Sioen, Peter Roskams, Pieter Verschelde

    In 1979 brachten de Verenigde Naties de Resolutie over de grensoverschrijdende luchtverontreiniging tot stand. De meetnetten en proefvlakken voor het opvolgen van de bosvitaliteit kwamen er in de jaren 1980, als gevolg van verschillende verordeningen van de Europese Unie en het ICP-Forests-programma (www.icp-forests.net). Sindsdien worden jaarlijks meetresultaten aan het ICP-Forests gerapporteerd. Wat oorspronkelijk ontstond als een project voor het opvolgen van de gevolgen van luchtverontreiniging, groeide uit tot een meetnet waarin niet alleen de gezondheidstoestand van bomen wordt beoordeeld, maar ook de bodem- en bladtoestand, vegetatie, dood hout… 

    Lees meer over "30 jaar monitoring van de bosvitaliteit in Vlaanderen en Europa: van luchtverontreiniging tot klimaatverandering"

    Labels:

  59. Inverde | Afstandsbediening voor de lier

    1 juni 2016 om 14:05 door Robbie Goris

    52-5.PNG
    Het gebruik van een lier, om boomstammen uit te slepen of vellingen te ondersteunen, is veiliger en efficiënter als de lierfuncties van op afstand bediend worden. In Vlaanderen hebben maar weinig lieren een afstandsbediening. Dit artikel geeft een overzicht van de werking en functies.

    Lees meer over "Inverde | Afstandsbediening voor de lier"

    Labels:

  60. Kan korteomloophout de functionele biodiversiteit in landbouwlandschappen versterken?

    1 juni 2016 om 13:59 door Kris Verheyen, Pieter Verdonckt, Alexander Boffin, Dries Bonte

    52-2.PNG
    Wilgen, populieren en andere snelgroeiende hakhoutsoorten zijn heel geschikt als hernieuwbare energiebron. De houtsnippers kunnen als biobrandstof dienen, maar ook tijdens de groei kan de teelt verschillende functies vervullen. Zo kunnen deze plantages een bijdrage leveren als groenbuffer en potentieel de lokale biodiversiteit versterken. Deze laatste functie werd echter nog niet vaak gekwantificeerd. In dit artikel bespreken we twee studies die dieper in gaan op de rol die korteomloophout kan spelen voor de (functionele) biodiversiteit in landbouwlandschappen; een hot-topic in het kader van het vernieuwde Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB).

    Lees meer over "Kan korteomloophout de functionele biodiversiteit in landbouwlandschappen versterken?"

    Labels:

  61. Biodiversiteit, recreatie en biomassaproductie in Vlaamse bossen: hand in hand of neus aan neus?

    24 maart 2016 om 16:41 door Haben Blondeel, Pieter Vangansbeke

    55-1.PNG

    Bossen vervullen in het Vlaamse landschap vaak een uitgesproken sociale, ecologische of economische functie. In een multifunctioneel bosbeheer wordt er gestreefd naar het optimaal benutten van zoveel mogelijk bosfuncties, die op het eerste zicht misschien zelfs contradictorisch kunnen lijken. We onderzochten hoe de houtoogst in het dennenboscomplex Bosland mogelijkheden kan bieden voor het behoud en versterken van enkele soorten van open milieus zonder dat typische bossoorten hier onder druk komen te staan. Wanneer er eveneens met recreatie rekening wordt gehouden blijkt dat zowel wandelaars als houtoogst een negatief effect hebben op sommige soorten. In een slim beheerplan kan er op landschapsschaal echter rekening gehouden worden met de verspreiding van de soorten waardoor er nog steeds ruimte is voor wandelrecreatie en houtoogst zonder te veel verstoring.

    Lees meer over "Biodiversiteit, recreatie en biomassaproductie in Vlaamse bossen: hand in hand of neus aan neus?"

    Labels:

  62. Inverde | Dynamische kliefbijl 'Dynam-Ax'

    24 maart 2016 om 16:37 door Robbie Goris

    55-4.PNG

    Een kliefbijl houdt het midden tussen een scherpe hakbijl en een stompe kliefhamer. Een stuk hout en een stuk staal, met een gemiddeld gewicht en een duidelijk doel: blokken brandhout van 25 à 40 cm lengte klieven. Weinig speelruimte om een eeuwenlang beproefd werktuig nog te verbeteren. Of toch?

    Lees meer over "Inverde | Dynamische kliefbijl 'Dynam-Ax'"

    Labels:

  63. Vanonder het mos | Zwammenlicht in het donkere bos

    1 maart 2016 om 16:18 door Hans Baeté

    55-2.PNG

    De Gordijnzwam die in Bosrevue 40 onder een black light werd geplaatst, moet voldoende UV-straling absorberen om deze daarna met een wat langere golflengte te kunnen heruitstralen. Dit geval van biofluorescentie is bijzonder omdat we met onze eigen ogen geen UV kunnen zien, terwijl dat wel het geval is met het uitgestraalde, violetkleurige licht. Zwammen die wél zelfstandig het soort licht kunnen produceren dat ze uitstralen, worden bioluminescent genoemd. Lumi-zwammen geven een groenachtig licht en ze doen dat het meest uitbundig in een warme, vochtige en donkere omgeving. Wanneer je in de Benelux tijdens een warme zomernacht groen gloeiende stukjes hout aantreft op de bosvloer, zijn dat vermoedelijk zwamdraden van een houtafbrekende zwam.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Zwammenlicht in het donkere bos"

    Labels:

  64. Effecten van klimaatverandering op bossen in Vlaanderen

    1 maart 2016 om 16:10 door Beatrijs Van der Aa, Lieve Vriens, Peter Roskams

    55-3.PNG

    Onder invloed van de stijgende concentraties aan CO2 en andere broeikasgassen beginnen klimaatpatronen wereldwijd te veranderen. Men verwacht hiervan ook gevolgen op de biodiversiteit en op het vermogen van ecosystemen voor het leveren van diensten aan de maatschappij. Het INBO heeft een literatuurstudie uitgevoerd om de potentiële invloed van klimaatverandering op bos en natuur in Vlaanderen in kaart te brengen. In dit artikel schetsen we een beeld van de effecten voor bossen. De in deze studie verzamelde informatie vormde de basis voor de uitwerking van specifieke adaptatiescenario’s door Demey et al. (2015). In die parallelstudie wordt aangegeven hoe een aangepast beheer kan inspelen op de te verwachten klimaateffecten.

    Lees meer over "Effecten van klimaatverandering op bossen in Vlaanderen"

    Labels:

  65. 5 jaar FORBIO, Een tussentijdse update van het belgische boomsoortendiversiteitsexpiriment

    24 december 2015 om 16:53 door Thomas Van De Peer, Margot Vanhellemont, Evy Ampoorter, Lander Baeten, Bart Muys, Quentin Ponette, Kris Verheyen

    54-2.PNG

    In 2010 werd in het themanummer FORBIO (Bosrevue 32) geschetst hoe biodiversiteit samenhangt met het functioneren van (bos)ecosystemen. Dit themanummer was het startschot voor een grootschalig boomsoortendiversiteitsexperiment in België, genaamd FORBIO. Met 90 000 aangeplante boompjes van 10 verschillende boomsoorten wou men onderzoeken of en in welke mate gemengde bossen beter functioneren in vergelijking met monoculturen. Na vijf jaar bosontwikkeling en intensief onderzoek wordt nu een eerste tussentijdse balans opgemaakt. Al in deze jonge ontwikkelingsfase blijken de kenmerken van de verschillende boomsoorten belangrijk te zijn voor het functioneren van het bosecosysteem.

    Lees meer over "5 jaar FORBIO, Een tussentijdse update van het belgische boomsoortendiversiteitsexpiriment"

    Labels:

  66. Wat betekent Natura 2000 voor de privébosbeheerder

    24 december 2015 om 16:47 door Rik De Vreese

    54-1.PNG

    De realisatie van het Natura 2000-netwerk in Vlaanderen is momenteel dé prioriteit van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Natura 2000 omvat de Europese habitat- en vogelrichtlijngebieden en dit netwerk van natuurgebieden is het grootste wereldwijd. In Vlaanderen omvat Natura 2000 166.187 ha, waarvan 21.000 ha privébos. Natura 2000 brengt heel wat veranderingen met zich mee: beleid, regelgeving en subsidiëring zijn gewijzigd of zullen gewijzigd worden. Voor de bosbeheerder op het terrein is er op dit moment nauwelijks iets veranderd. Nadat de definitieve uitvoeringsbesluitengoedgekeurd worden door de Vlaamse Regering (wat in de komende maanden zou gebeuren), zal er echter veel wijzigen. De voornaamste wijzigingen zullen wellicht pas in 2017
    gebeuren. We lichten hieronder de belangrijkste wijzigingen toe.

    Lees meer over "Wat betekent Natura 2000 voor de privébosbeheerder"

    Labels:

  67. Inverde | Draagbare lier nordforest 1800

    1 december 2015 om 13:34 door Robbie Goris

    54-4.PNG
    Draagbare lieren bestaan al vele jaren, maar de modellen met een trommel voor de (staal)kabel zijn nooit erg populair geweest omwille van het grote gewicht. Dankzij moderne kunststoffen wordt het gebruik van touwen op een draagbare lier mogelijk. Op de KWF-themadagen over beheer van kleine bossen werd een interessant model van de firma Grube gedemonstreerd.

    Lees meer over "Inverde | Draagbare lier nordforest 1800"

    Labels:

  68. Agroforestry: ontwerp en aanplanting

    1 december 2015 om 12:28 door Sander Van Daele, Pieter Verdonckt

    54-3.PNG
    Half november tot en met maart is het ideale plantseizoen voor bomen. De bomen zijn in rust en verdragen het om op blote wortel van de kwekerij verplant te worden naar het veld. Voor de meeste (loof)boomsoorten geldt dat hoe vroeger ze geplant worden tijdens het plantseizoen (november – december dus), hoe beter. Vooraleer je begint te planten, sta je best even stil bij het ontwerp van je agroforestrysysteem, de boomsoortenkeuze, het type plantsoen, de manier van aanplanten…

    Lees meer over "Agroforestry: ontwerp en aanplanting"

    Labels:

  69. Inverde | Hydraulische velwig

    28 september 2015 om 13:29 door Robbie Goris

    53-4.PNG
    In een ingesneeuwd Zwitsers dal knutselde een handige houthakker eens een hydraulisch toestel in elkaar dat hij als velwig gebruikte om bomen te vellen. Een paar slimme koppen van een opleidingscentrum zagen er wel graten in en goed vijftien jaar later is de hydraulische velwig in Centraal Europa uitgegroeid tot een ‘gewoon’ werktuig in de bosexploitatie.

    Lees meer over "Inverde | Hydraulische velwig"

    Labels:

  70. Treecological.be – Turning Travel into Trees

    28 september 2015 om 13:22 door Bert De Somviele, Sanne Huysmans, Stijn Bruers, Bruno Verbeeck

    53-3.PNG
    Over de wereldwijde klimaatproblematiek is al veel gezegd en geschreven. “Mislukken is geen optie”, kopte de Tijd al in 2007 over de klimaatonderhandelingen in Bali (COP 13 – Conference of the Parties). Maar intussen staat de teller van de COPs al op 21 en nog is er geen bindend internationaal klimaatakkoord. En dat terwijl de meeste studies voorspellen dat business as usual tegen 2100 zal leiden tot een gemiddelde temperatuurstijging van 5°C of meer, en dat er algemene consensus is dat dit catastrofaal zal zijn voor de ecosystemen van onze planeet en voor de menselijke samenleving.

    Lees meer over "Treecological.be – Turning Travel into Trees"

    Labels:

  71. Trees from Traffic – Kunnen we houtige biomassa afkomstig van wegbermen gebruiken als bron van hernieuwbare energie?

    28 september 2015 om 13:15 door Rik De Vreese, Benjamin Van Haelst, Noor De Kuyper, Anne-Marie Somers

    53-2.PNG
    Vlaanderen heeft zich tot doel gesteld om tegen 2020 10,5% van de in Vlaanderen gebruikte energie op een duurzame manier te produceren. Hoewel we vooral bekend zijn met zonneenergie en windmolens om duurzame energie te produceren, is biomassa de belangrijkste bron van hernieuwbare energie: in 2013 leverde vaste biomassa 35 % van de groene stroom (ter vergelijking: fotovoltaïsche zonnepanelen leverden 32%) en 79% van de groene warmte in Vlaanderen (Jespers et al., 2015). Biomassa zal ook nodig zijn om onze 2020 doelstelling te realiseren: biomassa zal 52 % van de productie van groene stroom (elektriciteit) leveren, en 88 % van de groene warmte (VEA, 2014). 

    Lees meer over "Trees from Traffic – Kunnen we houtige biomassa afkomstig van wegbermen gebruiken als bron van hernieuwbare energie?"

    Labels:

  72. Het pratende bos

    28 september 2015 om 12:39 door Margot Vanhellemont, Sanne Van Den Berge, Arne Verstraeten, Dirk JW De Pauw, Kathy Steppe, Kris Verheyen

    53-1.PNG
    Bossen regelen mee het milieu, maar we kunnen die milieuregelende rol van het bos niet duidelijk zien. We zien bijvoorbeeld niet hoe een bos het klimaat beïnvloedt of hoe het klimaat inwerkt op een bos, behalve in extreme situaties (bv. langdurige droogte waardoor bomen sterven).
    Via onderzoek proberen wetenschappers de wisselwerking tussen bos en klimaat beter te begrijpen. Het Aelmoeseneiebos, een online pratend bos, vertaalt die wetenschap voor mens en maatschappij.

    Lees meer over "Het pratende bos"

    Labels:

  73. Vanonder het mos | Goede invasieve exoten

    28 juni 2015 om 13:52 door Hans Baeté

    52-4.PNG
    Het boek Invasive Plant Medicine van Timothy Scott focust op de geneeskracht van invasieve exoten en hun ecologische voordelen. Zoals we weten, kunnen invasieve planten zich snel uitbreiden. Vaak wordt deze eigenschap gekoppeld aan uitheemse soorten die exoten worden genoemd en doorgaans in een negatief daglicht worden geplaatst.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Goede invasieve exoten"

    Labels:

  74. Agroforestry in Vlaanderen: zes pioniers getuigen

    28 juni 2015 om 13:44 door Sander Van Daele, Pieter Verdonckt, Bert Reubens, Victoria Nelissen, Bart Vleeschouwers

    52-3.PNG
    Agroforestry. Tot enkele jaren geleden in Vlaamse context een relatief ongekend begrip, maar de laatste tijd toch steeds meer in de aandacht. Wat houdt het juist in? En wat betekent het voor de Vlaamse (landbouw)situatie? Agroforestry of boslandbouw is een vorm van ecologisch intensieve landbouw waarbij landbouwgewassen en houtachtige gewassen op eenzelfde perceel geteeld worden. In de praktijk gaat het vaak om een landbouwgewas tussen bomenrijen of bomen in grasland. Sinds 2011 is hiervoor in Vlaanderen investeringssteun beschikbaar voor landbouwers. De overheid wil met deze Vlaams-Europese subsidie de combinatie van bomen met veeteelt of akkerbouw stimuleren. 

    Lees meer over "Agroforestry in Vlaanderen: zes pioniers getuigen"

    Labels:

  75. Bio-energieplantages met snelgroeiende populieren: mogelijkheden in Vlaanderen

    28 juni 2015 om 13:38 door Melanie Verlinden, Laura Broeckx, Ouafik El Kasmioui, Stefan Vanbeveren, Reinhart Ceulemans

    52-1.PNG
    De voorbije vier jaar groeiden er populieren en wilgen op de terreinen van Groep Mouton in Lochristi (Oost-Vlaanderen). Wetenschappers van de UAntwerpen legden er een plantage aan om te bestuderen of de teelt van snelgroeiende bomen als bron van biomassa kan bijdragen tot de oplossing van het energieen het broeikasvraagstuk. In de multidisciplinaire studie werden zowel de broeikasgaseffecten, de energiebalans als de financiële rendabiliteit bestudeerd. De onderzoeksresultaten geven een genuanceerd beeld. De uitstoot van broeikasgassen bleek tien keer lager te liggen in vergelijking met elektriciteit uit fossiele energiebronnen en het energierendement was veelbelovend. De financiële analyse wees echter uit dat economische haalbaarheid nog niet voor morgen is.

    Lees meer over "Bio-energieplantages met snelgroeiende populieren: mogelijkheden in Vlaanderen"

    Labels:

  76. Inverde | Goede praktijk motorzaag

    28 maart 2015 om 14:39 door Robbie Goris

    51-5.PNG
    Dat een motorzaag een gevaarlijk werktuig kan zijn, begrijpt iedereen. Inverde timmert al jarenlang aan de weg om mensen op een veilige manier met de kettingzaag leren om te gaan. Afgelopen najaar hebben we een nieuwe cursusboek uitgebracht: goede praktijk motorzaag.

    Lees meer over "Inverde | Goede praktijk motorzaag"

    Labels:

  77. Jules Rogister (1925-2014) voortrekker van het bosecologisch onderzoek in België

    28 maart 2015 om 14:31 door Hans Van Calster, Lander Baeten, Luc De Keersmaeker, Bruno De Vos, Martin Hermy, Bart Muys, Kris Vandekerkhove, Bas Van der Veken, Kris Verheyen

    51-2.PNG
    Op 31 december 2014 overleed Julien (Jules) Rogister op 89-jarige leeftijd. Er zijn weinig bosecologen die hem niet kennen, en velen zijn hem op één of andere manier schatplichtig. Rogister studeerde af aan de Universiteit van Gent (de toenmalige landbouwhogeschool) met een thesis in de bodemkunde (Rogister 1948). Daarna werkte hij een paar jaar bij het labo voor houttechnologie (vb. Rogister 1955a, Rogister en Eeckhout 1956). In diezelfde periode maakte hij een tweede thesis, ‘De vegetatietypen van de Hoge Kempen’ (Rogister 1955b), onder promotorschap van prof. Van Miegroet. Met deze achtergrond begon hij in 1957 zijn loopbaan aan het proefstation voor Waters en Bossen te Groenendaal waar hij werkte tot aan zijn pensioen in 1990

    Lees meer over "Jules Rogister (1925-2014) voortrekker van het bosecologisch onderzoek in België"

    Labels:

  78. Potentie van onderstandige douglasverjonging: kansen voor kleinschalig, natuurvolgend bosbeheer?

    28 maart 2015 om 14:17 door Wouter Delforterie, Jan Den Ouden

    51-3.PNG
    De douglas is vanwege zijn snelle groei en waardevolle hout een belangrijke bron van inkomsten voor veel boseigenaren. Doordat douglaszaailingen gemakkelijk opslaan onder een dicht kronendak en veel schaduw kunnen verdragen, komt onder volwassen gedunde douglasopstanden vaak al verjonging op van douglas. Deze verjonging kan het begin zijn van een volgende generatie bos, maar het is de vraag in hoeverre deze aanvankelijk onderdrukte ondergroei kan reageren op vrijstelling. Om meer inzicht te krijgen in de potenties van deze verjonging hebben wij onderzoek gedaan naar de groei van zaailingen van douglas onder scherm en de groeireactie van deze zaailingen na (gedeeltelijke) verwijdering van het kronendak.

    Lees meer over "Potentie van onderstandige douglasverjonging: kansen voor kleinschalig, natuurvolgend bosbeheer?"

    Labels:

  79. Vanonder het mos | Woekeren planten door verdubbeling erfelijk materiaal?

    28 maart 2015 om 14:14 door Hans Baeté

    51-4.PNG
    De enorme impact die vreemde planten (exoten) kunnen hebben op inheemse populaties en ecosystemen onderstreept het belang van de zoektocht naar wat bepalend is voor dit woekerend, invasief gedrag (Vilà et al. 2010, 2011). Zoals alle bloemplanten moeten invasieve soorten goede kolonisten zijn om succes te hebben in nieuwe habitats. In het begin van de jaren 1980 groeide het idee dat planten die hun erfelijk materiaal verdubbelen hun territorium snel kunnen uitbreiden (Levin 1983).

    Lees meer over "Vanonder het mos | Woekeren planten door verdubbeling erfelijk materiaal?"

    Labels:

  80. Bosbeheerpakketten: een nieuw hulpmiddel voor beheerkeuzes en -planning in bossen

    28 maart 2015 om 14:10 door Hannes Cosyns, Kris Vandekerkhove

    51-1.PNG
    Wat is het verschil nu alweer tussen het gebruik van toekomstbomen en de QD-methode? Waarom zou ik nog een laagdunning uitvoeren? Ik wil gaan voor kwaliteitshout: welke beheermaatregelen neem ik dan best, hoe arbeidsintensief is dat beheer en hoe kan ik die kwaliteitsbomen dan vermarkten? Veel bosbeheerders zien niet altijd nog goed het bos door de bomen. Daarom vroegen het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en Inverde (via een KOBE1-onderzoeksopdracht) aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) om de meest gehanteerde beheervormen eens helder toe te lichten en naast mekaar te plaatsen. Het resultaat is een set van negen ‘bosbeheerpakketten’.

    Lees meer over "Bosbeheerpakketten: een nieuw hulpmiddel voor beheerkeuzes en -planning in bossen"

    Labels:

  81. Inverde | Kabelondersteunde velling

    28 november 2014 om 15:38 door Robbie Goris

    50-5.PNG
    De kabelondersteunde velling is een veilige methode om een boom in de gewenste richting te laten vallen bij de velling. De afgelopen jaren zijn er verschillende varianten op - en hulpmiddelen voor deze methode ontwikkeld. De lichte dyneema-kabel is vaak een gemeenschappelijk element omwille van het gebruiksgemak.

    Lees meer over "Inverde | Kabelondersteunde velling"

    Labels:

  82. Kan hyperspectrale remote sensing gebruikt worden voor vitaliteitsbepaling van individuele bomen? Een verkennend onderzoek

    28 november 2014 om 15:31 door Marie-Leen Verdonck, Frieke Van Coillie, Kris Vandekerkhove, Pieter Kempeneers, Robert De Wulf

    50-4.PNG
    Na een conventie van de VN over grensoverschrijdende luchtverontreiniging wordt sinds 1987 de vitaliteit van bossen in Vlaanderen opgemeten door het INBO in het kader van ICP Forests (Fischer et al. 2012; http://icp-forests.net/). Dat gebeurt door jaarlijks in het veld de vitaliteit te beoordelen van een aantal bomen in vaste proefvlakken. Binnen het HyperForestproject gingen we na in hoeverre het mogelijk is om deze beoordelingen te doen via hoge resolutie hyperspectrale beelden.

    Lees meer over "Kan hyperspectrale remote sensing gebruikt worden voor vitaliteitsbepaling van individuele bomen? Een verkennend onderzoek"

    Labels:

  83. Vanonder het mos | Slimme en gevoelige bomen en andere planten

    28 november 2014 om 15:21 door Hans Baeté

    50-3.PNG
    In 1880 verschijnt een boek waarin planten niet de passieve wezens zijn waarvoor ze door velen worden aangezien. In The Power of Movement in Plants toont de oudere Charles Darwin zijn passie voor de zintuiglijke kwaliteiten van planten. Hij ontfermt zich over fototropisme (beweging naar het licht) en andere beweeglijke activiteiten in het plantenrijk (www.gutenberg.org/ebooks/5605). Samen met zijn zoon Francis wijdt Charles zich aan talrijke experimenten die vooral wortel en kiemwortel betreffen. Hij gaat ervan uit dat wortels niet enkel planten voeden, maar tevens zintuiglijke organen zijn om licht, vochtigheid, zwaartekracht en druk te bepalen en op basis daarvan een gunstig traject voor de wortelgroei uitstippelen. Zijn aandacht gaat vooral uit naar het uiteinde van de kiemwortel. Darwin stelt voor om een plant te bekijken als een omgekeerd dier, met ondergrondse zintuigen, een ondergronds “brein” en bovengrondse seksuele organen. 

    Lees meer over "Vanonder het mos | Slimme en gevoelige bomen en andere planten"

    Labels:

  84. Bosbelgen in Ecuador

    28 november 2014 om 15:10 door Sander Van Daele, Benjamin Van Haelst, Nina Kerkhove, Greet De Jonghe

    50-2.PNG
    BOS+ reisde in juni 2014 voor de tweede maal met Vlaamse boseigenaars en -liefhebbers naar Ecuador om hen te laten kennismaken met een aantal BOS+ projecten daar en een aantal bosproblematieken en -succesverhalen aan den lijve te laten ondervinden. Ze leerden de verschillende uitdagingen
    voor duurzaam bosbeheer en de mogelijke antwoorden daarop kennen. Verslag van een fantastische reis in een van de meest biodiverse landen ter wereld...

    Lees meer over "Bosbelgen in Ecuador"

    Labels:

  85. Bos in de vallei van de Gondebeek: 1775–2013

    28 november 2014 om 15:02 door Margot Vanhellemont, Stephanie Schelfhout, Jan Mertens, Kris Verheyen

    50-1.PNG
    De voorgeschiedenis van een bos heeft een grote invloed op de huidige soortensamenstelling en het functioneren van het bos (zie bv. Bosrevue 37 en 44). Oude kaarten en luchtfoto’s (zie kadertekst) geven inzicht in het voormalig landgebruik. Voor meer gedetailleerde informatie over bv. de soortensamenstelling of het beheer in het verleden moet  je het geluk hebben om oude inventarissen of beschrijvingen te vinden in archieven. Zo botsten wij toevallig op een thesis uit 1983 waarin voor vier Oost-Vlaamse gemeenten de ‘groenvoorziening’ wordt beschreven. We bekeken de geschiedenis van het bos in dit gebied sinds 1775 én gebruikten de unieke gegevens uit de thesis om de veranderingen in het bos in kaart te brengen voor de afgelopen 30 jaar.

    Lees meer over "Bos in de vallei van de Gondebeek: 1775–2013"

    Labels:

  86. 10 bosgeboden

    28 augustus 2014 om 16:07 door Sanne Huysmans, Kim Claes

    49-3.PNG
    De laatste twee jaar heeft BOS+ samen met FedOS, de Federatie voor Onafhankelijke Senioren, een intensief participatief proces doorlopen met bijna 500 Vlaamse 50+ers. We leerden wat voor hen het belang van bos is in hun dagelijks leven, vroeger en nu. Dit traject kadert binnen het educatief project ‘Wat diepe wortels vertellen aan jonge knoppen’. Dit intergenerationeel project wil op een vernieuwende manier het Noord-Zuid verhaal brengen. De centrale doelstelling van het project is sensibiliseren rond een respectvollere en solidaire houding tegenover bos en natuur. Op verschillende manieren worden ervaringen uitgewisseld en zal de wisselwerking tussen Noord en Zuid en tussen jong en oud gestimuleerd worden. Het participatief proces dient als rijke basis voor het project en mondde uit in de 10 Bosgeboden, 10 prioriteiten voor de Vlaamse senioren met betrekking tot Vlaamse en tropische bossen.

    Lees meer over "10 bosgeboden"

    Labels:

  87. Vanonder het mos | De natuurwaarden van apomicten

    28 augustus 2014 om 15:52 door Hans Baeté

    49-2.PNG
    Als ik vijf boeken mag meenemen naar een onbewoond eiland, dan twijfel ik geen seconde. De vijf delen van de Nederlandse Oecologische Flora staan vol met weetjes die tot nadenken stemmen. Neem nu dit: “Oecologisch gezien betekent het erkennen van maar één eenheidspaardebloem (…) het verloren gaan van onschatbare informatie. Terwijl de verschillen in uiterlijk tussen de ene en de andere paardenbloem (Taraxacum) vrij gering lijken, kunnen de eisen die ze aan hun standplaats stellen, sterk uiteenlopen.” Iets gelijkaardig geldt voor bramen (Rubus), havikskruiden (Hieracium) en veldbeemdgrassen (Poa pratensis-groep). Aan de grondslag hiervan ligt een combinatie van hybridisatie en apomixis. Door apomixis kunnen vruchtbare zaden worden gevormd zonder bevruchting van eicellen met stuifmeel en – op moleculair niveau – zonder dat een nieuwe combinatie (= recombinatie) van de genen van ouders wordt gevormd. 

    Lees meer over "Vanonder het mos | De natuurwaarden van apomicten"

    Labels:

  88. LIFE+ OZON ontsnippert het Zoniënwoud

    28 augustus 2014 om 15:43 door Steven Vanonckelen, Anouschka Kuijsters, Patrick Huvenne, Jean-François Plumier, Stéphane Vanwijnsbreghe

    49-1.PNG
    Doorheen de jaren werd het Zoniënwoud sterk versneden door verschillende autosnelwegen, spoorwegen en lokale wegen. Hierdoor kunnen we nog moeilijk spreken van één bos, wat de beweging van dieren tussen deze fragmenten bemoeilijkt. Er is echter goed nieuws voor de dieren in het Zoniënwoud: hun onderbroken leefgebieden worden opnieuw met elkaar verbonden. Vier nieuwe boombruggen, drie ecotunnels en een ecoduct bieden de dieren straks een veilige passage onder en over de verkeersassen. Deze maatregelen maken deel uit van het Europese LIFE+ OZON project, maar een echte première zijn ze niet. De drie gewesten zetten zich namelijk al jaren in voor de ontsnippering van het Zoniënwoud.

    Lees meer over "LIFE+ OZON ontsnippert het Zoniënwoud"

    Labels:

  89. Inverde | Dyneema-kabel

    1 augustus 2014 om 10:00 door Robbie Goris

    49-5.PNG
    Al meer dan een eeuw wordt staalkabel in de bosbouw gebruikt om boomstammen uit het bos te slepen en vellingen te ondersteunen. Overbodig te zeggen dat dat hard labeur is en dat een lichter alternatief welgekomen is. Sinds een paar jaar kennen we dat alternatief als de synthetische kabel van dyneema-vezels.

    Lees meer over "Inverde | Dyneema-kabel"

    Labels:

  90. Hout is een juist keuze

    1 augustus 2014 om 09:56 door Belgian Woodforum

    49-4.PNG
    Hout staat volop in de belangstelling. Toch bestaan er over dit fraaie materiaal nog steeds misverstanden, bijvoorbeeld als het over ecologie gaat. Hoog tijd om de puntjes op de i te zetten en hout eens van zijn ecologische kant te belichten.

    Lees meer over "Hout is een juist keuze"

    Labels:

  91. Inverde | European Chainsaw Certificate

    1 juni 2014 om 11:02 door Robbie Goris

    48-5.PNG
    Inverde timmert al jarenlang aan de weg om de veiligheid bij het gebruik van de motorzaag te verhogen. Een Leonardo-project en veel huiswerk later, zijn er de European Chainsaw Standards (ECS) en kan je examens afleggen om een European Chainsaw Certificate (ECC) te behalen.

    Lees meer over "Inverde | European Chainsaw Certificate"

    Labels:

  92. Boomsoorten, bodemvruchtbaarheid en regenwormen: een intrigerend netwerk van interacties

    1 juni 2014 om 10:53 door Stephanie Schelfhout, An De Schrijver, Lotte Van Nevel, Jan Mertens, Kris Verheyen

    48-4.PNG
    Regenwormen spelen een grote rol in de strooiselafbraak en werden al door Aristoteles de ‘ingewanden van de aarde’ genoemd. Charles Darwin schreef er in 1881 een boek over en wist ze te waarderen als ‘the most important animal species on earth’. Afhankelijk van de bodem en boomsoort kunnen regenwormen zeer talrijk zijn of juist ontbreken. De bosbeheerder kan regenwormpopulaties sturen via de keuze van boom- en struiksoorten en daarmee ook de bodemvruchtbaarheid en de nutriëntenkringlopen beïnvloeden

    Lees meer over "Boomsoorten, bodemvruchtbaarheid en regenwormen: een intrigerend netwerk van interacties"

    Labels:

  93. Schaduwveteraanbomen een contradictie?

    1 juni 2014 om 10:48 door Kris Vandekerkhove

    48-3.JPG
    In Bosrevue 46 verscheen een artikel over het beheer van veteraanbomen (Joye, 2013). Daarin worden veteraanbomen geassocieerd met lichtrijke omstandigheden, en wordt ook in de beheeradviezen gesuggereerd dat ze blijvend voldoende licht moeten krijgen. Regelmatige vrijstelling en extensieve begrazing kunnen hierbij soelaas bieden. Maar hoe zit het met veteraanbomen in gesloten bossen of in onbeheerde bossen? Komen daar ook veteraanbomen voor, en hoe moeten we ermee omgaan?

    Lees meer over "Schaduwveteraanbomen een contradictie?"

    Labels:

  94. Vanonder het mos | Mycoviolen

    1 juni 2014 om 10:42 door Hans Baeté

    48-2.PNG
    Dat fungi, bomen en hout iets met elkaar hebben, weten we al langer. In 2008 maakt het vermaarde vakblad New Phytologist echter melding van een toch wel heel bijzondere relatie. Een behandeling van hout met bepaalde fungi zou een moderne viool doen klinken als een peperdure Stradivarius of Guarneri! Aan de grondslag van het artikel in New Phytologist lag een initiatief tot duurzaam gebruik van de Zwitserse bossen, bekend als Wood Fibre 2020.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Mycoviolen"

    Labels:

  95. Kunst en bos, een pleidooi voor mysterie

    1 juni 2014 om 10:38 door Sanne Huysmans

    48-1.jpg
    Net als de milieusector hebben de kunsten het moeilijk hun  waarde te valoriseren in een samenleving waar kosten en
    baten worden afgewogen binnen een redelijke termijn en met harde cijfers. De sectoren proberen toch dapper te becijferen wat de ecosysteemdiensten van boreale wouden, de duurzame ontwikkeling van Ecuador en de kunstsector van de provincie Antwerpen waard zijn in de eenheid die we het best begrijpen: centen. Zo is de actuele waarde van parkbomen blijkbaar 5,22 euro/cm2. Er bestaat een druk tot verantwoording die niet lijkt af te nemen, integendeel, en die daarbij hopeloos tekort schiet. Want kunst en natuur hebben de unieke gave ethische, esthetische en filosofische markeringen te plaatsen bij wat we voelen, denken en doen. Daarom een oproep om – naast de cijfers – toch ook vooral te focussen op verbeelding en mysterie en de aanval te verplaatsen van het stugge hoofd naar het weke hart van de bosliefhebber (in spe).

    Lees meer over "Kunst en bos, een pleidooi voor mysterie"

    Labels:

  96. Inverde | De meterstok

    1 maart 2014 om 11:02 door Robbie Goris

    47-4.JPG

    Meterhout is een klassieker in de brandhoutsortimenten. Een meterstok helpt je om de juiste lengte aan te houden: vijfentachtig centimeterhout leidt tot 15% minder hout bij de verkoop en meterveertienhout kan wellicht nét niet in de aanhangwagen …

    Lees meer over "Inverde | De meterstok"

    Labels:

  97. Een vergelijking van verschillende oogstketens met bijkomende biomassaoogst in dennenopstanden

    1 maart 2014 om 10:52 door Pieter Vangansbeke, Jeroen Osselaere, Leen Gorissen, Kris Verheyen

    47-3.jpg

    Tussen 1990 en 2008 is het gebruik van houtige biomassa voor bio-energie binnen de landen van de huidige Europese Unie gestegen met 80% (Eurostat, 2011). Deze biomassa is voornamelijk (69%) afkomstig uit de bosbouw. Ook voor Vlaanderen is houtige biomassa de belangrijkste hernieuwbare energiebron: meer dan 35% van de totale groene stroom en meer dan 55% van de groene warmte wordt opgewekt met houtige biomassa (Jespers et al., 2012). Er wordt algemeen aangenomen dat de vraag naar houtige biomassa als hernieuwbare energiebron zal blijven stijgen onder invloed van de doelstellingen van de Europese Unie en in de komende 20 jaar nog verdubbelen (Mantau et al., 2010). Bovendien zal het gebruik van hout als materiaal en van houtige biomassa als bouwsteen in de toekomstige groene chemie en de zogenaamde bio-economie naar verwachting ook nog sterk toenemen (Mantau et al., 2010; Verachtert, 2012). 

    Lees meer over "Een vergelijking van verschillende oogstketens met bijkomende biomassaoogst in dennenopstanden"

    Labels:

  98. Bosexploitant een job tussen de bomen

    1 maart 2014 om 10:08 door Robbie Goris

    47-2.jpg

    Heb je je ooit al eens afgevraagd hoe je prachtige massief houten salontafel uit het bos is geraakt? Wie de treden van je trap heeft geveld? Of wie het brandhout heeft gekliefd dat in je nieuwe milieuvriendelijke houtkachel knispert? Het is de bosexploitant die het bos verbindt met je huiskamer!

    Lees meer over "Bosexploitant een job tussen de bomen"

    Labels:

  99. Kloempen in de Kempen

    1 maart 2014 om 10:07 door Hans Van Lommel, Jan Seynaeve

    47-1.PNG
    De Kempense bossen zitten in volle omvorming. Veledennenbossen hebben de leeftijd van 60 à 80 jaar.  Ze zijn vaak soortenarm met weinig structuur- en leeftijdsvariatie. Dankzij de dunningskappen komt er geleidelijk loofhout in de onderetage. Veelal is dit beperkt tot soorten als Amerikaanse vogelkers, lijsterbes, sporkehout, zomereik of berk. De dichtheid en de beheeropvolging van deze natuurlijke verjonging zijn meestal onvoldoende om te komen tot goede houtkwaliteit.

    Lees meer over "Kloempen in de Kempen"

    Labels:

  100. Inverde | Een handig haakje

    1 december 2013 om 11:39 door Robbie Goris

    46-5.jpg
    Een gertelmes is een zeer handig werktuig in het bos. Maar door zijn kleine dimensie en bruingrijze kleur geraak je het nogal vlug kwijt. Gelukkig smeden ze in de Alpen nog speciale haakjes om een gertelmes aan je riem mee te dragen.

    Lees meer over "Inverde | Een handig haakje"

    Labels:

  101. Het beheer van veteraanbomen

    1 december 2013 om 11:32 door Tom Joye

    46-4.JPG
    Om maar meteen met een cliché te openen: “Dood hout brengt leven in het bos”. Ik hoop daarvan niemand meer te moeten overtuigen. Veel minder aandacht is er voor levende oude bomen. Toch zijn net die veteraanbomen ecologisch vaak waardevoller dan dood hout. Ze spelen een sleutelrol in de biodiversiteit omdat ze een rijk en vaak gespecialiseerd ecosysteem ondersteunen. Zeldzame, Europees beschermde keversoorten als juchtleerkever, heldenboktor of alpenboktor en ook bepaalde korstmossen en schimmels leven enkel in of op levende (holle) bomen. Ook boombewonende vleermuizen als rosse vleermuis en bosvleermuis vinden een dode boom heel wat minder interessant dan een levende. Voor een beheerder is dood hout nog enigszins vatbaar en beheerbaar: je streeft naar x aantal kubieke meter dood hout per hectare. Kort door de bocht: door enkele dode bomen in het bos te laten liggen of staan, kun je de hoeveelheid dood hout in het bos op korte termijn opkrikken. Moeilijker wordt het als het gaat over veteraanbomen. Die creëer je niet zomaar en als ze er al zijn, is hun beheer en dat van de soorten die ermee samenleven niet evident.

    Lees meer over "Het beheer van veteraanbomen"

    Labels:

  102. De EU Houtverordening: legaliteit als basisvereiste

    1 december 2013 om 11:28 door Bart Holvoet

    46-3.PNG
    Sinds maart 2013 is er nieuwe Europese wetgeving – de zogenaamde EU Houtverordening (EU Timber Regulation) – van kracht geworden. Deze wetgeving heeft als doel een antwoord te bieden op de problematiek van illegaliteit in de bosbouw- en houtsector, en wil ervoor zorgen dat hout en houtproducten van illegale herkomst van de Europese markt geweerd worden. Dit artikel wil een overzicht bieden van de achterliggende problematiek, en deze nieuwe Europese wetgeving uitleggen en kaderen. Hoewel het vroeg is om na een goed half jaar al een evaluatie van deze wetgeving te maken, zoomt het artikel in op de eerste vaststellingen en de uitdagingen voor de nabije toekomst.

    Lees meer over "De EU Houtverordening: legaliteit als basisvereiste"

    Labels:

  103. Het belang van houtige vegetatiestroken voor de reductie van verkeersgeluid

    1 december 2013 om 11:07 door Leen Depauw, Kris Verheyen, Timothy Van Renterghem

    46-1.PNG
    Volgens een recente studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization of WHO), getiteld ‘Burden of disease from environmental noise’, gaan in West- Europa jaarlijks maar liefst 1 miljoen gezonde levensjaren verloren als gevolg van wegverkeerslawaai. Dit indrukwekkende cijfer verklaart de toenemende behoefte aan oplossingen om geluidsblootstelling door verkeer te beperken. Een klassieke oplossing voor dit probleem is het gebruik van een geluidsscherm. Deze hebben echter een hoge installatiekost en zijn niet in alle omstandigheden even effectief. Bovendien worden ze vaak gezien als een storend element in het landschap. Meer en meer wordt dan ook onderzocht of het gebruik van vegetatie een geschikt alternatief kan zijn voor de klassieke schermen. 

    Lees meer over "Het belang van houtige vegetatiestroken voor de reductie van verkeersgeluid"

    Labels:

  104. Korteomloophout [KOH] in Vlaanderen

    1 september 2013 om 12:29 door Sander Van Daele

    39-1.PNG

    De oudste KOH-plantage in ons land, aangeplant in 1996 door de Universiteit Antwerpen (UA) op braakliggende industriegrond te Boom, werd dit jaar verwijderd. Daarmee komt een eind aan 15 jaar onderzoek (Dillen et al., 2011). Gelukkig betekent dit niet het einde van KOH in Vlaanderen. Sinds 2003 werkt VBV met Inagro (het vroegere Proclam), het INBO en vele andere partners samen om KOH bekend te maken en kennis te verzamelen. Op 8 december 2011 organiseerden deze partners een afsluitende studiedag en begin 2012 demonstreerden de Deense firma’s NY VRAA Bionenergy en Nordic Biomass en New Holland respectievelijk de Energy harvester, de Stemster en de aangepaste maïshakselaar op de POPFULL-plantage in Lochristi. Daarmee is het ADLO-project ‘verKOHt! Korteomloophout voor (bio)diversiteit in het landbouwlandschap’ aan zijn sluitstuk toe. Dit artikel bespreekt de stand van zaken van KOH, gepresenteerd op de studiedag, en enkele nieuwe inzichten in deze veelbelovende landbouwteelt, gegenereerd naar aanleiding van het project. 

    Lees meer over "Korteomloophout [KOH] in Vlaanderen"

    Labels:

  105. Korteomloophout en kippen

    1 september 2013 om 11:20 door Sander Van Daele

    45-5.PNG

    Korteomloophout (KOH) is een landbouwteelt van snelgroeiende houtige gewassen (meestal wilg of populier) waarbij de bovengrondse biomassa periodiek (gemiddeld om de drie jaar) en in zijn totaliteit wordt geoogst. In bosrevue 39 gaven we een stand van zaken van KOH in Vlaanderen en haalden we enkele knelpunten en opportuniteiten aan die van belang zijn voor de verdere inburgering van deze multifunctionele biomassateelt in Vlaanderen (Van Daele, 2012). Een belangrijk knelpunt is grondschaarste en bovendien mag het niet de bedoeling zijn om bijvoorbeeld productief akkerland of waardevol natuurgebied om te zetten in KOH. Daarom moeten we op zoek naar alternatieve terreinen voor deze teelt. Dit artikel schetst een zeer concrete opportuniteit voor KOH: buitenlopen van kippenstallen.

    Lees meer over "Korteomloophout en kippen"

    Labels:

  106. Kroniek van een aangekondigd plan van aanpak

    1 september 2013 om 11:17 door Bert De Somviele

    45-4.PNG

    Met de vernietiging van het eeuwenoude, erg waardevolle maar zonevreemde Ferrarisbos in Wilrijk op 3 september jl., werd een nieuw en jammerlijk hoofdstuk geschreven in het verhaal van het Vlaamse bosbehoud. Dit artikel gaat dieper in op het problematische gegeven dat Vlaanderen meer dan 15 jaar na de lancering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen nog steeds niet in staat blijkt zijn bestaande bossen afdoend te beschermen.

    Lees meer over "Kroniek van een aangekondigd plan van aanpak"

    Labels:

  107. Vanonder het mos | Bodemvegetatie & boniteit van lariksbosgezelschappen

    1 september 2013 om 11:14 door Hans Baeté

    45-3.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Bodemvegetatie & boniteit van lariksbosgezelschappen"

    Labels:

  108. Innovaties op Elmia Wood 2013

    1 september 2013 om 11:12 door Patrick Jansen, Martijn Boosten

    45-2.PNG

    Om de vier jaar trekken tienduizenden bosbeheerders en bosexploitanten naar het Zweedse Jönköping voor de grootste bosbouwbeurs ter wereld, de Elmia Wood. Wat had de Elmia Wood dit jaar te bieden voor de Vlaamse bosbouw? 

    Lees meer over "Innovaties op Elmia Wood 2013"

    Labels:

  109. Herbebossen in de Andes: op zoek naar koolstofvoorraden in Noord-Ecuador

    1 september 2013 om 11:08 door Marijn Bauters, Matthias Strubbe, Elizabeth Kearsley, Kathy Steppe, Hans Verbeeck

    45-1.PNG

    Op 9 mei 2013 registreerde het Mauna Loa observatorium (Hawaii) van de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) een CO2 -concentratie van 400 ppm in de atmosfeer. Voor het eerst sinds het agentschap de metingen startte in 1958, werd deze kaap bereikt. Daarmee klimt de atmosferische CO2 -concentratie naar zijn hoogste niveau in de voorbije 800.000 jaar. Zelfs volgens de meest optimistische scenario’s zal de impact van klimaatverandering op ecosystemen nog sterk stijgen in de nabije toekomst. Bossen vormen echter een belangrijke pool in de globale koolstofcyclus. Zeker in de tropen, waar bosecosystemen ongeveer de helft meer koolstof opslaan dan onze gematigde bossen. Herbebossingen spelen daar dus een belangrijke rol in de mitigatie van de klimaatverandering. Maar hoeveel CO2 neemt zo’n herbebossing nu eigenlijk op? 

    Lees meer over "Herbebossen in de Andes: op zoek naar koolstofvoorraden in Noord-Ecuador"

    Labels:

  110. Inverde | Boomslepen met paarden

    1 juni 2013 om 12:47 door Robbie Goris

    44-5.PNG
    Paardenkracht in de bosbouw is een actueel thema. Getuige, hiervan zijn allerlei projecten, cursussen en demonstratiesb het afgelopen jaar.

    Lees meer over "Inverde | Boomslepen met paarden"

    Labels:

  111. Groenhoutbewerking: een prachtig ambacht herontdekt

    1 juni 2013 om 12:41 door Chris Nuyens, Tom Declerck, Pieter Blondé

    44-4.PNG
    Groenhoutbewerking is een oeroud ambacht, en toch horen de meeste mensen het in Keulen donderen als je het woord laat vallen. Maar misschien heb jij als kind met een zakmes takjes ontschorst of figuurtjes gesneden in de schors? Dan heb je je eerste ervaring met groenhout al achter de rug. Want groenhout is hout dat nog vers en nat is, recht uit het bos zeg maar. In onze huidige cultuur is dit een manier van werken die in de vergeethoek geraakt is en zelfs intussen bestempeld wordt als onbestaand. Sla er maar eens een boek over houtbewerking op na, er staat waarschijnlijk in dat je niets kunt aanvangen met hout dat niet goed gedroogd is. Het tegendeel is waar. Groenhout is zo makkelijk te bewerken dat je het bijna volledig met de hand kan doen. Voor je op zoek gaat naar dat zakmes uit je kindertijd, lees eerst even wat meer over het hoe en waarom van groenhoutbewerking.

    Lees meer over "Groenhoutbewerking: een prachtig ambacht herontdekt"

    Labels:

  112. Bossen beheren als complexe adaptieve systemen

    1 juni 2013 om 12:37 door Wim Buysse

    44-3.PNG
    Donderdag 9 mei 2013 overschreed het CO2-gehalte in de atmosfeer voor het eerst in de menselijke geschiedenis 400 ppm (Van Puymbroeck, 2013). We zijn ondertussen absoluut zeker dat de klimaatverandering een feit is. Binnen een paar decennia zal de gemiddelde temperatuur gestegen zijn (waarschijnlijk met 2 tot 4 °C), ons neerslagsysteem zal gewijzigd zijn waardoor natte perioden zullen afwisselen met periodes van extreme droogte en de kans op zware stormen zal toenemen. Dit alles zal onder andere een migratie van soorten op gang brengen. In een geglobaliseerde wereld betekent dit ook dat er nieuwe ziekten, plagen en invasieve exoten kunnen opduiken. En tegelijk doen zich ook nog andere grootschalige veranderingen voor: economische veranderingen, urbanisatie, milieuvervuiling, verlies aan biodiversiteit, geopolitiek... 

    Lees meer over "Bossen beheren als complexe adaptieve systemen"

    Labels:

  113. Vanonder het mos | Van paardenstoeterij tot zwaenepoel

    1 juni 2013 om 11:49 door Hans Baeté

    44-2.PNG
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Van paardenstoeterij tot zwaenepoel"

    Labels:

  114. Stempel uit het verleden De geschiedenis als input voor het bosbeheer

    1 juni 2013 om 11:43 door Gijs van de Sande

    44-1.PNG
    In onze bossen zijn nog steeds sporen zichtbaar van vroegere Commissie Bosgeschiedenis beheer- en inrichtingsmaatregelen. Deze cultuurhistorische relicten kunnen restanten zijn van de bosaanleg of het historische bosgebruik, maar ook van het landgebruik voordat er bos was. Aan deze elementen wordt nu vaak enkel een intrinsieke waarde toegekend omdat ze van belang zijn voor onze kennis van het verleden; de geschiedenis wordt vaak uit wetenschappelijk of educatief oogpunt gebruikt. Maar met de kennis van het verleden kan ook het huidige functioneren van het bos beter begrepen worden. De grootschalige heideontginningen aan het begin van de 20e eeuw zijn daar een voorbeeld van. Aan de hand van een beschikbaar ontginningsplan van de Rovertsche heide bij Hilvarenbeek (Noord-Brabant, Nederland) kan de ontwikkeling van dat gebied gereconstrueerd worden. Hoe kunnen we deze gegevens gebruiken bij het beheer van het huidige bos en in de toekomst?

    Lees meer over "Stempel uit het verleden De geschiedenis als input voor het bosbeheer"

    Labels:

  115. Inverde | Trekmessen

    1 maart 2013 om 11:35 door Robbie Goris

    43-5.PNG

    Trekmessen zijn specifieke gereedschappen die de afgelopen jaren op een vernieuwde interesse mogen rekenen. Afgezien van de ambachtelijke stoelenmakerij, hebben we het dan vooral over bosbouwers die de QD-methode toepassen (zie Bosrevue 42). Wat ze precies met die scherpe dingen van plan zijn en wat er allemaal bij komt kijken, kom je hier te weten. 

    Lees meer over "Inverde | Trekmessen"

    Labels:

  116. FSC-boscertificering in Vlaanderen: stand van zaken

    1 maart 2013 om 11:32 door Tim Audenaert

    43-4.PNG

    Als vervolg op een eerder verschenen artikel in Bosrevue 25 (Audenaert, 2008) wordt een stand van zaken weergegeven aangaande FSC-boscertificering in Vlaanderen. Via het FSCgroepscertificaat van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) telt Vlaanderen actueel 18.646 ha FSC-gecertificeerd bos. Dit is goed voor een FSC-index van bijna 11%. Afgelopen jaar 2012 werd in totaal 101.611 m3 FSC-gelabeld hout uit de Vlaamse bossen aangeboden. 

    Lees meer over "FSC-boscertificering in Vlaanderen: stand van zaken"

    Labels:

  117. Kan de kersenpitkever het invasieve karakter van Amerikaanse vogelkers inperken?

    1 maart 2013 om 11:30 door Annelies Smeets

    43-3.PNG

    Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina) is een van de belangrijke invasieve exoten in Vlaanderen. De aanwezigheid van deze plantensoort in onze bossen kan een aantal negatieve gevolgen met zich meebrengen. Dichte struiklagen van Amerikaanse vogelkers belemmeren bijvoorbeeld de natuurlijke verjonging van meer lichtbehoevende boomsoorten. Bij een aantal studies over Amerikaanse vogelkers werd opgemerkt dat de kersenpitkever (Furcipus rectirostris) vruchtjes van deze struik aantastte. Zo ontstond de vraag ‘Zou de kersenpitkever het invasieve karakter van Amerikaanse vogelkers kunnen inperken?’. Het doel van dit onderzoek was meer inzicht te verwerven over de kever en onder welke omstandigheden en in welke mate deze Amerikaanse vogelkers aantast. 

    Lees meer over "Kan de kersenpitkever het invasieve karakter van Amerikaanse vogelkers inperken?"

    Labels:

  118. Vanonder het mos | Een vrij opgegroeide boom

    1 maart 2013 om 11:28 door Hans Baeté

    43-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Een vrij opgegroeide boom"

    Labels:

  119. Doet herkomst ertoe? Droogteresistentie van verschillende Douglassparkherkomsten

    1 maart 2013 om 11:22 door Pascal Sauren

    43-1.PNG

    In 1826 introduceerde David Douglas de naar hem vernoemde spar in Europa. Als snel bleek dat de Douglasspar (Pseudotsuga menziessii ) goed gedijt in het Europese klimaat. Op Het Loo (Veluwe, Nederland) zijn bijvoorbeeld exemplaren te vinden die een lengte van 50 meter halen. Tegenwoordig is de Douglasspar wereldwijd gezien één van de belangrijkste naaldhoutsoorten voor productie. In Vlaanderen heeft deze niet-inheemse soort een beperkte verspreiding en wordt ze niet meer aangeplant in openbare bossen (beheervisie openbare bossen, 2001). Echter in Nederland bedraagt het aandeel Douglas van het totaal geoogste naaldhout al enkele jaren meer dan 20%. Ondanks zijn belangrijke rol, is niet bekend of Douglas bestand is tegen veranderende klimaatomstandigheden. Voor Europa wordt een droger en warmer klimaat voorspeld – maar kan de Douglasspar zich wel aanpassen?  

    Lees meer over "Doet herkomst ertoe? Droogteresistentie van verschillende Douglassparkherkomsten"

    Labels:

  120. Vanonder het mos | De kooibosjes van de Durmevallei

    1 maart 2013 om 11:21 door Hans Baeté

    46-2.jpg
    Pachtboeken tonen aan dat de gronden in de Durmevallei tussen Moerbeke en Stekene – later bekend als (een deel van) de Moervaartdepressie – in de zeventiende eeuw ofwel als meers, ofwel als etting worden beheerd. De meersen zijn hoofdzakelijk vochtige tot natte hooilanden, gevoed door kalkrijke kwel en rivierafzettingen, met vaak een nabegrazing in de herfst. De ettingen zijn meestal iets drogere en armere gronden met een extensieve begrazing zonder maaibeheer. De prachtige, geschilderde kaarten van de parochies van Wondelgem en Moerbeke – het werk van landmeter Pieter De Buck en kaartmaker François Horenbault – bevestigen dit beeld voor het deel van de vallei tussen Vinderhoute en Moerbeke in de jaren 1570. Bossen in deze regio lijken zich zowel in de zestiende als de zeventiende eeuw allemaal op de droge en zure stuifzandrug tussen Maldegem en Stekene te bevinden. 

    Lees meer over "Vanonder het mos | De kooibosjes van de Durmevallei"

    Labels:

  121. Mogelijkheden van nieuwe aardobservatietechnieken voor het bosbeheer in Vlaanderen

    10 december 2012 om 13:11 door Flore Devriendt, Frieke Van Coillie, Robert De Wulf, Kris Vandekerkhove

    42-4.PNG
    Tegenwoordig is het gebruik van luchtfoto’s en satellietbeelden overal aanwezig, denk maar aan het veelzijdig gebruik van Google Earth. Aardobservatie of remote sensing is dan ook niet meer weg te denken uit de hedendaagse maatschappij en wetenschap. De beelden die aardobservatie oplevert, spreken tot ieders verbeelding. Maar het belang van remote sensing gaat veel verder dan deze spectaculaire beelden. Er zijn immers weinig domeinen te bedenken waarin deze beelden niet toegepast kunnen worden: geologie, bosbouw, landbouw, stadsplanning, waterbeheer... Voor al deze sectoren levert aardobservatie informatie van onschatbare waarde op.

    Lees meer over "Mogelijkheden van nieuwe aardobservatietechnieken voor het bosbeheer in Vlaanderen"

    Labels:

  122. Inverde | Degelijke houten stelen

    1 december 2012 om 13:21 door Robbie Goris

    42-5.PNG
    Het botste uiteinde van de meeste bosbouwgereedschappen is van hout. Houten stelen liggen het best in de hand, maar de meeste moderne gereedschapsfabrikanten geven je wat werk om de stelen te prepareren. Of beter gezegd, om de overdreven preparatie van de stelen weer weg te werken…

    Lees meer over "Inverde | Degelijke houten stelen"

    Labels:

  123. Natura 2000: werken aan een Europees natuurnetwerk

    1 december 2012 om 13:05 door Sarah Geers

    42-3.PNG
    De dier- en plantensoorten die Vlaanderen rijk is – en dat zijn er heel wat –, verdienen een goede bescherming. Dankzij het Europese Natura 2000-netwerk krijgen de meest kwetsbare dier- en plantensoorten extra aandacht. De opmaak en uitvoering van concrete natuurdoelen in overleg met de doelgroepen behoort tot de Vlaamse strategie om de toekomst van onze meest waardevolle biodiversiteit veilig te stellen. Ook de bossector werkt mee aan de natuurdoelen.

    Lees meer over "Natura 2000: werken aan een Europees natuurnetwerk"

    Labels:

  124. Vanonder het mos | Varens in het polderbos

    1 december 2012 om 13:01 door Hans Baeté

    42-2.PNG
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Varens in het polderbos"

    Labels:

  125. De digitale meetklem: naar een efficiënte houtverkoop in Vlaanderen

    1 december 2012 om 12:52 door Martin Winnock

    De openbare houtverkoop is de belangrijkste commerciële bron van inkomsten van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Jaarlijks verkoopt Inverde zo’n 100.000 kubieke meter hout, de vruchten van duurzaam bosbeheer in de Vlaamse domeinbossen. Om deze verkoop in goede banen te leiden en op te volgen, heeft het ANB het informaticasysteem IVANHO ontwikkeld. IVANHO staat voor ‘Informatisering VAN de HOutverkoop’. De vele gegevens die dit systeem voeden, worden in één grote databank ingevoerd. De boswachters leveren de meetgegevens aan. Het systeem regelt dan de verdere verwerking voor de houtverkoop. Het resultaat is een houtcatalogus, waar potentiële houtkopers een overzicht van de te koop aangeboden loten voorgeschoteld krijgen. In dit artikel kom je meer te weten over het ‘hoe’ van deze verzameling van gegevens en de mogelijkheden om de efficiëntie te verhogen door de introductie van een hulpmiddel: de digitale meetklem. Begin dit jaar experimenteerden vier ANB-beheerregio’s met verschillende modellen van dit digitale meetinstrument.

    Lees meer over "De digitale meetklem: naar een efficiënte houtverkoop in Vlaanderen"

    Labels:

  126. Inverde | De sappie

    1 september 2012 om 11:48 door Robbie Goris

    41-5.PNG

    De sappie is een gespecialiseerd werktuig om boomstammen te manipuleren. De kleinere variant, de pikhaak, werd al eens eerder vernoemd. Deze wordt gebruikt voor het stapelen van meterhout. Nu gaat het over de grotemensensappie, of het hefboomprincipe toegepast in de ruige praktijk! 

    Lees meer over "Inverde | De sappie"

    Labels:

  127. Bosecosysteemdiensten: wat bossen ons bieden

    1 september 2012 om 11:44 door Pieter Vangansbeke, Kris Verheyen, Eric Van Beek, Bart Muys

    41-4.PNG

    Onze hele samenleving is afhankelijk van de natuur op aarde. Zo bieden ecosystemen ons onder andere voedsel en materiaal, zuiveren ze ons drinkwater en de lucht die we inademen en regelen ze ons klimaat. Toch staan vele ecosystemen op aarde onder zware druk door menselijke verstoring. De gevolgen van die verstoring kunnen dramatisch zijn voor de ecosystemen en dus ook voor de mens zelf die afhankelijk is van deze ecosystemen. Het concept ecosysteemdiensten maakt de waarde van natuur voor de mens zichtbaar en biedt zo extra argumenten voor een goed beheer en behoud van ecosystemen en verzoening van ecologie met economie. Bossen vervullen wereldwijd een brede waaier aan ecosysteemdiensten. In deze bijdrage worden de ecosysteemdiensten die onze Vlaamse bossen bieden belicht en wordt er ook gekeken naar de mogelijkheden om het concept ecosysteemdiensten te integreren in bosbeheer en -beleid. De link met de praktijk wordt ten slotte geïllustreerd aan de hand van enkele voorbeelden.

    Lees meer over "Bosecosysteemdiensten: wat bossen ons bieden"

    Labels:

  128. Canadapopulier verliest steriliteit met de hulp van zwarte populier

    1 september 2012 om 11:42 door An Vanden Broeck

    41-3.PNG

    De populier is de meest aangeplante niet-inheemse boomsoort in Vlaanderen. Hij is zo talrijk geworden dat hij het landschappelijk karakter van grote delen van Vlaanderen en Nederland bepaalt. Vooral de Canadapopulier (P. x canadensis Moench., syn. P. x euramericana (Dode) Guinier) vormt een belangrijk aspect van ons landschap. De Canadapopulier (Figuur 1) is een verzamelnaam voor een reeks hybriden die ontstaan zijn uit spontane of kunstmatige kruisingen tussen de Amerikaanse zwarte populier (Populus deltoides Marsch.), en de Europese zwarte populier (Populus nigra L.) (Figuur 2). Naast Canadapopulieren worden ook West-Amerikaanse balsempopulieren (Populus trichocarpa Torr. & Gray) en balsemhybriden (bv. P. deltoides x P. trichocarpa) aangeplant. Verder wordt ook de Italiaanse kaarspopulier (P. nigra cv. Italica) (Figuur 3) veel aangeplant. De Italiaanse populier, ook wel kaarspopulier genoemd, is te herkennen aan de smalle (fastigiate) kroonvorm. Deze mannelijke cultuurpopulier is een zuivere zwarte populier vermoedelijk afkomstig uit de Balkan. Hij wordt in Vlaanderen veel aangeplant als windscherm.

    Lees meer over "Canadapopulier verliest steriliteit met de hulp van zwarte populier"

    Labels:

  129. Vanonder het mos | Het bosketje van Meulebeek

    1 september 2012 om 11:40 door Hans Baeté

    41-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres! 

    Lees meer over "Vanonder het mos | Het bosketje van Meulebeek"

    Labels:

  130. Kwalificeren-Dimensioneren: een kadee die opnieuw schwung brengt in bosbeheer

    1 september 2012 om 11:37 door Wim Buysse

    41-1.PNG

    Bosbouw is de afgelopen decennia geëvolueerd van vrij strakke beheersystemen naar een beheer in vrije stijl. In de bosbehandeling vertaalt dit zich doorgaans naar het toepassen van een variabele selectieve hoogdunning. In praktijk wordt dit meestal iets vereenvoudigd toegepast door het aanduiden van toekomstbomen (Reininger, 1976, 1988). Het variabel werken in ruimte en tijd heeft heel wat voordelen. Op het moment dat je in een bos pleksgewijs nadenkt en beslissingen neemt over ingrepen kan je zowel een boom met perfecte stam als een dode boom selecteren. Je kan beslissen nu te kappen, nog een paar jaar of zelfs heel lang te wachten. Je kan beslissen helemaal niks te doen of een stuk open te houden. Je kan doelstellingen over houtproductie dus gemakkelijk integreren met natuurdoelstellingen. Vandaar dat in de beheervisie voor openbare bossen veel aandacht werd besteed aan variabele selectieve hoogdunning (Buysse et al., 2001). 

    Lees meer over "Kwalificeren-Dimensioneren: een kadee die opnieuw schwung brengt in bosbeheer"

    Labels:

  131. Inverde | Het kapmes met een lange steel

    1 juni 2012 om 14:26 door Robbie Goris

    40-5.PNG
    Een kapmes met een lange steel (of kapsikkel?) heeft een groter  bereik dan een gewoon kapmes. Naargelang de dikte van het blad, kan dit gereedschap voor uiteenlopende taken gebruikt worden.

    Lees meer over "Inverde | Het kapmes met een lange steel"

    Labels:

  132. Bomenwijzer: voor een duurzame boomsoortenkeuze

    1 juni 2012 om 14:14 door Eva Troch

    40-4.PNG
    Naast een kwalitatief beheer is een juiste boomsoortenkeuze voor Natuur en Bos minstens even belangrijk om de duurzaamheid van een boom te garanderen. Omdat er heel wat factoren in rekening gebracht moeten worden, is het echter zeer moeilijk om een goede boomsoort voor een specifieke locatie te kiezen. Vaak wordt er onvoldoende rekening gehouden met ecologische aspecten (zoals herkomst van de boomsoort) bij de boomsoortenkeuze. Deze info vind je immers niet in een assortimentsgids maar wordt meestal in aparte en gespecialiseerde publicaties opgenomen.

    Lees meer over "Bomenwijzer: voor een duurzame boomsoortenkeuze"

    Labels:

  133. Groeiplaatsproductiviteit voor zomereik, beuk en grove den in Vlaanderen

    1 juni 2012 om 14:08 door Wim Aertsen, Vincent Kint, Jos Van Orshoven, Bart Muys

    40-3.PNG
    Bossen spelen wereldwijd een onvervangbare rol voor welvaart en welzijn. In de afgelopen eeuw waren bossen onderhevig aan veranderingen in milieucondities die veel sneller waren dan de honderden jaren voordien. Bovendien staat het bospatrimonium zowat overal ter wereld onder grote druk. Om de huidige en bijkomende ecosysteemdiensten ook in de toekomst te kunnen blijven leveren moet het bosbeheer in een meer duurzame en multifunctionele richting blijven evolueren. Een accurate schatting van de groeiplaatsproductiviteit is één van de sleutelelementen van duurzaam bosbeheer. De groeiplaatsproductiviteit is immers een uitstekende indicator voor ecosysteemdiensten zoals houtproductie en koolstofopslag. Een goede schatting is daarom van cruciaal belang voor het inschatten van toekomstige houtbeschikbaarheden, het kiezen van geschikte locaties om bepaalde boomsoorten aan te planten en het kiezen van het meest geschikte beheer voor een boomsoort op een bepaalde groeiplaats.

    Lees meer over "Groeiplaatsproductiviteit voor zomereik, beuk en grove den in Vlaanderen"

    Labels:

  134. Vanonder het mos | Gordijnzwammen als fungi in de disco

    1 juni 2012 om 13:51 door Hans Baeté

    40-2.PNG
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Gordijnzwammen als fungi in de disco"

    Labels:

  135. Preventie en bestrijding van brand in bos- en natuurgebieden

    1 juni 2012 om 13:47 door Johnny Cornelis

    40-1.PNG
    Iedereen herinnert zich nog de grote bos- en heidebrand op de Kalmthoutse Heide in mei 2011. Zowat 460 ha natuur- en bosgebied gingen in de vlammen op en het duurde verschillende dagen eer de brand onder controle was. Twee weken eerder waren er ook al grote branden geweest op het militair domein van Meeuwen-Gruitrode en op de Mechelse Heide in Maasmechelen. Normaal denkt men bij grote bosbranden eerder aan Zuid-Europa, maar het opwarmende klimaat en de bijhorende aanhoudende droogteperiodes zouden er wel eens kunnen voor zorgen dat het ook in Vlaanderen eerder regel dan uitzondering wordt. Hoe gaan we daar mee om en vooral, wat kunnen we doen om het risico zoveel mogelijk te beperken?

    Lees meer over "Preventie en bestrijding van brand in bos- en natuurgebieden"

    Labels:

  136. Inverde | De schilschop

    1 maart 2012 om 12:39 door Robbie Goris

    39-5.PNG

    Met een schilschop kan je rondhout ontschorsen, bijvoorbeeld om je paalhout mooier te maken en langer laten mee te gaan. Welke varianten er bestaan, hoe het gereedschap gebruikt wordt en hoe het nu juist zit met ontschorsen, lees je hier. 

    Lees meer over "Inverde | De schilschop"

    Labels:

  137. Eikenhakhout op landduinen

    1 maart 2012 om 12:37 door Kristine Vander Mijnsbrugge, Marc Missoorten, Eddy Hubrechts, Hans Beeckman

    39-4.PNG

    Op het plateau van de Hoge Kempen vinden we enkele zeer opmerkelijke landschapselementen, die nauwelijks gekend zijn: eikenhakhout op landduinen. Er rest ons nog een handvol van deze relicten uit vroegere tijden. Wie vandaag deze landduinen opzoekt, zal vaststellen dat de meesten begroeid zijn met dennenbos. Slechts hier en daar vind je er met eiken op. Het gaat bijna altijd om oud hakhout dat beperkt is tot het duin zelf. Onderzoek toonde dat het steevast autochtone eiken zijn. We spreken over Kruisberg, op de grens tussen Opglabbeek en Gruitrode, en Klaverberg, op de grens tussen As, Opglabbeek en Waterschei. Op de Ferrariskaart (1771-1778) zien we op deze plaatsen enkele opvallende stroken landduinen (Fig. 1). We vinden er wintereik, zomereik en de kruising tussen beide. Dit oud eikenhakhout op landduin is vanuit ecologisch en cultuurhistorisch perspectief zeer waardevol. We zoomen in dit artikel in op het onderzoek dat het INBO in samenwerking met het ANB hier de voorbije jaren uitvoerde.

    Lees meer over "Eikenhakhout op landduinen"

    Labels:

  138. De essenziekte [Chalara fraxinea]: een nieuwe schimmel, een nieuwe ziekte...

    1 maart 2012 om 12:34 door Peter Roskams, Arthur De Haeck

    39-3.PNG

    Sinds een tiental jaren wordt in een groot deel van Europa ernstige ziektesymptomen en sterfte bij gewone es (Fraxinus excelsior L.) vastgesteld. De eerste meldingen dateren van de jaren ’90 uit Litouwen en Polen. De eerste officiële vaststelling van Chalara fraxinea in het Vlaamse Gewest dateert uit het najaar van 2010, toen de ziekte werd aangetoond in een jonge aanplanting in Schorisse (Oost-Vlaanderen). Korte tijd later konden eerder vastgestelde symptomen in een essenbestand in Liedekerke (VlaamsBrabant) ook aan deze infectie toegeschreven worden. Uit nader onderzoek van de aangetaste bomen op deze locatie bleek dat de ziekte hier al in 2007 aanwezig was. Uit een door het INBO in 2011 uitgevoerde bevraging en op basis van eigen terreinobservaties blijkt dat de ziektesymptomen in alle Vlaamse provincies vrij algemeen voorkomen. Vermoedelijk heeft de ziekte zich reeds sinds enkele jaren vrijwel onopgemerkt gevestigd om zich dan duidelijk te manifesteren.

    Lees meer over "De essenziekte [Chalara fraxinea]: een nieuwe schimmel, een nieuwe ziekte..."

    Labels:

  139. Vanonder het mos | Veggie varkens in het oerbos

    1 maart 2012 om 12:31 door Hans Baeté

    39-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres! 

    Lees meer over "Vanonder het mos | Veggie varkens in het oerbos"

    Labels:

  140. Inverde | De dubbele bijl

    1 december 2011 om 14:36 door Robbie Goris

    38-5.PNG

    De dubbele bijl is een handwerktuig dat erg tot de verbeelding spreekt dankzij allerlei films en stripverhalen. Je ziet ze ook wel eens opduiken als werpbijl of vlinderbijl in houthakkerswedstrijden. Maar wist je dat het eigenlijk geen viking-attribuut is maar een 19de-eeuws gereedschap uit de professionele Amerikaanse bosontginning? 

    Lees meer over "Inverde | De dubbele bijl"

    Labels:

  141. Ongenode gasten in het landschap

    1 december 2011 om 14:33 door Casper De Groot, Jan Oldenburger

    38-4.PNG

    Veel planten- en diersoorten zijn wereldwijd door menselijk handelen geïntroduceerd in gebieden waar ze oorspronkelijk niet voorkwamen. Een aantal van deze uitheemse soorten komt in zeer grote aantallen voor en vormt een bedreiging voor de inheemse flora en fauna en voor het functioneren van natuurlijke ecosystemen. Soms vormen ze ook een gevaar voor de volksgezondheid of kunnen ze economische schade veroorzaken. De afgelopen decennia heeft een aantal terrestrische plantensoorten zich sterk verbreid. Beheerders van bos, natuur, wegen, waterlopen en openbaar groen komen dan ook steeds vaker voor de keuze te staan: beheren, bestrijden of lijdzaam toezien?

    Lees meer over "Ongenode gasten in het landschap"

    Labels:

  142. Bosgeschiedenis van het Congobekken: natuurlijk erfgoed naar waarde schatten

    1 december 2011 om 14:31 door Wannes Hubau, Jan Van den Bulcke, Hans Beeckman, Joris Van Acker

    38-3.PNG

    De ijstijden hadden niet alleen een verregaande impact op de Europese vegetatiepatronen. Ook op de tropische breedtegraden werd het klimaat droger en kouder waardoor zich dramatische scenario’s afspeelden. Zoals het grootste gedeelte van Europa tijdens de laatste Pleistocene ijstijd (18000 jaar geleden) bedekt was met toendra en taiga, was een groot deel van het huidige tropische bosareaal toen ingepalmd door savanne. Regenwoud kon slechts blijven bestaan in kleine regio’s met een vochtiger en warmer (micro)klimaat. Deze ‘bosrefugia’ zijn gelegen op berghellingen (stijgingsregens), in kustgebieden en in riviervalleien. Doordat ze doorheen de millennia altijd bossen geherbergd hebben kon zich een rijke en soms endemische fauna en flora ontwikkelen (bv. Sosef, 1996). Daardoor zijn deze bosrefugia ook vandaag nog de meest soortenrijke gebieden van Centraal-Afrika en -Amerika. 

    Lees meer over "Bosgeschiedenis van het Congobekken: natuurlijk erfgoed naar waarde schatten"

    Labels:

  143. Vanonder het mos | Cryptogamen in archieven

    1 december 2011 om 14:28 door Hans Baeté

    38-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Cryptogamen in archieven"

    Labels:

  144. Vleermuizen in je bos, een blijk van goed bosbeheer

    1 december 2011 om 14:26 door Alex Lefevre

    38-1.PNG

    België telt 21 soorten vleermuizen, waarvan minstens twee derde in bos wonen en het resterende derde er op één of andere manier ook mee verbonden is. 2011 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Bossen, 2012 tot Internationaal Jaar van de Vleermuis, een reden temeer om de relatie tussen beiden wat nader toe te lichten.

    Lees meer over "Vleermuizen in je bos, een blijk van goed bosbeheer"

    Labels:

  145. Ecologische bosontwikkeling op voormalige landbouwgronden in de praktijk: keuzes voor beheerders

    1 december 2011 om 12:57 door An De Schrijver, Jan Van Uytvanck, Arno Thomas, Stephanie Schelfhout, Jan Mertens

    37-3.PNG

    Jonge bossen op voormalig sterk bemeste landbouwgronden worden vaak gekenmerkt door een homogene kruidvegetatie van snelgroeiende plantensoorten (bv. brandnetel of braam). De bodemcondities spelen hierbij een belangrijke rol (zie artikel 1, dit themanummer). Om een soortenrijke kruidlaag te ontwikkelen is de beperking van plantengroei cruciaal. Als veel licht, water en essentiële nutriënten beschikbaar zijn krijgen snelgroeiende, competitieve soorten vrij spel en worden andere soorten weggeconcurreerd. In lichtrijke tot matig schaduwrijke, niet-droge bostypen is er voldoende licht en water beschikbaar en zal de beschikbaarheid van nutriënten de competitie tussen planten sturen. Om hier een soortenrijke kruidlaag te laten ontwikkelen moet de plantengroei gelimiteerd worden door een lage beschikbaarheid van stikstof en/of fosfor. In jonge bossen zijn de gehalten aan stikstof en fosfor in de toplaag echter vaak erg hoog. Omwille van de hoge stikstofdepositie in Vlaanderen is het creëren van stikstoflimitatie in jonge bossen vrijwel onmogelijk en dient gestreefd te worden naar een beperkende fosforbeschikbaarheid. 

    Lees meer over "Ecologische bosontwikkeling op voormalige landbouwgronden in de praktijk: keuzes voor beheerders"

    Labels:

  146. Inverde | Grote Vlaamse Brandhouthappening

    1 september 2011 om 13:05 door Robbie Goris

    37-5.PNG

    Hou je van brandhout? Noteer dan zeker zaterdag 8 oktober 2011 in je agenda, want dan is er de brandhouthappening in domein Teunenberg in Olen. Hier kan je kennis maken met het veilig, milieu- en bosvriendelijk exploiteren van brandhout. 

    Lees meer over "Inverde | Grote Vlaamse Brandhouthappening"

    Labels:

  147. Ecologische bosuitbreiding: nieuwe inzichten vereisen nieuwe aanpak - hoe vertaalt dit alles zich in de praktijk

    1 september 2011 om 13:02 door Kris Vandekerkhove, Kris Verheyen, Luc De Keersmaeker

    37-4.PNG

    In het dichtbevolkte Vlaanderen zijn de mogelijkheden voor bosuitbreiding beperkt. We moeten bij bosuitbreiding dus op hetzelfde moment kwantitatieve doelen, zoals het vergroten van het bosareaal of het verhogen van de productie van houtige biomassa, en kwalitatieve doelen nastreven. Bij deze kwalitatieve doelen denken we in de eerste plaats aan de ontwikkeling van ecologisch waardevolle bosecosystemen. In dit artikel beschrijven we de invloed van verschillende opties bij de aanleg en het onderhoudsbeheer van nieuwe bossen op de ontwikkeling van de kruidlaag. In mindere mate gaan we ook in op structuurdiversiteit en gevolgen voor fauna. Na een schematisch overzicht van de verschillende beheeropties zetten we een aantal overwegingen op een rij die de keuze voor één of meerdere opties bepalen en formuleren we een aantal aanbevelingen.

    Lees meer over "Ecologische bosuitbreiding: nieuwe inzichten vereisen nieuwe aanpak - hoe vertaalt dit alles zich in de praktijk"

    Labels:

  148. Vanonder het mes | Men kent de vogel aan zijn taal

    1 september 2011 om 12:55 door Hans Baeté

    37-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres! 

    Lees meer over "Vanonder het mes | Men kent de vogel aan zijn taal"

    Labels:

  149. Bosplanten in de tang genomen: landschap en bodem als knelpunten voor de ontwikkeling van soortenrijke jonge bossen

    1 september 2011 om 12:40 door Lander Baeten, An De Schrijver, Luc De Keersmaeker

    37-1.PNG

    Bossen in Vlaanderen en ook elders in West-Europa kennen een bijzonder rijke geschiedenis. Historisch-ecologisch onderzoek leerde ons dat de mens al gedurende minstens enkele eeuwen tot millennia een belangrijke impact heeft op bossen (bv. Tack et al. 1993; Baeté et al. 2009). Getuige hiervan zijn ondermeer erfgoed zoals grafheuvels en wegenpatronen, de boomsoortensamenstelling en de bosstructuur. Landgebruiksveranderingen hebben waarschijnlijk de meest dramatische impact: het merendeel van onze bossen werd ooit gekapt om er landbouwgrond van te maken waarna er terug bebost werd. Sinds het begin van de jaren tachtig wordt onderzoek gedaan naar de gevolgen van een historisch landbouwgebruik op bosecosystemen. De eerste studies beschreven vooral de vaak grote verschillen in bodemeigenschappen en vegetatiesamenstelling tussen ‘jonge’ bossen op voormalige landbouwgrond en ‘oude’ bossen die voor zover we weten altijd bos geweest zijn. 

    Lees meer over "Bosplanten in de tang genomen: landschap en bodem als knelpunten voor de ontwikkeling van soortenrijke jonge bossen"

    Labels:

  150. Inverde | Slaggereedschap slijpen

    1 juni 2011 om 14:50 door Robbie Goris

    36-5.PNG

    Bijlen en kapmessen kwamen al eens aan bod in deze reeks. Naar verluidt zijn ze erg efficiënt voor het verwerken van dun hout. Maar dan enkel als ze goed scherp zijn! Een kleine enquête onder 1000 gereedschapsbergingen leerde echter dat het niet altijd goed wil lukken met dat scherp zijn. Hoe ga je het best te werk? 

    Lees meer over "Inverde | Slaggereedschap slijpen"

    Labels:

  151. Marteloscoop: van rozen en Chinese snorren behandeling van gemengd ongelijkjarig hooghout

    1 juni 2011 om 14:43 door Sander Van Daele, Guy Geudens, Beatrijs Van der Aa

    36-2.PNG

    In 1878 op de derde wereldtentoonstelling in Parijs deed de Franse bosbouwer Adolphe Gurnaud (1825–1898) voor de eerste keer zijn nieuwe, revolutionaire bosbeheermethode uit de doeken: de controlemethode.

    Lees meer over "Marteloscoop: van rozen en Chinese snorren behandeling van gemengd ongelijkjarig hooghout"

    Labels:

  152. Vanonder het mos | Het vergeten bos van vijftienduizend hectare

    1 juni 2011 om 14:42 door Hans Baeté

    36-4.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres! 

    Lees meer over "Vanonder het mos | Het vergeten bos van vijftienduizend hectare"

    Labels:

  153. Paden en verhardingen in groendomeinen

    1 juni 2011 om 14:39 door Eva Troch

    36-3.PNG

    Paden en verhardingen zijn de slagaders van een groendomein waarlangs de bezoeker op ontdekkingstocht wordt geleid. Maar het zijn ook de wegen die het de beheerder gebruikt om de plekken te bereiken waar werken noodzakelijk zijn. “Hoe paden en verhardingen aanbrengen?”, is vaak een zeer complex technisch vraagstuk. Om de beheerder te ondersteunen bij het maken van de juiste keuzes, heeft het Agentschap voor Natuur en Bos het Technisch Vademecum Paden en verhardingen ontwikkeld. Dit vademecum richt zich tot de groenbeheerder die geconfronteerd wordt met het ontwerp, de aanleg en het beheer van diverse types paden en andere verhardingen (zoals parkings, pleintjes, …) in parken, natuurgebieden en bossen.

    Lees meer over "Paden en verhardingen in groendomeinen"

    Labels:

  154. Bodemverdichting door gemechaniseerde houtoogst: gevolgen voor het bosecosysteem

    1 juni 2011 om 14:37 door Evy Ampoorter

    36-1.PNG

    Tijdens de laatste decennia zijn manuele vellingen en uitsleepmethoden met dieren of kleine tractoren op de achtergrond geraakt. Ze maken steeds vaker plaats voor gemechaniseerde houtoogsten, gekenmerkt door het gebruik van zware tractoren of gespecialiseerde bosbouwmachines (skidder, harvester, forwarder). Behalve de hogere productiviteit en veiligheid en een afname van de fysieke arbeid voor de bosarbeider, brengen de toenemende gewichten van deze machines ook negatieve gevolgen met zich mee. 

    Lees meer over "Bodemverdichting door gemechaniseerde houtoogst: gevolgen voor het bosecosysteem"

    Labels:

  155. Toppers in Vlaanderen

    1 maart 2011 om 13:25 door Kristine Vander Mijnsbrugge, Arnout Zwaenepoel, Bart Opstaele, Bert Maes

    35-5.PNG

    Populaties van autochtone bomen en struiken zijn zeer zeldzaam in Vlaanderen. We schatten dat ongeveer 5% van onze bosoppervlakte nog autochtone bomen en struiken herbergt. Dankzij de recente en grondige inventaris van autochtone houtige planten hebben we een overzicht van waar we ze nog aantreffen in Vlaanderen. Ze bevinden zich op de eerste plaats in de zogenaamde oude bossen – bos op de kaarten van de Ferraris (1771-1778) en alle volgende topografische kaarten – of relicten van deze. Daarnaast gaan we er ook vanuit dat in oude hagen en houtkanten autochtone bomen en struiken werden aangeplant door boeren die voor hun plantgoed de lokale bronnen benutten. Ten slotte handhaafden autochtone struwelen en hakhout zich ook in wastines en heidegebieden. Naast een beoordeling van de standplaats (oud en weinig of niet verstoord) wijzen oude elementen (omvangrijke hakhoutstoven of knotten), oudbosplanten (zie Bosrevue 34) en de aanwezigheid van standplaatseigen soorten ook op een autochtoon karakter. Hieronder geven we als smaakmaker een heel beperkt overzicht van de toplocaties van autochtone bomen en struiken.

    Lees meer over "Toppers in Vlaanderen"

    Labels:

  156. Teelt van autochtone bomen en struiken in privébosboomkwekerijen

    1 maart 2011 om 13:23 door Jan Coussement

    35-4.PNG

    Autochtone bomen en struiken hebben zich hier per definitie spontaan gevestigd na de laatste ijstijd. Door menselijke activiteiten zijn ze echter teruggedrongen tot veelal kleine relictpopulaties die amper nog de kans krijgen om zich spontaan uit te breiden. Zonder specifieke beschermingsmaatregelen en kweekprogramma’s dreigde dit genetisch waardevol materiaal voorgoed verloren te gaan. Mede dankzij de intensieve teelt in gespecialiseerde bosboomkwekerijen vinden autochtone bomen en struiken nu weer hun plaats in het Vlaamse landschap. Op technisch vlak is er geen verschil tussen de teelt van autochtoon en ander bosplantsoen. De bosboomkwekers moeten een autochtone herkomst van een bepaalde soort net als alle andere herkomsten gescheiden houden gedurende het hele productieproces. We belichten eerst deze algemene technische aspecten vooraleer in te gaan op de specifieke problemen en opportuniteiten bij de teelt van autochtoon plantsoen.

    Lees meer over "Teelt van autochtone bomen en struiken in privébosboomkwekerijen"

    Labels:

  157. Vanonder het mos | Shrewsbury Forest

    1 maart 2011 om 13:21 door Hans Baeté

    35-3.PNG

    Wie de Gasthuisbossen op de lage heuvels ten oosten van Ieper bekijkt op kaarten uit de Eerste Wereldoorlog, waant zich in het buitenland. Vele plaatsen in deze vanouds bosrijke streek werden immers herdoopt ten tijde van het strijdgewoel. Op een 'geheime stafkaart' uit 1917 prijken de namen Sanctuary Wood, Dumbarton Lakes, Bulgar Wood, Bitter Wood, Stout Wood, Inverness Copse, Armagh Wood en Shrewsbury Forest. De namen Pappotje (een hoeve), Herenthage (een kasteelpark) en Bassevillebeek vallen zowaar uit de toon op het afgebeelde kaartfragment (Fig. 2). Op Duitse kaarten zien we zowel vertalingen van Vlaamse toponiemen (Herenthage Wald, Bellewarde See), zelf bedachte namen (Beobachtungs-hügel, Eier-Wäldchen, Kaiser-Friedrich Weg) als bijgewerkte Engelstalige toponiemen (Maple Copse Wald, Zuavenwald). Eat your heart out, boshistorici!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Shrewsbury Forest"

    Labels:

  158. Inverde | Japanse trekzagen

    1 maart 2011 om 13:19 door Robbie Goris

    35-2.PNG

    Soms wil je een kleine ingreep in het bos doen: hinderende jonge boompjes omzagen of een paar takken opsnoeien bijvoorbeeld. Voor zo’n klussen zijn Japanse trekzagen meestal niet te kloppen. Ze zijn stil, snel en efficiënt. Alleen zijn het voor veel mensen vreemde en onbekende dingen. Want in het westen hoor je op een zaag te duwen

    Lees meer over "Inverde | Japanse trekzagen"

    Labels:

  159. Boomgaarden voor autochtoon zaad

    1 maart 2011 om 13:17 door Kristine Vander Mijnsbrugge

    35-1.PNG

    Slechts een heel beperkt aantal van onze bomen en struiken zijn autochtoon, zo leert ons de inventaris van autochtone bomen en struiken. Door bij nieuwe aanplantingen gebruik te maken van autochtoon plantgoed, voorkomen we de verdere achteruitgang van onze autochtone relicten en hun genetische informatie. Oogst van autochtoon zaad is hiervoor onontbeerlijk. Om dit efficiënt te laten verlopen, legt het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) in samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en enkele Regionale Landschappen (RL) sinds 2003 autochtone zaadboomgaarden aan, ook autochtone zaadtuinen genoemd. 

    Lees meer over "Boomgaarden voor autochtoon zaad"

    Labels:

  160. Oudbosplanten in Vlaanderen

    1 december 2010 om 15:00 door Luc De Keersmaeker, Johnny Cornelis, Lander Baeten

    34-5.PNG

    Cornelis et al. (2009) presenteerden recent een nieuwe typologie van bosplantengemeenschappen in Vlaanderen (zie Bosrevue 26). Als afgeleide van deze typologie stelden ze een nieuwe lijst van oudbosplanten op (Tabel 1). Oudbosplanten zijn plantensoorten die in hun verspreiding voornamelijk geassocieerd zijn met oude bossen. In dit artikel bespreken we welke kenmerken oudbosplanten delen, hoe je moet omgaan met het begrip ‘oudbosplant’ en hoe bosbeheer oudbosplanten beïnvloedt.

    Lees meer over "Oudbosplanten in Vlaanderen"

    Labels:

  161. Inverde | De zaag naar de boomstam

    1 december 2010 om 14:58 door Robbie Goris

    34-4.PNG

    Sinds enkele jaren kom je op Vlaamse wegen mensen met een bijzondere passie voor hout tegen. Niets ongewoon zou je zeggen. Maar als je hun aanhangwagen goed bekijkt, zie je een boomzaag op wielen! Ken je de mogelijkheden van mobiele zagerijen al?

    Lees meer over "Inverde | De zaag naar de boomstam"

    Labels:

  162. Bomen: op je gezondheid!

    1 december 2010 om 14:56 door Roeland Samson, Karen Wuyts, Shari Van Wittenberghe, Tatiana Wuytack

    Vervuiling van bodem, water en atmosfeer is een toenemend probleem. België en voornamelijk Vlaanderen zijn in dat opzicht zeker niet de beste leerlingen van de klas. Wat betreft luchtverontreiniging bengelen we helemaal achteraan. België riskeert zelfs een Europese boete voor het niet naleven van de normen voor fijn stof. Ook op het vlak van andere luchtpolluenten scoren we slecht.

    Lees meer over "Bomen: op je gezondheid!"

    Labels:

  163. Vanonder het mos | Bomen doen niet aan politiek

    1 december 2010 om 14:54 door Hans Baeté

    34-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Bomen doen niet aan politiek"

    Labels:

  164. Biodiversiteit in geuren en kleuren

    1 december 2010 om 14:52 door Emma Denorme, Sander Van Daele

    34-1.PNG

    Drie dagen voor de eigenlijke start van de Week van het Bos, op 7 oktober 2010, nodigden de Vereniging voor Bos in Vlaanderen (VBV) en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) zes sprekers van diverse pluimage uit naar Brussel om tijdens de informatienamiddag een toelichting te geven over het thema ‘biodiversiteit’. Na een algemene stand van zaken, toonden drie praktijkvoorbeelden hoe we biodiversiteit concreet kunnen beschermen. Als slot zoomden we in op het Vlaams bosreservatennetwerk en de bijdrage ervan voor het behoud van biodiversiteit.

    Lees meer over "Biodiversiteit in geuren en kleuren"

    Labels:

  165. Inverde | Kapmessen: ideaal om takhout te verwerken

    1 september 2010 om 13:39 door Robbie Goris

    33-5.PNG

    Kapmessen zijn onklopbaar snel en handig om dun hout te verwerken. Om je ledematen niet in gevaar te brengen, kan je bij het gebruik ervan best een paar basisregels in acht nemen. De keuze van het juiste gereedschap voor de klus en het slijpen van het kapmes doen de rest. Een kapmes gebruik je idealiter voor dun hout dat je in één haal kan doorhakken. Een kapmes is hiervoor een goedkoop, geruisloos, snel en betrouwbaar stuk gereedschap. Het werkt zo goed omdat je de vezel schuin doorhakt. Dat is eigenlijk de belangrijkste boodschap van dit artikel: hak schuin op de vezel!

    Lees meer over "Inverde | Kapmessen: ideaal om takhout te verwerken"

    Labels:

  166. Bosecologie en Bosbeheer

    1 september 2010 om 13:35 door Willy Verbeke

    Voor de eerste keer wordt er voor een dergelijk boek samengewerkt tussen Vlaanderen en Nederland, en hoe! Bosecologie en bosbeheer is duidelijk ambitieuzer, meeromvattend en sterker doordacht dan zijn voorgangers. Een dergelijke samenwerking was een dertigtal jaren geleden nog behoorlijk ondenkbaar en ook nu zal er zonder twijfel veel goede wil en overleg nodig geweest zijn om allerhande cultuurverschillen en misverstanden op te vangen. 

    Lees meer over "Bosecologie en Bosbeheer"

    Labels:

  167. De ene jeneverbes is de andere niet

    1 september 2010 om 13:32 door An Vanden Broeck, Robert Gruwez, Kris Verheyen

    33-3.PNG

    De genetische variatie in de talrijke soorten en ecosystemen die onze aarde rijk is, vormt de basis van biodiversiteit en is van groot belang voor het overleven van soorten op lange termijn. Hoe groter de genetische variatie, hoe beter een soort zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden. Dit is een belangrijke eigenschap in een wereld waarin klimaat, habitatversnippering, pollutie en de opmars van exoten het milieu sterk wijzigen. Kennis van genetische variatie is daarom nodig om de overlevingskansen van soorten op lange termijn in te schatten en eventueel bij te sturen. Daarnaast kan de studie van genetische variatie ook nuttige informatie opleveren over het verleden van een soort en over processen van inteelt, verbreiding en migratie. Deze inzichten zijn essentieel voor een effectief soortenbeheer. Toch wordt in natuurbeheer nog onvoldoende aandacht geschonken aan de genetische variatie. In vele studies die vooraf gaan aan het opstellen van soortbeschermingplannen of instandhoudingdoelen wordt het aspect van genetische variatie weinig of helemaal niet in rekening gebracht. 

    Lees meer over "De ene jeneverbes is de andere niet"

    Labels:

  168. Vanonder het mos | Een advies uit 1822 aangaande het Zoniënwoud

    1 september 2010 om 13:31 door Hans Baeté

    33-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Een advies uit 1822 aangaande het Zoniënwoud"

    Labels:

  169. De impact van exploitatievoorwaarden in zwaar loofhout op de kosten voor de beheerder en de exploitant

    1 september 2010 om 13:27 door Darline Velghe, Evy Ampoorter, Inge Serbruyns, Kris Verheyen

    33-1.PNG

    Een bos beheren met aandacht voor zowel economie als ecologie is niet altijd even gemakkelijk, zeker niet wanneer er zware bomen geëxploiteerd moeten worden. Exploiteren zonder enige schade is onmogelijk. Om de schade toch zoveel mogelijk te beperken, worden strengere exploitatievoorwaarden opgesteld zoals het verplicht volgen van vaste uitsleeppistes en het gebruik van een lier (zie Bosrevue 28, Van Nevel et al.).

    Lees meer over "De impact van exploitatievoorwaarden in zwaar loofhout op de kosten voor de beheerder en de exploitant"

    Labels:

  170. Vanonder het mos | Het technofyticum van de Haida

    1 juni 2010 om 15:16 door Hans Baeté

    32-7.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Het technofyticum van de Haida"

    Labels:

  171. De percepties van bosgebruikers over de ecosysteemdiensten die gemengde bossen leveren

    1 juni 2010 om 15:14 door Monique Carnol, Kris Verheyen

    32-6.PNG

    ‘Societies interpret their environment according to the way they manage it, and they manage their environment according to the way they interpret it’

    Lees meer over "De percepties van bosgebruikers over de ecosysteemdiensten die gemengde bossen leveren"

    Labels:

  172. Weerstand en veerkracht van gemengde bestanden

    1 juni 2010 om 15:12 door Jean-Claude Grégoire

    32-5.PNG

    Plagen, pathogenen, onkruiden, vuur, droogte, sneeuw en wind bedreigen bomen en bossen en kunnen omvangrijke schade veroorzaken. In de winter van 2009 velde de storm Klaus alleen al in de Landes (Zuidwest-Frankrijk), 37,1 million m3 zeeden (Inventaire Forestier National: http://www.ifn.fr). Aantasting door een keversoort (Dendroctonus ponderosae) veroorzaakte sterfte van vrijwel alle lodgepole dennen (Pinus contorta) in een gebied van meer dan 13 miljoen ha in het westen van Canada sinds 1999 (1). Over het algemeen wordt meer aandacht geschonken aan de impact van dergelijke verstoringen op de biodiversiteit dan omgekeerd. In deze bijdrage zal daarom bekeken worden of boomsoortensamenstelling en -diversiteit van een bosbestand een effect heeft op de weerstand tegen biotische en abiotische stressfactoren.

    Lees meer over "Weerstand en veerkracht van gemengde bestanden"

    Labels:

  173. Effecten van boomsoortenmenging op de strooiselafbraak en de nutriëntencyclus

    1 juni 2010 om 15:10 door Quentin Ponette

    32-4.PNG

    De voornaamste bouwstenen voor de groei van bomen zijn koolstof, water en nutriënten. Nutriënten kunnen het bosecosysteem binnenkomen vanuit de atmosfeer (als droge depositie, onder gas- of dampvorm, opgelost in regen, mist of sneeuw), vanuit de bodem via horizontale stromingen, capillaire opstijging of hydraulische lift, en door stikstoffixatie in de aanwezigheid van stikstoffixerende soorten. Nutriënten kunnen het bosecosysteem verlaten door uitspoeling onder de bewortelde zone, horizontale uitloging, oogst van biomassa, en onder specifieke voorwaarden ook door denitrificatie (Fig.1). Naast deze input- en outputstromen zijn er ook stromen binnen het ecosysteem, zoals nutriëntenopname uit de bodem door de wortels, rechtstreekse absorptie van nutriënten door de bladeren, en intern transport van nutriënten binnen de plant (bijvoorbeeld van de bladeren naar de wortels). 

    Lees meer over "Effecten van boomsoortenmenging op de strooiselafbraak en de nutriëntencyclus"

    Labels:

  174. Effecten van boomsoortenmenging op primaire productie en koolstofvastlegging

    1 juni 2010 om 15:08 door Bart Muys, M. Aubinet

    32-3.PNG

    De netto primaire productie van een bos is de aangroei van biomassa bij bomen en andere groene planten als resultante van fotosynthese en ademhaling. Het is een belangrijke functie voor het levensonderhoud van het ecosysteem, wat dan weer belangrijk is voor andere ecosysteemdiensten zoals productie van hout en schermfuncties (1). Duurzaam bosbeheer probeert een evenwicht te vinden tussen enerzijds groei door koolstofvastlegging en anderzijds langdurige opslag van koolstof in biomassa (2). Al sinds de negentiende eeuw vragen bosbouwers zich af of gemengde bossen productiever zijn dan monoculturen (3), maar eigenlijk is daar tot op heden geen duidelijk antwoord op geformuleerd. In de laatste tien jaar werd op het vlak van de relatie tussen biodiversiteit en productiviteit veel onderzoek gedaan in experimentele graslanden. 

    Lees meer over "Effecten van boomsoortenmenging op primaire productie en koolstofvastlegging"

    Labels:

  175. Effecten van boomsoortenmenging op de biodiversiteit

    1 juni 2010 om 15:06 door Etienne Branquart, Luc De Keersmaeker

    32-2.PNG

    Bomen spelen een sleutelrol in bosecosystemen. De identiteit van de bomen en het aantal boomsoorten in een bos bepalen in grote mate de rijkdom van organismen die een functionele relatie hebben met bomen, zoals, ongewervelde herbivoren (1) en mycorrhizavormende fungi (2). Er wordt verondersteld dat gemengde bossen meer biodiversiteit herbergen dan homogene bossen, omdat er een gevarieerder aanbod is van hulpbronnen en habitats (3; 4; 5;6). In gemengde eiken-beukenbossen is een grotere diversiteit aanwezig van organismen die afhankelijk zijn van bomen, dan in homogene eiken en beuken bossen, omdat in het gemengde bos zowel specialisten van eik als van beuk voorkomen.

    Lees meer over "Effecten van boomsoortenmenging op de biodiversiteit"

    Labels:

  176. Relaties tussen biodiversiteit en het functioneren van ecosystemen

    1 juni 2010 om 15:04 door Kris Verheyen

    32-1.PNG

    ‘So I am convinced that we should raise the profile of biodiversity in tackling climate change and food insecurity, and that we need more high-level attention to this subject’

    Lees meer over "Relaties tussen biodiversiteit en het functioneren van ecosystemen"

    Labels:

  177. Inverde | Stelen zetten: de verloren kunst van brokken oplappen

    1 maart 2010 om 13:55 door Robbie Goris

    31-5.PNG

    Het klinkt vast herkenbaar, iemand die je kent heeft je kliefhamer gebruikt en nu is de steel gebroken. Je zou kunnen overschakelen op nieuw gereedschap met een glasvezelsteel, maar die ligt niet zo prettig in de hand en de Inverdecursuservaring leert dat ook die stuk te krijgen is. Wat dacht je van het zetten van een nieuwe steel? 

    Lees meer over "Inverde | Stelen zetten: de verloren kunst van brokken oplappen"

    Labels:

  178. Grote grazers sturen bosontwikkeling op voormalige landbouwgronden

    1 maart 2010 om 13:53 door Jan Van Uytvanck

    31-4.PNG

    Het Vlaamse natuur- en bosbeleid streeft naar een uitbreiding van het bosareaal. Bij het aanplanten of de aanleg van nieuwe bossen worden uitzicht en aard grotendeels door mensenhanden bepaald. Recent is er echter ook weer aandacht voor natuurlijke processen. Begrazing is zo’n natuurlijk proces. Grote grazers, zoals runderen en paarden, kunnen de bosontwikkeling begeleiden, waarbij de nadruk ligt op het verhogen van de ruimtelijke variatie en de biodiversiteit. Onderzoek toont aan dat de ontwikkeling van zowel open als gesloten bossen mogelijk is en weerlegt de zwart-wit vrees van bos- of natuurbeheerders dat enerzijds, de ontwikkeling van bos door grazers onmogelijk zou zijn of dat anderzijds, grote grazers de vorming van aaneengesloten bos nooit zouden kunnen tegenhouden. Vele factoren spelen echter een rol, werken op elkaar in en maken het verhaal veel complexer. In dit artikel proberen we dit te duiden in het licht van praktisch natuur- en bosbeheer.

    Lees meer over "Grote grazers sturen bosontwikkeling op voormalige landbouwgronden"

    Labels:

  179. Bio-ethanol op basis van genetisch gemodificeerde populieren: een optie voor de toekomst?

    1 maart 2010 om 13:50 door Thomas Martens

    31-3.PNG

    Op 6 mei 2009 werd de eerste genetisch gewijzigde populier door Vlaams Minister Patricia Ceysens geplant in het Technologiepark van Zwijnaarde. Deze populier is een genetisch gemodificeerde versie van de grauwe abeel, een kruising van de witte abeel en de ratelpopulier. De aanplanting vormde het startsein van een veldproef in het kader van een onderzoek van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), waarin men bestudeert of genetische modificatie voor een efficiëntere bio-ethanolproductie kan zorgen. Maar wat is er zo speciaal aan deze bomen? En wat zijn de mogelijke valkuilen voor dit project?

    Lees meer over "Bio-ethanol op basis van genetisch gemodificeerde populieren: een optie voor de toekomst?"

    Labels:

  180. Vanonder het mos | Het Woud van Gent

    1 maart 2010 om 13:43 door Hans Baeté

    31-2.PNG

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Het Woud van Gent"

    Labels:

  181. Vlaanderen in 2030: meer bos, maar minder bos per inwoner

    1 maart 2010 om 13:41 door Myriam Dumortier

    31-1.PNG

    Hoe zal het bos in Vlaanderen gedurende de volgende decennia evolueren? Dit artikel is gebaseerd op de Natuurverkenning 2030 (Dumortier et al. 2009). Toekomstverkenningen inzake bos en natuur zijn nieuw in Vlaanderen. Het zijn beschrijvingen van ontwikkelingen die zich in de toekomst onder bepaalde omstandigheden kunnen voordoen. De resulterende inzichten kunnen helpen om op ongewenste ontwikkelingen te anticiperen en zo bij te sturen. Daarmee vernieuwt het beleidsgericht wetenschappelijk onderzoek zijn focus van een probleemgerichte naar een oplossingsgerichte benadering. Omdat het weinig waarschijnlijk is dat het aandeel van de Vlaamse begroting voor bos en natuur zal toenemen gedurende de volgende decennia, vergelijkt de Natuurverkenning 2030 verschillende beleidsscenario’s bij constante budgettaire middelen. De samenstelling van de scenario’s gebeurde in overleg met het beleid. Met de Natuurverkenning 2030 ontving het INBO de SPITS-innovatieprijs van de Vlaamse overheid en de Belgische prijs “goede praktijk” in overheidsdiensten.

    Lees meer over "Vlaanderen in 2030: meer bos, maar minder bos per inwoner"

    Labels:

  182. Inverde | Velhevel en kantelhaak?

    1 december 2009 om 15:30 door Robbie Goris

    30-5.PNG

    De velhevel en de kantelhaak zijn hefboomgereedschappen die in de bosbouw gebruikt worden om bomen en boomstammen een zetje te geven. Hoe dat allemaal in z’n werk gaat en wat de voor- en nadelen zijn, kom je hier te weten. 

    Lees meer over "Inverde | Velhevel en kantelhaak?"

    Labels:

  183. Autochtone Bomen en Struiken met pit! Wat, waarom en vooral hoe?

    1 december 2009 om 15:28 door Nico De Vis, Emma Denorme, Marlies Vanlerberghe

    30-4.PNG

    Op 5 oktober 2009 vond de avant-première van de Week van het Bos plaats. In opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos organiseerde de Vereniging voor Bos in Vlaanderen een informatienamiddag in kader van het thema ‘Autochtone Bomen en Struiken (ABS)’. Zes befaamde wetenschappers, beleidsmedewerkers en/of praktijkdeskundigen gaven vanuit hun vakgebied een toelichting over dit thema. De namiddag werd afgerond met een discussie, gemodereerd door Dirk Bogaert (ANB).

    Lees meer over "Autochtone Bomen en Struiken met pit! Wat, waarom en vooral hoe?"

    Labels:

  184. Bosuitbreiding in Vlaanderen: (on)mogelijk!?

    1 december 2009 om 15:26 door Peter Van Gossum

    30-3.PNG

    Met de Bosbarometer houdt de Vereniging voor Bos in Vlaanderen de vinger aan de pols van het Vlaamse bosbeleid (www.vbv.be/bosbarometer/). Deze Bosbarometer evalueert aan de hand van een aantal meetbare indicatoren het bosbeleid in Vlaanderen. De voorbije drie jaar zagen we een aantal positieve evoluties. Op heel wat punten scoort het bosbeleid echter ondermaats. Zo blijkt bv. dat de oppervlakte bos in Vlaanderen in 2008 verder stagneert.

    Lees meer over "Bosuitbreiding in Vlaanderen: (on)mogelijk!?"

    Labels:

  185. Vanonder het mod | Het bos door de ogen van Bril en Coninxloo

    1 december 2009 om 15:24 door Hans Baeté

    30-2.PNG

    For to say truth, the art is theirs and the best in that kind, that I ever saw, speake Dutch (...) Bril (...), Bruegel, Coninxloo. Dit zeventiende-eeuwse compliment is van Engelse origine en gericht aan landschapsschilders uit de Lage Landen. Die waren blijkbaar zo toonaangevend dat ze de Engelse taal hebben verrijkt met de term landscape, waarmee zowel een kunstwerk als een stuk land kan worden bedoeld. De landschapschilderkunst van de Nederlanden werd vermoedelijk samen met haring en gebleekt linnen in het Engeland van de zestiende eeuw geïmporteerd. In deze Vanonder het mos belichten we schilders die zich over boslandschappen hebben ontfermd. 

    Lees meer over "Vanonder het mod | Het bos door de ogen van Bril en Coninxloo"

    Labels:

  186. Hoe toegankelijk zijn de Oost-Vlaamse bossen?

    1 december 2009 om 15:18 door Floris Moerdijk, Kris Verheyen

    30-1.PNG

    De laatste decennia is de vraag naar ontspanningsruimte in bos sterk gestegen. Om enigszins tegemoet te komen aan de recreatiebehoefte in het dichtbevolkte, bosarme Vlaanderen is het belangrijk dat de toegankelijkheid van de weinige bossen zo goed mogelijk geregeld wordt, zonder daarbij de andere bosfuncties in gevaar te brengen. Omdat nauwelijks cijfers beschikbaar zijn over de toegankelijkheid van het Vlaamse bos werd aan het Labo voor Bosbouw van de Universiteit Gent een pilootstudie uitgevoerd in het kader van een eindwerk. Tijdens het onderzoek werd eerst een methodiek opgesteld voor het bepalen van de toegankelijkheid van bossen en deze methodiek werd vervolgens uitgetest voor de provincie Oost-Vlaanderen.

    Lees meer over "Hoe toegankelijk zijn de Oost-Vlaamse bossen?"

    Labels:

  187. Inverde | Brandhout met handvatjes?

    1 september 2009 om 14:05 door Robbie Goris

    29-5.PNG

    Zeulen met brandhout in het bos is vooral lastig omdat er geen handvatjes aan de bomen groeien. Gelukkig bestaan er twee geniale uitvindingen: de pikhaak en de uitsleeptang

    Lees meer over "Inverde | Brandhout met handvatjes?"

    Labels:

  188. Meidoorn in opmars

    1 september 2009 om 14:03 door Kristine Vander Mijnsbrugge

    29-4.PNG

    In Vlaanderen kenden we tot voor kort twee inheemse meidoornsoorten: eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna) en tweestijlige meidoorn (Crataegus laevigata). Hybriden tussen de twee soorten onderling en tussen deze soorten en de uitgestorven gewaande koraalmeidoorn (Crataegus rhipidophylla) werden in kaart gebracht door de inventarisatie van autochtone bomen en struiken in Vlaanderen. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), de Universiteit Gent (UGent) en het Instituut voor Landbouw en Visserij Onderzoek (ILVO) voerden samen een morfologisch en genetisch onderzoek uit op een populatie van grootvruchtige meidoorn (C. x macrocarpa of C. laevigata x C. rhipidophylla). Dit onderzoek toonde aan dat het eigenlijk om een populatie koraalmeidoorn gaat: een nieuwe soort voor Vlaanderen! Daarnaast leiden de inspanningen van verscheidene organisaties tot de opkweek en het gebruik van autochtoon plantsoen van meidoorn. 

    Lees meer over "Meidoorn in opmars"

    Labels:

  189. Gezien in Libramont: Forest Horse MK13

    1 september 2009 om 14:01 door Sander Janssens

    29-3.PNG

    Een honderdtal leden van de bosgroepen trokken in juli samen met Inverde naar de bosbouwbeurs in Libramont. Kleine, betaalbare, bosvriendelijke machines staan hier zij aan zij met het grotere bosbouwgeweld: aan de ene kant van de weg vind je 300 PK-tractoren, 10 ton zware skidders en automatische houtversnipperaars die zware beuken eten alsof het tandenstokers zijn en aan de andere kant zie je lichte haagscharen op accu, kliefmachientjes die zwoegen op een metertje eik en … bier- en worstententen. Kortom, voor elke bosbouwer wat wils!

    Lees meer over "Gezien in Libramont: Forest Horse MK13"

    Labels:

  190. Ben jij een boletenvriend

    1 september 2009 om 13:59 door Hans Baeté

    29-2.PNG

    Het is september en iemand met een mandje in de hand duwt bladeren weg met een stok. Op zoek naar cèpes. Het is een klassiek tafereel in een Frans bos of in de Belgische Ardennen. Om één of andere reden is een koortsachtige zoektocht naar smakelijke boleten doorgaans minder aan Vlamingen en Nederlanders besteed, terwijl vele Fransen, Walen, Italianen (porcini!), Tsjechen, Finnen, Hongaren en Russen er vanaf het einde van de zomer werkelijk door bezeten zijn.

    Lees meer over "Ben jij een boletenvriend"

    Labels:

  191. De wisselende rol van Amerikaanse vogelkers in het bosbeheer

    1 september 2009 om 13:57 door Guy Geudens, Margot Vanhellemont, Bart Nyssen

    29-1.PNG

    Pro Silva Vlaanderen was op zoek naar een herbronning van vogelkersbestrijding en organiseerde in het voorjaar van 2009 twee excursies. Hierop waren veel deelnemers van Pro Silva Nederland aanwezig; ook in Nederland is het thema vogelkersbestrijding – na 50 jaar bestrijden – nog steeds actueel. Op de excursie van 15 mei werden experimenten met heupkap in Duinoord besproken, op 6 juni de goedgedocumenteerde bestrijding in Ophovenerheide. In dit artikel geven we een verslag van beide excursies en bespreken we de geschiedenis van Amerikaanse vogelkers in West-Europa. We gebruikten het uitgebreide artikel van Starfinger et al. (2003) als basis en voegden resultaten uit recent onderzoek toe. Hoe komt het dat er zo veel Amerikaanse vogelkers in onze bossen staat? Waarom bestrijden we Amerikaanse vogelkers eigenlijk?

    Lees meer over "De wisselende rol van Amerikaanse vogelkers in het bosbeheer"

    Labels:

  192. Invere | Brandhout klieven: de handige trucjes

    1 juni 2009 om 14:47 door Robbie Goris

    28-5.PNG
    Je kon in deze reeks al lezen hoe hout wordt gekliefd met een kliefhamer: dat ging ongeveer van klop klop & klaar. Maar ‘echte’ houtblokken werken wel eens tegen: warrige vezels, dikke takken en meer van dat fraais vragen dan wel eens om een trucje.

    Lees meer over "Invere | Brandhout klieven: de handige trucjes"

    Labels:

  193. SimForTree geeft bosbeheerders een blik op de toekomst van hun bos

    1 juni 2009 om 14:44 door Reinhart Ceulemans, Vincent Kint, Bart Muys, Joris Van Acker, Dries Vansteenkiste

    SimForTree is een nieuw werkinstrument in ontwikkeling dat de groei van bosbomen in Vlaanderen op een realistische wijze simuleert. Dit werkinstrument is gebaseerd op een procesgestuurd model en wordt ontwikkeld vanuit de filosofie van een duurzaam beheer van bosecosystemen.

    Lees meer over "SimForTree geeft bosbeheerders een blik op de toekomst van hun bos"

    Labels:

  194. Van quad tot erger: Beleid en praktijk van een lawaaierige buitensport

    1 juni 2009 om 14:40 door Bert De Somviele

    28-4.PNG
    Quads, slechts weinigen blijven er onverschillig bij. Sommigen vinden deze Canadese uitvinding, die daar in de land- en bosbouw wordt gebruikt, de meest fantastische vondst sinds, wel, het wiel. Anderen zouden die quads graag zo snel en massaal mogelijk op de schroothoop zien belanden. Recent werd er in het Eén-programma Volt nog een reportage aan de quad gewijd, toen burgemeester Herman De Croo van Brakel aankondigde strenge maatregelen te treffen om de quads van de landwegen in zijn gemeente te weren. In de Brakelse gemeenteraadszitting van 16 maart van dit jaar werd dan ook besloten dat “quads, motoren voor motorcross en 4x4 terreinwagens niet meer worden toegelaten op buurtwegen, en dit op straffe van administratieve geldboetes van 250 euro”. Is het quadprobleem in Brakel daarmee opgelost? Is er daar eigenlijk wel een quadprobleem? En wat gebeurt er inmiddels buiten de Brakelse gemeentegrenzen?

    Lees meer over "Van quad tot erger: Beleid en praktijk van een lawaaierige buitensport"

    Labels:

  195. Vanonder het mos | Zwartwerkers laten sporen na

    1 juni 2009 om 14:37 door Sarah Geers

    28-2.PNG
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Zwartwerkers laten sporen na"

    Labels:

  196. Exploiteren in eigen regie, waarom nie?

    1 juni 2009 om 14:30 door Lotte Van Nevel, Darline Velghe, Lander Baeten, Kris Verheyen

    28-1.PNG
    De oude kern van het Aelmoeseneiebos liep de afgelopen decennia een serieuze beheerachterstand op en was dan ook dringend toe aan een stevige dunning. Als onderzoeksinstelling (Labo voor Bosbouw van de Universiteit Gent) wilden we uiteraard een voorbeeldfunctie stellen en ons eigen bos op de meest bosvriendelijke manier exploiteren. Hoewel er in Vlaanderen nog heel veel argwaan bestaat tegenover exploiteren in eigen regie, kozen wij resoluut voor dergelijke exploitatie. Minder schade aan het bos, een eerlijkere verloning voor de exploitant en een betere opbrengst voor de eigenaar zouden de troeven zijn. De risico’s en tijdsinvestering namen we erbij…

    Lees meer over "Exploiteren in eigen regie, waarom nie?"

    Labels:

  197. Inverde | Kappen & klieven

    1 maart 2009 om 14:16 door Robbie Goris

    27-5.PNG

    Na enkele theoretische beschouwingen gaan we in deze reeks terug naar de bosbouwpraktijk. We starten met een wonderlijk stuk spitstechnologie dat we al 5.000 jaar niet kunnen missen: de bijl. 

    Lees meer over "Inverde | Kappen & klieven"

    Labels:

  198. Op bezoek bij Norbord!

    1 maart 2009 om 14:14 door Lotte Van Nevel, Lotte Meuleman

    27-4.PNG

    Op 30 januari 2009 organiseerde de Werkgroep Recreatie van de Vereniging voor Bos in Vlaanderen een excursie naar het Pijnven en Norbord. In de voormiddag gaf regiobeheerder Dries Gorissen een deskundige uitleg over het FSC groepscertificaat van Bosland. In de namiddag leidde Bert Wierbos ons rond bij Norbord, producent van OSB-platen.

    Lees meer over "Op bezoek bij Norbord!"

    Labels:

  199. Interactie tussen bosbouw en houtverwerking: Boom- en houtkwaliteitsonderzoek voor de Vlaamse bos-houtkolom

    1 maart 2009 om 14:11 door Lieven De Boever

    27-3.PNG

    Dit artikel is een reflectie bij het eerste symposium dat handelde over de interactie tussen de bosbouw en de houtverwerkende sector. Het artikel behandelt kort de belangrijkste conclusies van elke spreker en sluit af met een samenvatting van de discussie die er was tijdens het panelgesprek. Om een blijvende wisselwerking te hebben tussen bosbouw en houtverwerking kunnen suggesties, opmerkingen of vragen vanaf 15 maart ook worden geplaatst op een nieuwe webstek (www.VlaamseBosHoutkolom.be). Op deze webstek zijn ook alle presentaties en uitgeschreven teksten van de studiedag beschikbaar. Daar vindt U ook alle auteurs van de teksten en hun referenties. Het Laboratorium voor Houttechnologie en het INBO danken iedereen die aanwezig was en wensen dat de aanwezige dynamische interactie verder kan worden uitgebouwd. 

    Lees meer over "Interactie tussen bosbouw en houtverwerking: Boom- en houtkwaliteitsonderzoek voor de Vlaamse bos-houtkolom"

    Labels:

  200. Vanonder het mos | Eikelbrood

    1 maart 2009 om 14:09 door Hans Baeté

    27-2.PNG

    In het Frankrijk van de zestiende eeuw werd eikelbrood geserveerd, terwijl Dodoens destijds nochtans opmerkte dat eeckelen gegeten en konnen niet wel oft lichtelijck verdouwt ende verteert worden. Daarmee doelde onze Rembert natuurlijk op de mens. Het gebruik van eikels om varkens vet te mesten voor de winter is immers van oudsher bekend. Dergelijke taferelen zijn dan ook te zien op vele miniaturen en oude prenten. Vandaag zorgt het ‘eikelen’ van varkens nog steeds voor een bron van inkomen in bijvoorbeeld Spanje en Portugal. 

    Lees meer over "Vanonder het mos | Eikelbrood"

    Labels:

  201. Eiken met pit! 10 jaar onderzoek op autochtone eiken in Vlaanderen

    1 maart 2009 om 14:07 door Kristine Vander Mijnsbrugge

    27-1.PNG

    Eind 2008 werd de inventarisatie van autochtone bomen en struiken in Vlaanderen afgerond, een mooie aanleiding om onder de noemer ‘Zaad met pit!’ autochtone bomen en struiken in de kijker te plaatsen tijdens de Week van het Bos 2009 (11 tot en met 18 oktober). In dit artikel krijgt u alvast een overzicht van het onderzoek op autochtone eiken in Vlaanderen, uitgevoerd door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) in samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en in de beginjaren met het Instituut voor Landbouwen Visserijonderzoek (ILVO). De laatste 10 jaar is er heel wat onderzoek verricht op autochtone eiken in Vlaanderen. De opvallendste resultaten werden geboekt bij de reconstructie van de migratiestromen sinds de laatste ijstijd, bij het vergelijken van verschillende autochtone herkomsten met handelsherkomsten in een herkomstproef en bij een morfologische studie. 

    Lees meer over "Eiken met pit! 10 jaar onderzoek op autochtone eiken in Vlaanderen"

    Labels:

  202. Inverde | Een dynamische boombosbouw

    1 december 2008 om 15:07 door Robbie Goris

    26-4.PNG
    Als bosbouwer kan je het bos als een geheel van bomen bekijken en je met de ‘gemiddelde’ boom bezighouden. Hierover zijn hele dikke boeken geschreven. Je kunt je echter ook richten op enkele veelbelovende bomen en die snel mooi en dik laten worden. Zeker met jong bos op eerder rijke bodems zijn hiermee potten te breken. Wandel je mee?

    Lees meer over "Inverde | Een dynamische boombosbouw"

    Labels:

  203. Bosplantengemeenschappen in Vlaanderen: Een typologie van bossen op basis van de kruidachtige vegetatie

    1 december 2008 om 15:03 door Johnny Cornelis, Martin Hermy, Bart Roellandt, Luc De Keersmaeker, Kris Vandekerkhove

    26-3.PNG
    Spontaan ontwikkelde vegetaties zijn niet zomaar willekeurig samengesteld. Ze bestaan uit een bepaalde combinatie van plantensoorten die min of meer dezelfde standplaats vereisen. Dergelijke groeperingen van plantensoorten die vaak samen voorkomen, worden als plantengemeenschappen aangeduid. Een plantengemeenschap wordt beïnvloed door het bodemtype, de waterhuishouding, het klimaat, de interacties tussen soorten en het uitgevoerde beheer. Ook de factor tijd speelt een belangrijke rol. Pioniersgemeenschappen komen vrij snel tot stand; de ontwikkeling van de eindstadia van de successie (de zogenaamde climaxgemeenschappen) kan tot honderden jaren duren.

    Lees meer over "Bosplantengemeenschappen in Vlaanderen: Een typologie van bossen op basis van de kruidachtige vegetatie"

    Labels:

  204. Vanonder het mos | Negenhonderd jaar nevel

    1 december 2008 om 14:59 door Hans Baeté

    26-2.PNG
    In 2009 verschijnt bij het Davidsfonds het boek Miradal Erfgoed in het Meerdaalwoud en het Heverleebos en dit ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van De Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud. Dit boek toont ons de vele gezichten van een bos, gezien door de ogen van bodemkundigen, archeologen, geologen, geschiedkundigen, bosbouwers en biologen. Hieronder volgt, als smaakmaker, een ontwerp van een kaderstuk in het boek, waarvoor een bijna vergeten onderzoek vanonder het mos werd gehaald.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Negenhonderd jaar nevel"

    Labels:

  205. De subsidieregeling voor herbebossingen (1991-2003) na eindkappen van populier

    1 december 2008 om 14:53 door Clint Callens, Kris Verheyen

    26-1.PNG
    Sinds 1991 verleent de Vlaamse overheid subsidies om de herbebossing van bestanden na een eindkap te promoten. Er werden hierbij significant hogere subsidiebedragen verleend aan herbebossingen met inheems loofhout in vergelijking met bijvoorbeeld populier. Bijgevolg kan de vraag gesteld worden in welke mate de boomsoortensamenstelling van de volgende generatie wordt beïnvloed door deze subsidieregeling? Verder is het ook niet duidelijk of de modaliteiten van de subsidieregeling een significante impact hebben op de ecologische en bosbouwkundige kwaliteit van de nieuwe bestanden.

    Lees meer over "De subsidieregeling voor herbebossingen (1991-2003) na eindkappen van populier"

    Labels:

  206. Vanonder het mos | Bosbroeders en -zusters

    1 september 2008 om 15:29 door Hans Baeté

    25-4.PNG
    Daer na woude hi hem doen uter menichte vanden luden, schrijft Jan, geboren in Ruisbroek bij Brussel, in het veertiende-eeuwse Zoniënwoud.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Bosbroeders en -zusters"

    Labels:

  207. Agroforestry, of hoe het verleden ook de toekomst kan zijn

    1 september 2008 om 15:25 door Bert De Somviele

    25-3.PNG
    Bomen in het landschap zijn er altijd al geweest, en in voorbije tijden, toen land- en bosbouw nog veel inniger verstrengeld waren, speelden ze een cruciale rol op het landbouwbedrijf. Ze zorgden voor brandhout en geriefhout voor de dorpsbewoners, en waren fundamentele elementen in het behoud van de bodemvruchtbaarheid en het garanderen van een gezonde waterhuishouding. Met de modernisering van onze samenleving werd de boom gedurende de voorbije decennia echter meer en meer uit ons landbouwlandschap gebannen, en dit omwille van verschillende redenen. De komst van prikkeldraad en andere nieuwe materialen, de veralgemening van het gebruik van fossiele brandstoffen en de introductie van schaalvergroting, mechanisatie en moderne industriële landbouwtechnieken, deed bomen en struiken in het Europese landschap sterk aan belang verliezen.

    Lees meer over "Agroforestry, of hoe het verleden ook de toekomst kan zijn"

    Labels:

  208. Inverde | Snoeien is voor gekken!

    1 september 2008 om 15:18 door Robbie Goris

    25-2.PNG
    Nu je de snoeitechniek helemaal onder de knie hebt (zie bosrevue 24), wordt het tijd om eens goed na te denken welke bomen we gaan snoeien, hoeveel en vooral, of het allemaal wel zin heeft om te snoeien?

    Lees meer over "Inverde | Snoeien is voor gekken!"

    Labels:

  209. Bestrijding van Amerikaanse vogelkers in Vlaanderen: stand van zaken

    1 september 2008 om 15:13 door Margot Vanhellemont, Bram Callens, Stephanie Schelfhout, Kris Verheyen

    25-1.PNG
    In Bosrevue 12 verscheen al een artikel over de ervaringen met de bestrijding van Amerikaanse vogelkers in het natuurgebied Heidebos. In dit artikel vindt u de resultaten van een enquête over de bestrijding van Amerikaanse vogelkers bij 30 terreinbeheerders in Vlaanderen. De enquête werd uitgevoerd door studenten bio-ingenieur van de Universiteit Gent (Calle et al. 2008).

    Lees meer over "Bestrijding van Amerikaanse vogelkers in Vlaanderen: stand van zaken"

    Labels:

  210. Inverde | Als het kriebelt moet je snoeien

    1 juni 2008 om 15:51 door Robbie Goris

    24-5.PNG

    Het snoeien van bosbomen is niet zo moeilijk als je de basisprincipes begrijpt en de boom goed observeert. Als je bovendien je eigen werkuren niet hoeft te rekenen, is het een erg leuke bezigheid. We overlopen wat je zeker moet weten voor twee verschillende soorten van snoei: begeleidende snoei en hoogtesnoei. 

    Lees meer over "Inverde | Als het kriebelt moet je snoeien"

    Labels:

  211. Vanonder het mos | Een hollander vanonder het cybermos

    1 juni 2008 om 15:49 door Hans Baeté

    24-4.PNG

    Ook een interview kan bosgeschiedenis schrijven. Een vijftien jaar oud gesprek met Jaap Buis, doctor in de Nederlandse historia forestis, snijdt ontvlambare thema’s aan, met name voor bossen op zand, zoals bij ons in de Kempen. Dit bosverhaal werd voor u van het internet gehaald en tot één pagina herwerkt.

    Lees meer over "Vanonder het mos | Een hollander vanonder het cybermos"

    Labels:

  212. Biobrandstoffen

    1 juni 2008 om 15:37 door Valerie Blomme

    24-3.PNG

    Biobrandstoffen zijn een hot topic. Omdat ze een verminderde uitstoot aan broeikasgassen en de onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen beloven, worden ze gepromoot als alternatief om de opwarming van de aarde tegen te gaan. De Europese Commissie wil dat elke EU-lidstaat tegen 2020 minstens 10 procent van het brandstofverbruik voor transport invult met biobrandstoffen, en ook in de rest van de wereld winnen deze brandstoffen snel aan populariteit. De westerse landen kunnen echter niet volledig aan de vooropgestelde quota voldoen met teelt uit eigen land. Ze zullen dus biobrandstof moeten importeren. En dat hebben ze in Latijns-Amerika en Zuidoost Azië begrepen. Daar worden miljoenen hectaren tropisch regenwoud en andere ecosystemen omgeploegd tot energieplantages… Zijn biobrandstoffen wel zo onschuldig als ze lijken? 

    Lees meer over "Biobrandstoffen"

    Labels:

  213. Functie-invulling in beperkte bosbeheerplannen

    1 juni 2008 om 15:35 door Beatrijs Van der Aa

    24-1.PNG

    De beperkte bosbeheerplannen zijn van toepassing op een grote bosoppervlakte en zijn dus een belangrijk instrument van het gebiedsgerichte natuur- en bosbeleid. Een beheerplan geeft aan waar de beheerder met het bos heen wil. Het bosdecreet stelt dat bossen multifunctioneel zijn. Maar zien eigenaars dat ook zo in hun beheerdoelstellingen? We willen nagaan in hoeverre de bossen waarvoor een beperkt beheerplan werd ingediend ook volgens de eigenaars verschillende functies moeten vervullen en of deze functievervulling evolueert in de tijd

    Lees meer over "Functie-invulling in beperkte bosbeheerplannen"

    Labels:

  214. Pirot: de Massart van het bos

    1 maart 2008 om 16:00 door Hans Baeté

    23-2.PNG

    Jean Massart doet bij velen een belletje rinkelen. Het was een onderzoeker die in het begin van de twintigste eeuw landschappen fotografeerde met het oog op hun bescherming. Veel minder bekend is zijn landgenoot H. Pirot, die op een gelijkaardige manier bossen en hun beheer in de eeuwige kijker heeft geplaatst. Zijn fotoreportage Le Luxembourg forestier – die dertig becommentarieerde foto’s omvat – dateert uit 1901 en is bijgevolg zelfs enkele jaren ouder dan de eerste Massartopnamen. Maar kent iemand de voornaam van deze vroege fotograaf annex verslaggever van het bos? Het boek Moeder Natuur Naakt van Jan Desmet bevat een zeer genietbaar portret van Jean Massart, maar de levenswandel van mijnheer Pirot blijft grotendeels in bosnevelen gehuld. Laten we des te aandachtiger een kijkje nemen naar zijn werk.

    Lees meer over "Pirot: de Massart van het bos"

    Labels:

  215. Inverde | Zuiveren

    1 maart 2008 om 15:55 door Robbie Goris

    Onder de term zuiveren verstaan we in het bosbeheer het wegnemen van hinderende boompjes en struiken, meestal om aangeplante exemplaren te helpen. Het uitvoeren van een zuivering is een investering in het toekomstige bos, maar het kost moeite en/of centen aangezien van de dunne stammetjes nog geen hout te oogsten valt. Gelukkig bestaan er goedkope methoden waarmee de boseigenaar zelf aan de slag kan!

    Lees meer over "Inverde | Zuiveren"

    Labels:

  216. De Do's en Don'ts van bosuitbreiding in Vlaanderen

    1 maart 2008 om 15:53 door Bert De Somviele, Rik De Vreese

    23-3.PNG

    De Vlaming trekt er in zijn vrije tijd graag te voet of met de fiets op uit om te ontspannen en te genieten van de natuur. Iedereen beleeft deze natuur op zijn eigen manier, en elk van ons heeft ook een eigen idee over wat natuur nu eigenlijk is. Feit is echter dat bomen en bossen voor de meesten onder ons onlosmakelijk verbonden zijn met natuurbeleving. Ook onze beleidsmakers weten dat, en momenteel wordt er bv. werk gemaakt van een nieuw toegankelijkheidsbesluit dat de openstelling van bos en natuur beter afstemt op de hedendaagse noden, en dat ook de meeste toegankelijkheidsverschillen tussen bossen en natuurreservaten wegwerkt. 

    Lees meer over "De Do's en Don'ts van bosuitbreiding in Vlaanderen"

    Labels:

  217. Inverde | Houtoogst, een slimme aanpak

    1 december 2007 om 16:01 door Robbie Goris

    22-8.PNG
    De praktische uitvoering van bosbeheer komt vooral neer op het kappen en afvoeren van bomen: houtoogst of bosexploitatie. Door het hout te verkopen kan de boseigenaar inkomsten genereren. Het is echter opletten geblazen, want bij exploitatie kan er (vermijdbare) schade optreden. Daarom wordt hieronder een handig recept weergegeven om de houtoogst in je bos netjes te laten uitvoeren.

    Lees meer over "Inverde | Houtoogst, een slimme aanpak"

    Labels:

  218. Dood hout en afstervende bomen

    1 december 2007 om 15:55 door Henri-Joe Dieryck, Marlies Vanlerberghe

    22-7.PNG
    Dood hout in het bos is noodzakelijk voor een gezond en soortenrijk bos. Voor vele bosorganismen is dood hout van levensbelang: ze zijn er voor hun voortbestaan afhankelijk van. Naar schatting 20 % van alle soorten in het bos zijn rechtstreeks afhankelijk van dood hout, als voedingsbron of als nest- of schuilplaats. Denk hierbij aan de specht, het vliegend hert, vleermuizen,… maar ook ontelbare insectenen paddenstoelensoorten. Nog eens 20 tot 30% soorten leven onrechtstreeks van dood hout (bijvoorbeeld insecteneters die houtkevers eten). Afgebroken dood hout brengt bovendien heel wat voedingsstoffen in je bos voor de levende bomen en planten. De slagzin ‘dood hout brengt leven in het bos’ klopt als een bus!

    Lees meer over "Dood hout en afstervende bomen"

    Labels:

  219. De Berk

    1 december 2007 om 15:49 door Robbert Wolf, Ido Borkent, Etienne Thomassen

    De berk is ooit door veel bosbeheerders als onkruid beschouwd én bestreden. Nu kijken we daar anders tegenaan. Berk levert een belangrijke bijdrage aan de natuurwaarde van het bos. Maar welke mogelijkheden zijn er voor de teelt van kwaliteitshout? Met deze vraag als uitgangspunt zijn de discussieleiders van Pro Silva Nederland en Vlaanderen drie dagen lang met 120 Nederlandse en Vlaamse bosbouwers het grensoverschrijdende bosgebied van Landgoed de Utrecht en Gewestbos Ravels ingetrokken.

    Lees meer over "De Berk"

    Labels:

  220. Pro Silva international meeting in Ierland

    1 december 2007 om 15:45 door Guy Geudens, Martijn Boosten, Susan Bonekamp

    22-5.PNG
    Eens per jaar komt Pro Silva Europa bij elkaar. Dit netwerk van Europese bosbouwers promoot bosbouw op basis van natuurlijke processen waarbij geen kaalkap plaatsvindt. Bij Pro Silva Europa zijn de Pro Silva werkgroepen uit zo’n 24 Europese landen of regio’s aangesloten. Vanuit deze landen kwamen 51 personen naar de International Board Meeting in Ierland voor een 3 daagse excursie. Hieronder wordt een impressie gegeven van deze excursie en het netwerk Pro Silva Europa.

    Lees meer over "Pro Silva international meeting in Ierland"

    Labels:

  221. Natuurrapport 2007 Uitkijken voor klimaatverandering en uitheemse soorten

    1 december 2007 om 15:40 door Myriam Dumortier

    22-3.PNG
    Bossen vervullen een belangrijke rol voor de instandhouding van biodiversiteit. Zo gaat het goed met de bosvogels dankzij de inspanningen van het bosbeheer. Toch laat de evaluatie in het kader van de Habitatrichtlijn zien dat nog veel verbetering mogelijk is. Het huidige verlies aan biodiversiteit in Vlaanderen is vooral een gevolg van versnippering van leefgebieden en van vermesting. In de nabije toekomst dreigen klimaatverandering en invasies van uitheemse soorten de toestand nog te verergeren. De Europese Commissie wil tegen 2010 het verlies aan biodiversiteit stoppen. Om dat te realiseren moeten we de oorzaken van de verschillende verstoringen nog grondiger aanpakken (ruimtegebruik, emissie van stikstof, fosfor en broeikasgassen, in- en uitvoer van soorten) en via gerichte maatregelen de bedreigde soorten en leefgebieden nog beter beschermen. Alleen al omdat er veel meer bos is (150.000 ha) dan natuurgebied (40.000 ha), is de impact van de bosbeheerder niet te onderschatten.

    Lees meer over "Natuurrapport 2007 Uitkijken voor klimaatverandering en uitheemse soorten"

    Labels:

  222. De heiligheid van inlandse eik

    1 december 2007 om 15:36 door Guy Geudens

    22-1.PNG
    De eerbied voor de eik zit diep ingeworteld in Keltische en nSlavische beschavingen, maar ook in het Vlaamse bos- en natuurbeheer van vandaag werkt de heiligheid van inlandse eik (zomer- en wintereik) nog duidelijk door. Een mogelijke verklaring is dat inlandse eik dominant is in vele van onze oudere en daarmee natuurlijk ogende bossen. Voor Nederland opperde den Ouden (2003) die verklaring. Een analyse van de Gewestelijke Bosinventarisatie bevestigde dat de proefvlakken in homogene zomereikenbestanden ouder waren dan gemiddeld in loofhoutbestanden in Vlaanderen (Afdeling Bos & Groen, 2002). In dit artikel wordt ingegaan op een aantal situaties waarin het aura van inlandse eik mogelijk aanleiding geeft tot ondoelmatig beheer. Het gaat om (her)bebossing, het beheer van open vegetaties, het beheer van houtkanten en het beheer van hooghoutbestanden.

    Lees meer over "De heiligheid van inlandse eik"

    Labels:

  223. Inverde | Markeringen in het bos

    2 september 2007 om 16:21 door Robbie Goris

    21-5.PNG
    In het bos moet wel eens iets gemarkeerd worden: bomen om te kappen, bomen om zeker te laten staan, grenzen, toegangswegen, noem maar op. Meestal worden dan merktekens op bomen geplaatst. Afhankelijk van de bedoeling en de gewenste houdbaarheid van de markeringen, bestaan er verschillende mogelijkheden.

    Lees meer over "Inverde | Markeringen in het bos"

    Labels:

  224. Jonge bomen en ‘onderstandige snoei’

    1 september 2007 om 16:17 door Henri-Joe Dieryck

    Veel eigenaars spenderen heel wat tijd aan het snoeien van hun jonge aanplantingen. Hierbij heb ik enkele bedenkingen. Om Simon Klingen te citeren: “Alle snoeiwerken aan bomen die nog niet hun omslagpunt bereikt hebben, zijn verloren tijd en moeite”. Ikzelf deel de mening van Dhr. Klingen niet volledig, maar de logica van de volgende redenering leunt er wel zeer dicht bij aan.

    Lees meer over "Jonge bomen en ‘onderstandige snoei’"

    Labels:

  225. Verslag excursie PS Meerdaalwoud 6 juli 2007: Zomereik als structuurdrager: een dilemma?

    1 september 2007 om 16:13 door Guy Geudens

    21-4.PNG
    Op vrijdagochtend 6 juli waren een 40-tal deelnemers present in bosreservaat De Heide in het Meerdaalwoud. Er werd in vijf discussiegroepjes een traject met zes stopplaatsen afgelegd, waarna 's middags boven de brooddoos werd nagekaart.

    Lees meer over "Verslag excursie PS Meerdaalwoud 6 juli 2007: Zomereik als structuurdrager: een dilemma?"

    Labels:

  226. Bosverjonging: voorbereiding en behandeling Enkele bespiegelingen in het jonge bos

    1 september 2007 om 16:10 door Frederik Vaes

    21-3.PNG
    In Bosrevue 20 lazen we wat de verwachtingen en risico’s zijn  bij de afweging tussen aanplanten of spontane verjonging, en dit voor verschillende beheerdoelstellingen: gesloten bos, productie van kwaliteitshout of natuurontwikkeling. Maar wanneer is het geschikte moment om over te gaan tot verjonging? En vanuit welke overwegingen maakt de beheerder de keuze om te verjongen? We maken in dit artikel kennis met het begrip ‘selectieve verjonging’ en worden beknopt ingewijd in de behandeling van jong bos. Een aantal praktijkvoorbeelden geven ons hierbij een beter inzicht.

    Lees meer over "Bosverjonging: voorbereiding en behandeling Enkele bespiegelingen in het jonge bos"

    Labels:

  227. Vanonder het mos | Gagel: een legendarische struik met smaak en mogelijkheden

    1 september 2007 om 16:08 door Hans Baeté

    21-2.PNG
    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Gagel: een legendarische struik met smaak en mogelijkheden"

    Labels:

  228. Een steekproef uit het Vlaamse bos…

    1 september 2007 om 16:04 door Jasper Wouters, Paul Quataert, Martine Waterinck

    21-1.PNG
    Bosbeheerders hebben graag een goed zicht op de samenstelling en structuur van hun bos. Daarom voert het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) twee types inventarisaties uit in de Vlaamse openbare en privé-bossen. Enerzijds zijn er inventarisaties voor de opmaak van uitgebreide bosbeheerplannen. Dergelijke beheerplannen worden opgesteld voor een termijn van 20 jaar en het is dan ook de bedoeling de inventarisaties iedere 20 jaar te herhalen. De resultaten van de inventarisaties vertellen ons of de evoluties van het bos overeenkomen met de doelstellingen die in het beheerplan staan beschreven. Anderzijds is er de Vlaamse Bosinventarisatie (VBI) die systematisch gespreid over Vlaanderen relevante gegevens inzamelt. Binnen alle Europese regio’s vinden dergelijke zogenaamde ‘national forest inventories’ (NFI) plaats.

    Lees meer over "Een steekproef uit het Vlaamse bos…"

    Labels:

  229. Inverde | Het grondvlak

    1 juni 2007 om 16:13 door Robbie Goris

    20-4.PNG

    Het grondvlak van een bos zegt iets over de dichtheid van de boomstammen. Het is een handig maatgetal om snel wat ruw rekenwerk te doen en het vertelt veel over hoe dicht het hout staat. In een bos met een laag grondvlak kan je ver kijken tussen de bomen (als het tenminste niet vol struiken staat), in een bos met een erg hoog grondvlak kijk je al snel tegen een muur van boomstammen aan. 

    Lees meer over "Inverde | Het grondvlak"

    Labels:

  230. Wat met ondergronds erfgoed in het bos?

    1 juni 2007 om 16:12 door Hans Baeté, Sara Adriaenssens

    20-3.PNG

    Bij het woord ‘bos’ denkt menigeen aan statige bomen, voorjaarsbloeiers, paddenstoelen, huppelende reetjes of roffelende vogeltjes (ahum). Dat bossen ook belangrijke archeologische vindplaatsen kunnen zijn, is een fenomeen dat nog niet zo lang opnieuw aandacht krijgt. Opnieuw, want een omzendbrief aan de woudmeesters uit 1934 toont duidelijk aan dat 'erfgoedwaarde in het bos' allesbehalve een recent begrip is. 

    Lees meer over "Wat met ondergronds erfgoed in het bos?"

    Labels:

  231. Groene stroom van eigen bodem: korte-omloophoutteelten in Vlaanderen

    1 juni 2007 om 16:10 door Bert De Somviele

    20-2.PNG

    Enkele weken geleden kwam VBV met een primeur in het nieuws: voor het eerst werden in Vlaanderen, met een speciaal hiervoor ontwikkelde machine, korte-omloophoutteelten (KOH) geoogst op twee percelen in Brugge en Maaseik. Deze oogstdemonstraties waren het orgelpunt van ons project ‘Houtachtige biomassateelten voor duurzame energieproductie’ dat we sinds 2003 uitvoeren i.s.m. het Innovatiesteunpunt Land- en Tuinbouw. In dit artikel bespreken we de techniek en de potenties van deze voor Vlaanderen innovatieve teelt. 

    Lees meer over "Groene stroom van eigen bodem: korte-omloophoutteelten in Vlaanderen"

    Labels:

  232. Vanonder het mos | De teleurgang van de Brabantse bosbessentaartjes

    1 juni 2007 om 16:08 door Hans Baeté

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres! 

    Lees meer over "Vanonder het mos | De teleurgang van de Brabantse bosbessentaartjes"

    Labels:

  233. Bosaanplanting of spontane verbossing?

    1 juni 2007 om 16:02 door Arne Verstraeten, Kris Vandekerkhove, Paul Quataert

    20-1.PNG

    In Bosrevue 18 bespraken we uitgebreid de verschillen in structuur en soortensamenstelling van de vegetatie tussen aanplantingen en verbossingen op voormalige intensieve akkers op leembodem. Zowel uit de literatuur als uit ons onderzoek bleek dat verbossingen, althans in de beginfase, vaak meer divers en structuurrijk zijn dan aanplantingen. Na zowat 30 jaar vervaagt dit verschil echter: de structuurdiversiteit (bijvoorbeeld de variatie in stamtal) evolueert geleidelijk naar een vergelijkbare waarde. Wat wél bepalend blijft voor het aspect en de soortenrijkdom in het bos op langere termijn, is de dominante boomsoort. Spontane verbossingen worden doorgaans gedomineerd door pionierboomsoorten die veel licht doorlaten (berk, boswilg), terwijl aanplantingen vaak resulteren in dichte donkere jongwas- en staakhoutbossen van eik, beuk of andere weinig lichtdoorlatende climaxboomsoorten. Het is mogelijk dat climaxboomsoorten na lange tijd ook in spontane verbossingen gaan domineren, maar het was binnen het kader van deze studie niet mogelijk om dit te onderzoeken.

    Lees meer over "Bosaanplanting of spontane verbossing?"

    Labels:

  234. Inverde | De boniteit van je bos

    2 maart 2007 om 09:29 door Robbie Goris

    19-3.PNG
    Zo lang bomen leven, groeien ze. Meer nog, hun groei is aan  bepaalde natuurwetten gebonden, waardoor het groeiproces enigszins voorspelbaar wordt. Het zal je dan ook niet verbazen dat bosbouwwetenschappers zich hebben beziggehouden met onderzoek naar de groei van boomstammen, uitgedrukt als het houtvolume.

    Lees meer over "Inverde | De boniteit van je bos"

    Labels:

  235. Vanonder het mos | exoten

    2 maart 2007 om 09:24 door Hans Baeté

    Laat je in deze rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | exoten"

    Labels:

  236. Omvorming van dennenbos op arme zandgronden

    2 maart 2007 om 09:17 door Guy Geudens, Leen Gielis, Margot Vanhellemont, Kris Verheyen

    19-1.PNG
    Op de studiedag Van dennenplantages naar een beloofd land?! van 23 november 2006 en in de brochure Bosomvorming (ANB-UGent) werd het begrip bosomvormingsscenario’s aangebracht. De brochure geeft een uitgebreide onderbouwing van het concept bosomvorming en is te bestellen bij ANB (via evi.beullens@lne.vlaanderen.be, 02 553 81 10) en tot 30 april 2007 te downloaden van www.fbw.ugent.be/LabBosbouw.

    Lees meer over "Omvorming van dennenbos op arme zandgronden"

    Labels:

  237. Inverde | Cuberen

    2 december 2006 om 09:50 door Robbie Goris

    18-6.PNG
    Als we in het bosbeheer over hout spreken, gaat het vaak over cuub’s en stères. Driehonderd cuub per hectare, zeven kubieke meter bijgroei, 15 stère brandhout,… Allemaal inhoudsmaten waarvan de bepaling hier uit de doeken wordt gedaan: volumebepaling of cuberen.

    Lees meer over "Inverde | Cuberen"

    Labels:

  238. FSC in Zuid-Amerika en Vlaanderen Potenties en obstakels voor de Belgische markt

    2 december 2006 om 09:46 door Bert De Somviele, Bart Holvoet

    18-5.PNG
    Op 24 oktober jongstleden organiseerde Fair Timber vzw, in samenwerking met de Werkgroep Tropisch Bos, Groenhart en WWF België, een studiedag over FSC-certificering in Zuid-Amerika. De huidige stand van zaken van het Zuid- Amerikaanse FSC-verhaal werd er toegelicht, alsook de potenties en obstakels om meer FSC-producten op de Belgische markt te brengen. Tijdens deze week werd bovendien van de gelegenheid gebruik gemaakt om met een aantal Zuid-Amerikaanse bezoekers enkele belangrijke Vlaamse houtimporteurs te bezoeken, alsook één van onze Vlaamse FSC-gecertificeerde bossen. Een overzicht van deze drukke maar boeiende week vindt u in de eindejaarseditie van de Boskrant, maar in dit artikel willen we graag even dieper ingaan op het thema van de studiedag, en hier en daar de vergelijking trekken met certificering in onze Vlaamse bossen.

    Lees meer over "FSC in Zuid-Amerika en Vlaanderen Potenties en obstakels voor de Belgische markt"

    Labels:

  239. Vanonder het mos | Zwijnerij in Bos Ter Rijst

    2 december 2006 om 09:41 door Hans Baeté

    18-4.PNG
    Laat je in deze nieuwe rubriek verwonderen door grappige, indrukwekkende en leerrijke boswaarheden uit het verleden. Eigen bijdragen en ideeën zijn steeds welkom op het redactieadres!

    Lees meer over "Vanonder het mos | Zwijnerij in Bos Ter Rijst"

    Labels:

  240. Een speelbos realiseren, gemakkelijker dan je denkt!

    2 december 2006 om 09:38 door Rik De Vreese, Lotte Van Nevel

    18-3.PNG
    Kinderen hebben nood aan meer groene speelruimte. Speelzones in bossen kunnen hieraan (deels) tegemoet komen. Meer speelzones creëren in onze bossen is helemaal niet moeilijk of ingewikkeld. In dit artikel lees je hoe je, als gemeentebestuur, boswachter of boseigenaar een nieuwe speelzone kan creëren.

    Lees meer over "Een speelbos realiseren, gemakkelijker dan je denkt!"

    Labels:

  241. Openstelling van bos en natuur: Veelzeggende cijfers uit Nederland

    2 september 2006 om 10:09 door Katrijn Gijsel

    Hoeveel van de natuur- en bosgebieden zijn nu eigenlijk toegankelijk? In Nederland vinden we hierover bergen documentatie en cijfermateriaal. Al in 1995 werd de openstelling van natuurgebieden onderzocht, recent werd dit onderzoek herhaald door Stichting Recreatie, Kennisen Innovatiecentrum. In Vlaanderen is het anders gesteld. Voorlopig blijft het nog behelpen met telefoontjes naar de diverse beheerders van natuur- en bosgebieden. Helaas beschikken zij ook niet altijd over de exacte en overkoepelende cijfers voor hun gebieden…

    Lees meer over "Openstelling van bos en natuur: Veelzeggende cijfers uit Nederland"

    Labels:

  242. Inverde | Creatief met motorzaag

    2 september 2006 om 10:06 door Robbie Goris

    17-5.PNG
    Je denkt er misschien aan om deze winter brandhout te gaan zagen in het bos. Maar denk je dan ook aan de risico’s? En vooral, aan de manieren om die te beperken?

    Lees meer over "Inverde | Creatief met motorzaag"

    Labels:

  243. Bos & Groen is niet meer, het Agentschap is geboren! Interview met Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van ANB

    2 september 2006 om 10:02 door Katrijn Gijsel

    17-4.PNG
    De Vlaamse overheidsdiensten hervormen zich! In het kader van ‘beter bestuurlijk beleid’ werden de afdelingen Bos & Groen en Natuur onlangs samengevoegd binnen het nieuwe Agentschap voor Natuur en Bos, dat op 1 april dit jaar het levenslicht zag. Wij brachten de administrateur-generaal van het ANB, mevrouw Marleen Evenepoel, een bezoekje en legden haar enkele vragen voor die op onze tong brandden…

    Lees meer over "Bos & Groen is niet meer, het Agentschap is geboren! Interview met Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van ANB"

    Labels:

  244. Bosbeheerplannen en wildbeheer: Help, wat doen we er (niet) mee?!

    2 september 2006 om 09:59 door Jim Casaer, Guy Geudens

    17-3.PNG
    Nu her en der de uitgebreide bosbeheerplannen opgemaakt worden voor de volgende 20 jaar duikt geregeld dezelfde vraag op. Wat is de plaats van het wildbeheer in een multifunctioneel en duurzaam bosbeheer in de 21ste eeuw in Vlaanderen? Moet de jacht als vrijetijdsbesteding ingedeeld worden onder de recreatieve functie van het bos? Of maakt jacht deel uit van de economische functie van het bos, vermits die wildopbrengsten zowel als kosten kan genereren? Zijn er mogelijke conflicten met andere bosgebruikers? Hoe moet het wildbeheer afgewogen worden ten opzichte van de andere bosfuncties en welke rol spelen reeën binnen de ecologische functie van het bos? De complexiteit van het antwoord wordt in dit artikel geïllustreerd aan de hand van het reewild. Dit is immers dé wildsoort in Vlaanderen waarvan het beheer het meest gerelateerd is aan het bosbeheer.

    Lees meer over "Bosbeheerplannen en wildbeheer: Help, wat doen we er (niet) mee?!"

    Labels:

  245. Verslag Zoniënexcursie

    2 september 2006 om 09:56 door Bert Geysels

    17-2.PNG
    Op vrijdag 7 juli 2006 was Pro Silva Vlaanderen met ruim 30 deelnemers te gast in het Zoniënwoud. Bosbeheerders wisselden in dit overbekende woud ideeën uit rond ‘windval’. Verschillende stormen deden in het verleden immers open plekken ontstaan, met soms erg grote proporties. Het inplanten van deze gaten kon niet steeds volgen. Na meer dan 15 jaar keken we terug op de beheerkeuzes van vroeger en het resultaat nu. En dan de vraag: hoe moet het nu verder?

    Lees meer over "Verslag Zoniënexcursie"

    Labels:

  246. Tien vragen en antwoorden over uitgebreide bosbeheerplannen Een privé-boseigenaar aan het woord

    2 september 2006 om 09:53 door Henri-Joe Dieryck, Marlies Vanlerberghe

    17-1.PNG
    Niet alleen tijdens, maar ook vóór de opmaak van een uitgebreid bosbeheerplan (UBBP) kunnen heel wat vragen opduiken. Is het als privé-boseigenaar interessant om een beheerplan op te maken? Wat win of verlies je erbij? Waartoe ben je verplicht, en wat mag je net niet meer doen in je bos, na de goedkeuring van een UBBP2? Privé-boseigenaar en -beheerder Henri-Joe Dieryck verzamelde alle vragen waarmee hij, bij de opmaak van zijn uitgebreid bosbeheerplan voor een meer dan 100 ha groot familie- en natuurdomein, geconfronteerd werd. Na een korte inleiding rond beheerplannen stelt hij zijn ‘top-10’ met meest gestelde en/of belangrijkste vragen voor.

    Lees meer over "Tien vragen en antwoorden over uitgebreide bosbeheerplannen Een privé-boseigenaar aan het woord"

    Labels:

  247. Spontane verbossing versus bosaanplanting Vergelijking van de vegetatiestructuur en -soortensamenstelling

    2 september 2006 om 09:33 door Arne Verstraeten, Kris Vandekerkhove, Paul Quataert

    18-1.PNG
    De laatste jaren wordt bij de realisatie van ecologisch verantwoorde bosuitbreidingsprojecten in toenemende mate gebruik gemaakt van spontane verbossing. De herwaardering van spontane processen in de bosbouw is een gevolg van de toegenomen aandacht voor de natuurwaarde van bossen. Hierbij gaat men van de veronderstelling uit dat de structuurdiversiteit van een spontane verbossing hoger is dan die van een klassieke aanplanting, wat op zijn beurt gepaard zou gaan met een hogere totale soortenrijkdom. Deze hypothese is echter vooral gebaseerd op aannames en indrukken. Er zijn weinig kwantitatieve gegevens die dit ook hard maken.

    Lees meer over "Spontane verbossing versus bosaanplanting Vergelijking van de vegetatiestructuur en -soortensamenstelling"

    Labels:

  248. Inverde | Touwtje toekomstboom

    2 juni 2006 om 10:26 door Robbie Goris

    16-3.PNG
    In onze reeks over bosbouwinstrumenten schakelen we stilaan over van meten naar beheren. Toekomstbomen zijn daarbij een handig instrument, en om die voor iedereen duidelijk te markeren is een eenvoudig sisal touwtje geschikt. Het moeten tenslotte niet altijd dure toestellen zijn!

    Lees meer over "Inverde | Touwtje toekomstboom"

    Labels:

  249. Criteria Duurzaam Bosbeheer

    2 juni 2006 om 10:22 door Marlies Vanlerberghe

    16-2.PNG
    De weinige Vlaamse bossen zijn vaak ‘multifunctioneel’. Dit betekent dat een bos gelijktijdig verschillende functies kan vervullen. Denken we hierbij aan de economische, sociale, educatieve, wetenschappelijke en ecologische functie. Om deze bosfuncties op een duurzame manier te waarborgen, vandaag én in de toekomst, werden de Criteria Duurzaam Bosbeheer (CDB) opgesteld: een leidraad voor privé-boseigenaars bij het uitstippelen van een duurzaam en verantwoord bosbeheer.

    Lees meer over "Criteria Duurzaam Bosbeheer"

    Labels:

  250. Houtkwaliteit in het Vlaamse bos: Het nu en de toekomst!

    2 juni 2006 om 10:13 door Lieven De Boever, Dries Vansteenkiste, Joris Van Acker, Marc Stevens

    16-1.PNG
    De laatste 15 jaar is de visie op de functie van het bos in Vlaanderen sterk veranderd. Vanuit een groeiende mondialisering en bewustwording van de natuurwaarden en van de soms nefaste menselijke ingrepen zonder aangepaste toekomstvisie, hebben begrippen als multifunctionaliteit en duurzaamheid een plaats gekregen binnen het beheer van onze bossen. Naast de productie van hout werden de vele andere functies en hun hiërarchische invulling opgenomen in de doelstellingen van het beheer. Bossen vervullen, zeker in het sterk verstedelijkte Vlaanderen, eveneens een recreatieve, ecologische en milieubeschermende functie. Hiermee moet rekening gehouden worden bij de invulling van de economische functie en de mogelijke toekomstige draagkracht van het Vlaamse bos in relatie tot de kwantiteit en kwaliteit van het gekapte hout. Elke exploitatie dient te gebeuren op een duurzame wijze zodat geen hypotheek wordt gelegd op de toekomst van het betreffende bosbestand. 

    Lees meer over "Houtkwaliteit in het Vlaamse bos: Het nu en de toekomst!"

    Labels:

  251. Inverde | Het houthakkerslint

    2 maart 2006 om 11:05 door Robbie Goris

    In het bos moeten wel eens lengtemetingen gebeuren. Daarvoor kan je de vouwmeter van een schrijnwerker gebruiken, of het meetlintje van een naaister, maar er bestaan ook handiger toestellen.

    Lees meer over "Inverde | Het houthakkerslint"

    Labels:

  252. Privé-boseigenaars en attitudes ten opzichte van duurzaam bosbeheer

    2 maart 2006 om 11:00 door Marlies Vanlerberghe

    In oktober 2005 startte VBV met een ambitieus project rond duurzaam bosbeheer in Vlaanderen. Het project stelt als doel privé-boseigenaars te informeren over het belang en nut van duurzaam bosbeheer en wil hen ook stimuleren om duurzaam bosbeheer toe te passen. Aan de hand van 5 voorbeeldbossen zullen aspecten van duurzaam bosbeheer in de praktijk gedemonstreerd worden. Naast de privé-boseigenaars worden ook Inverde, Pro Silva Vlaanderen en de Bosgroepen bij het project betrokken om maximaal gebruik te kunnen maken van elkaars kennis, ervaring en enthousiasme.

    Lees meer over "Privé-boseigenaars en attitudes ten opzichte van duurzaam bosbeheer"

    Labels:

  253. Indrukken uit een adviescommissie

    2 maart 2006 om 10:57 door Paul Stryckers

    Schrijver dezes heeft het genoegen al een aantal jaar deel uit te maken van een adviescommissie bosreservaten. Eerst was dit voor de houtvesterij Antwerpen. Nu voor de gelijknamige inspectie, die ook houtvesterij Turnhout omvat. Waarin schuilt dat genoegen? Voor mij betekent het vooral een leerschool, en wel op meerdere niveaus. Zelf beschouw ik me als ‘geëngageerde amateur’ – vrijwilliger is het woord dat tegenwoordig beter staat. Ik mag in mijn vrije tijd voor Natuurpunt conservator zijn van een ‘natuurreservaat in de bossfeer’. Een heel leuke bezigheid voor iemand die zijn beroepsleven vult met vergaderingen allerhande. Met bomen hoef je immers niet steeds te vergaderen om tot een oplossing te komen…

    Lees meer over "Indrukken uit een adviescommissie"

    Labels:

  254. Veranderingen binnen graslandvegetaties in bosreservaat Sevendonk

    2 maart 2006 om 10:55 door Kris Rombouts

    Het domeinbos Sevendonk (Turnhout) heeft een oppervlakte van om en bij 65 ha en bestaat overwegend uit zomereikenberkenbos (deels met inplanting van grove den) en mesotroof elzenbroek. De erkenning als bosreservaat dateert van 1997 en in 2003 volgde de opmaak van een beheersplan voor het domein (1). Hierin werd het overgrote deel aangeduid als integraal reservaat. Omwille van natuurbehoudredenen opteerde men een aantal graslanden en een heideterrein gericht te gaan beheren, samen goed voor een kleine 6 ha. Op een verbost grasland en een perceel dat enkele jaren gebruikt werd voor het tijdelijk onderbrengen van plantgoed na, betrof het terreinen die reeds enkele jaren na de verwerving van het domeinbos in 1975 als open plek beheerd werden. De selectie van in totaal 6 graslanden gebeurde dus zowel op basis van toenmalig actuele als potentiële natuurwaarden. Inmiddels worden de meeste graslanden sinds 1999 jaarlijks gemaaid en het leek dan ook zinvol om na te gaan welke veranderingen de vegetatie inmiddels onderging.

    Lees meer over "Veranderingen binnen graslandvegetaties in bosreservaat Sevendonk"

    Labels:

  255. Resultaten van de monitoring in de kernvlakte van het bosreservaat Kersselaerspleyn (Zoniënwoud)

    2 maart 2006 om 10:50 door Luc De Keersmaeker, Kris Vandekerkhove

    In de kernvlakte van Kersselaerspleyn, een 15 ha groot deel van het Zoniënwoud met overwegend Beuken, werd het bosbouwkundig beheer gestaakt in 1982 en daarmee is het feitelijk het oudste bosreservaat van Vlaanderen. De keuze om in dit deel van het Zoniënwoud een nulbeheer in te stellen was niet toevallig: afgezien van twee verjongingsgroepen vormde dit bosbestand nog één van de best bewaarde beukenbestanden van de generatie die eind 18de eeuw aangeplant was (met zelfs enkele ‘overstaanders’ die nog 80 jaar ouder zijn). De centrale zone, met een oppervlakte van 10,75 ha, werd een eerste keer geïnventariseerd in 1985-1986 en aanvullend ook in 1990, na de zware winterstormen. Toen in 2000 het monitoringproject bij het INBO werd opgestart, stond de herinventarisatie van het oude bosreservaat als prioriteit aangestipt.

    Lees meer over "Resultaten van de monitoring in de kernvlakte van het bosreservaat Kersselaerspleyn (Zoniënwoud)"

    Labels:

  256. Integrale bosreservaten en xylobionten

    2 maart 2006 om 10:45 door Koen Smets, Kris Vandekerkhove, Luc Crèvecoeur

    In integrale bosreservaten waar processen van opbouw en afbraak uitermate belangrijk zijn, speelt dood hout een cruciale rol. De afbraak is een complex verhaal waarbij een hele resem organismen elkaar opvolgen. Net als gieren die pas na de leeuwen en hyena’s een kadaver in de savanne kunnen benaderen, spelen zich op dode bomen gelijkaardige taferelen af, zij het op iets kleinere schaal, en dit zowel met zwammen als met xylobionte kevers (keversoorten die hout nodig hebben voor een fase van hun ontwikkeling). De laatste jaren werden er door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen en door Luc Crèvecoeur, met ondersteuning van het INBO, enkele gerichte studies uitgevoerd om een beeld te krijgen van de aanwezige xylobiontenfauna in de Vlaamse integrale bosreservaten (Versteirt et al.,2000; De Bakker et al., 2002; Heirbaut et al., 2002; Crèvecoeur et al., 2004; Crèvecoeur & Vandekerkhove, 2005). 

    Lees meer over "Integrale bosreservaten en xylobionten"

    Labels:

  257. Kansen en perspectieven voor paddestoelen in bosreservaten

    2 maart 2006 om 10:42 door Ruben Walleyn

    15-4.PNG

    De betekenis van bosreservaten voor de paddestoelenflora is niet éénduidig te formuleren. In onze drogere bossen resulteren de zure en vaak vermeste Vlaamse bodems in dikke, ruwe strooisellagen die ongunstig zijn voor de fructificatie van boomsymbionten (mycorrhizavormende paddestoelen), een situatie die soms nog wordt versterkt door welige bramengroei of de aanwezigheid van exoten met slecht verterend strooisel (Amerikaanse eik, Tamme kastanje, Rhododendron, diverse coniferen). Gezien onze integrale bosreservaten vaak een dikke strooisellaag vertonen en ontwikkelen zullen zij ook in de toekomst geen vooraanstaande rol gaan spelen voor het behoud van de in Vlaanderen achteruitgaande mycorrhizapaddestoelen. Voor de terrestische saprofytische paddestoelen wordt bij een ontwikkeling naar een natuurlijker en ouder bos ook weinig grote verschuivingen in het soortenspectrum verwacht. 

    Lees meer over "Kansen en perspectieven voor paddestoelen in bosreservaten"

    Labels:

  258. Spontane dynamieken in onze integrale bosreservaten: leren we nieuwe dingen?

    2 maart 2006 om 10:38 door Kris Vandekerkhove

    15-3.PNG

    Integrale bosreservaten bestaan al zeer lang. De eerste reservaten werden reeds in de eerste helft van de 19de eeuw opgericht. Vaak waren het vooral ethische en esthetische motieven die daarbij meespeelden: de laatste stukken Midden-Europees oerbos werden in die periode (met de opkomst van de industriële revolutie) in sneltempo gekapt en vaak omgezet in naaldhoutmonoculturen. Enkele grotere boseigenaren of hun beheerders die nog oerbosrelicten in hun domein hadden, beslisten om deze bewust niet te kappen maar te bewaren voor het nageslacht. De romantiek, als belangrijke cultuurstroming, vierde toen ook hoogtij. De schoonheid van de oernatuur en ‘terug naar de natuur’ waren daarbij belangrijke thema’s, die zeker ook hebben bijgedragen tot de appreciatie voor deze ongerepte bosrelicten.

    Lees meer over "Spontane dynamieken in onze integrale bosreservaten: leren we nieuwe dingen?"

    Labels:

  259. Bosreservaten in Vlaanderen, de beleidsvisie

    2 maart 2006 om 10:28 door Bernard Van Elegem

    15-2.PNG

    Bos is een complex en veelzijdig ecosysteem dat diverse functies vervult en waarvan het duurzaam beheer optimaal aan de noden en verwachtingen van onze maatschappij moet beantwoorden. Duurzaam bosbeheer krijgt gestalte in de Criteria voor Duurzaam Bosbeheer (CDB). Voor de openbare bossen ontwikkelde de afdeling Bos & Groen de Beheervisie Openbaar Bos, die een voorbeeldfunctie moet vervullen van een kwalitatief hoogstaand multifunctioneel bosbeheer. Het bosbeleid zet tal van stimulerende maatregelen in, zoals de subsidies voor de CDB, subsidies voor openstelling, subsidies voor de ecologische bosfunctie, degelijke advisering, … Tevens is een grote betrokkenheid met inspraak van de doelgroepen onontbeerlijk om tot een ruim gedragen en verantwoord bosbeheer te komen over gans Vlaanderen. Met de bosgroepen wordt de verantwoordelijkheidszin van verschillende bosbeheerders gestimuleerd om samen te werken aan het verbeteren van het bosbeheer binnen een bepaald gebied. 

    Lees meer over "Bosreservaten in Vlaanderen, de beleidsvisie"

    Labels:

  260. Van het bos gebeten! Wat je zeker moet weten over teken…

    2 december 2005 om 11:26 door Robbie Goris, Katrijn Gijsel

    14-6.PNG

    Het tekenseizoen – van maart Robbie Goris en Katri jn Gi jsel , VBV (foto’s © Bert Geysels) tot november – is weer achter de rug. Ook deze zomer hebben heel wat boswandelaars en -beheerders deze vervelende kleine beestjes (1,5 tot 4 mm groot) op bezoek gehad. Een tekenbeet is in principe niet erg, en bovendien pijnloos. De teek zet zich vast in de huid en voedt zich met je bloed. Wel kunnen deze beestjes een ernstige ziekte overdragen! Tegenwoordig zijn teken ruim verspreid en komen ze in bijna heel België voor. Naar schatting 10% van deze beestjes in België zijn besmet met een bacterie (Borrelia burgdorferi) die de ziekte van Lyme veroorzaakt bij mensen. Deze ziekte is makkelijk te behandelen met een antibioticakuur, maar wanneer ze niet of te laat behandeld wordt, kan ze leiden tot ernstige ziekteverschijnselen in de spieren, de gewrichten, het zenuwstelsel en zelfs het hart (verschillende stadia). Er is absoluut geen reden tot paniek, maar goede controle en preventie kan je een hoop ellende besparen!

    Lees meer over "Van het bos gebeten! Wat je zeker moet weten over teken…"

    Labels:

  261. Inverde | De presslerboor of hoe oud is een boom?

    2 december 2005 om 11:24 door Robbie Goris

    14-5.PNG

    Soms wil je wel eens aan een boom vragen hoe oud hij is. Gewoon om te weten, om te onderzoeken hoe lang hij al op die plek staat of om aan het rekenen te slaan met productietabellen.

    Lees meer over "Inverde | De presslerboor of hoe oud is een boom?"

    Labels:

  262. Bedreigen nieuwe ziekten en aantastingen boom en bos?

    2 december 2005 om 11:21 door Geert Sioen, Arthur De Haeck, Peter Roskams

    14-4.PNG

    Reeds eeuwen geleden legden kasteelheren bomencollecties aan en werden boomsoorten vanuit verschillende continenten uitgewisseld en in tuinen en arboreta aangeplant. Hout is sinds mensenheugenis ook een noodzakelijke grondstof. Om economische redenen werden en worden nog steeds plantsoen, boomstammen en verzaagd hout getransporteerd. Paletten dienen als verpakkingshout voor allerlei producten. Tal van voorbeelden tonen aan dat de mens al eeuwenlang zaad, planten, stekken en houtmateriaal verhandelt en dit dikwijls over zeer verre afstanden. Zonder het te willen, transporteert de mens daarbij ook allerlei organismen. De economische globalisering zorgt ook voor een biologische globalisering. De mens verplaatst zich steeds verder en steeds sneller. Door de toenemende transporten neemt ook het aantal onopzettelijke introducties toe. 

    Lees meer over "Bedreigen nieuwe ziekten en aantastingen boom en bos?"

    Labels:

  263. Adelaarsvaren: beheeropties

    2 december 2005 om 11:18 door Guy Geudens, Kris Verheyen, An De Schrijver

    14-2.PNG

    Adelaarsvaren is een van de belangrijkste pestsoorten op het Britse platteland: 975.000 ha en in uitbreiding. Vooral in bergachtige streken met extensieve begrazing in Engeland en Wales lijden landbouwers naar schatting 3 tot 9 miljoen pond schade per jaar. Echter, slechts 36.420 ha (3% van de totale oppervlakte) komen in aanmerking voor zinvolle bestrijding, waarbij de meerwaarde van een andere vegetatie opweegt tegen de kosten van de bestrijding. De meeste onderzoeken naar bestrijding zijn gericht op adelaarsvaren buiten het bos, waar grootschalige dominantie leidt tot de inkrimping van de begraasbare oppervlakte, verlies aan biodiversiteit en landschappelijke waarden en zelfs gevaar voor de gezondheid. Sporen en spruiten van adelaarsvaren zouden maagkanker veroorzaken bij mens en dier (Papavlasopoulos, 2003).

    Lees meer over "Adelaarsvaren: beheeropties"

    Labels:

  264. Verborgen erfgoed

    2 december 2005 om 11:12 door Patrick Jansen, Mark van Benthem

    14-1.PNG

    Cultuurhistorie staat al enige tijd volop in de belangstelling. Vreemd genoeg is dit vrijwel volledig voorbij gegaan aan het bos, terwijl er talloze typische historische boselementen zijn die ieder bos zijn eigen karakter geven. Bewust, maar vooral onbewust, verdwijnen daarom tot op de dag van vandaag historische elementen uit onze bossen. Bovendien staat het streekeigen karakter van bossen onder druk door grootschalige veranderingen in het bosbeheer. Hoog tijd dus om er aandacht aan te besteden. Dit artikel geeft alvast een voorzet, uitgaande van het recent verschenen boek ‘Historische boselementen’.

    Lees meer over "Verborgen erfgoed"

    Labels:

  265. Natuurrapport 2005: het betere lied komt van de bosvogels

    2 september 2005 om 11:41 door Myriam Dumortier

    In mei 2005 bracht het Instituut voor Natuurbehoud het vierde Natuurrapport uit. Een constante doorheen het rapport is de vaststelling dat de inspanningen voor het behoud van biodiversiteit resultaten opleveren, maar dat ze te beperkt blijven om de achteruitgang te keren. Het stoppen van het verlies van biodiversiteit tegen 2010 is nochtans een doelstelling die op Europees niveau werd afgesproken. De bossen, met hun oppervlakte die bijna vijf keer groter is dan de natuurreservaten, vormen een belangrijk element in het Natuurrapport. De signalen uit de bossen behoren bovendien tot de meest hoopgevende.

    Lees meer over "Natuurrapport 2005: het betere lied komt van de bosvogels"

    Labels:

  266. De classificatie van bosplantengemeenschappen in Vlaanderen

    2 september 2005 om 11:29 door Johnny Cornelis, Luc De Keersmaeker, Martin Hermy, Kris Vandekerkhove

    13-1.PNG

    De samenstelling van de vegetatie in bossen kan sterk verschillen van plaats tot plaats. Spontaan ontwikkelde vegetaties zijn echter niet zomaar willekeurig samengesteld, maar vertonen een zekere ordening. Bepaalde plantensoorten groeien vaak samen, andere soorten dan weer niet. Dergelijke groeperingen van plantensoorten die vaak samen voorkomen, worden als plantengemeenschappen aangeduid. Een plantengemeenschap verkeert in een dynamisch evenwicht met een bepaalde standplaats en met de plantengemeenschappen in de omgeving. Ze komt tot stand onder invloed van het bodemtype, de waterhuishouding, het klimaat, de interacties tussen soorten en het uitgevoerde beheer. Ook de factor tijd speelt een belangrijke rol. Pioniersgemeenschappen komen vrij snel tot stand, de ontwikkeling van de eindstadia van de successie (de zogenaamde climaxgemeenschappen) kan tot honderden jaren duren. In dit artikel wordt uitgelegd hoe plantengemeenschappen in bossen worden beschreven en ingedeeld (geclassificeerd). Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de bestaande classificaties van bosplantengemeenschappen in Vlaanderen.

    Lees meer over "De classificatie van bosplantengemeenschappen in Vlaanderen"

    Labels:

  267. Het houthakkerskruis

    2 juni 2005 om 11:15 door Frederik Vaes

    12-5.PNG

    Wil u zelf een eenvoudige hoogtemeter maken die vrij hoge nauwkeurigheid haalt? Hier volgt een tip. 

    Lees meer over "Het houthakkerskruis"

    Labels:

  268. Op excursie met Pro Silva Vlaanderen naar Niedersachsen (Duitsland)

    2 juni 2005 om 11:13 door Simon Mortelmans, Stijn Van Slycken

    12-3.PNG

    De weekendexcursie in april 2005 bracht ons naar Niedersachsen. Deze deelstaat, gelegen in het noordwesten van Duitsland, telt 27 Forstamten (houtvesterijen). De rode draad doorheen de excursie was het LÖWE-Waldbau programma, geïnspireerd op de Pro Silva principes van natuurgetrouw en duurzaam bosbeheer. Een bezoek aan de Forstamten Sellhorn en Unterlüss bracht ons meer duidelijkheid over de inhoud van dit programma. Een verslag. 

    Lees meer over "Op excursie met Pro Silva Vlaanderen naar Niedersachsen (Duitsland)"

    Labels:

  269. Adelaarsvaren: perceptie door Vlaamse beheerders

    2 juni 2005 om 11:11 door An De Schrijver, Guy Geudens, Kris Verheyen, Lieven Nachtergale

    12-4.PNG

    Adelaarsvaren is een in Vlaanderen inheemse oud-bosplant die in de literatuur niet onbesproken is. De la Cretaz & Kelty (2002) omschrijven de soort als een inheemse, agressief koloniserende soort, zeg maar een woekersoort. Den Ouden (2000) omschrijft dit iets genuanceerder als: “Het vermogen om de bossuccessie te doen stagneren heeft adelaarsvaren in vele delen van de wereld de reputatie van een lastig onkruid gegeven.” 

    Lees meer over "Adelaarsvaren: perceptie door Vlaamse beheerders"

    Labels:

  270. Bestrijding van Amerikaanse Vogelkers in het natuurgebied Heidebos

    2 juni 2005 om 11:09 door Gert Du Cheyne

    12-2.PNG

    Binnen het beheersplan van het Heidebos neemt de bestrijding van Amerikaanse vogelkers een prominente rol in. In sommige delen van het reservaat bevonden zich percelen met uitsluitend Amerikaanse vogelkers, van waaruit de soort zich over een zeer groot gedeelte van het bos had verspreid. Na een achttal jaren van bestrijding is dit artikel bedoeld als een overzicht van de ervaringen bij de diverse methoden die werden gebruikt om deze exoot onder controle te krijgen.

    Lees meer over "Bestrijding van Amerikaanse Vogelkers in het natuurgebied Heidebos"

    Labels:

  271. Autochtone bomen en struiken: van wetgeving tot aanplant

    2 juni 2005 om 11:07 door Kristine Vander Mijnsbrugge, Karen Cox, Inge Serbruyns

    12-1.PNG

    Het gaat niet goed met de autochtone bomen en struiken. De nog overgebleven restpopulaties in Vlaanderen worden bedreigd door ontbossing, bosfragmentering, intensief bosgebruik en het verwijderen van waardevolle kleine landschapselementen (hagen, houtkanten, …). De massale aanplant van bomen en struiken van weliswaar inheemse soorten maar met niet-autochtone herkomst vormt een verdere bedreiging. Door inkruising van niet-autochtone genetische informatie in de autochtone populaties wordt immers de genetische diversiteit beïnvloed. Daarbij kan heel wat informatie verloren gaan ('outbreeding depression'). De autochtone populaties moeten de nodige kansen krijgen voor het behoud en de verdere evolutie van hun genetische diversiteit, zodat zij sterk staan voor de toekomst. 

    Lees meer over "Autochtone bomen en struiken: van wetgeving tot aanplant"

    Labels:

  272. Alles wat u ooit wou weten over exploitatie in eigen regie!

    2 maart 2005 om 11:35 door Robbie Goris, Guy Geudens, Kris Verheyen

    13-2.PNG

    Het gras is altijd groener aan de overkant. Dus opperen Vlaamse bosbeheerders wel eens graag het idee om hout in eigen regie te exploiteren, zoals in een echt bosbouwland als Duitsland. Minder schade aan het bos en een hogere opbrengst voor de eigenaar zouden het gevolg zijn, alleen weet niemand dat zeker… Als onderzoekinstelling met een eigen bosdomein nam het Laboratorium voor Bosbouw van de UGent de proef op de som.

    Lees meer over "Alles wat u ooit wou weten over exploitatie in eigen regie!"

    Labels:

  273. Houtkwaliteit en technologische toepassingen van inlandse Esdoorn? (Acer pseudoplatanus)

    2 maart 2005 om 11:05 door Lieven De Boever, Jordi De Smet, Joris Van Acker, Marc Stevens

    11-3.PNG

    Het belang van de gebruiksmogelijkheden van ‘secundaire boomsoorten’ als Esdoorn – die mee bijdragen tot de diversiteit en structuur van gemengde loofhoutbestanden – zal toenemen in een kader van multifunctioneel en duurzaam bosbeheer. Een betere vermarkting – en dus het realiseren van een hogere toegevoegde waarde – vereist de nodige aandacht voor mogelijke eindproducten, houtkwaliteit en technologische vereisten. Dit artikel bespreekt een vergelijking tussen het hout van Gewone esdoorn en dat van Amerikaanse esdoornsoorten, die nu reeds in hoogkwalitatieve toepassingen worden gebruikt. 

    Lees meer over "Houtkwaliteit en technologische toepassingen van inlandse Esdoorn? (Acer pseudoplatanus)"

    Labels:

  274. Inheems karakter en biodiversiteitswaarde van Gewone esdoorn: een knuppel in het hoenderhok

    2 maart 2005 om 11:00 door Ted Green, Kris Vandekerkhove, Hans Baeté

    Binnen het natuurbehoud woedt reeds decennia een discussie over het inheemse karakter van Gewone esdoorn en de natuurlijkheid van zijn succes. In Groot-Brittannië is het onderwerp zo mogelijk nog controversiëler en kent deze boomsoort fervente voor- en tegenstanders. ‘If there is one issue which is garanteed to generate an argument, it is the attitude of conservationists to sycamore’, poneerde George Peterken in zijn bekende gevatte stijl. Ted Green is voorzitter van het Ancient Tree Forum, een NGO die zich in samenwerking met de Woodland Trust inzet voor het behoud en de bescherming van oude bomen in Groot-Brittannië. Enige tijd geleden schreef hij een artikel waarin hij zijn licht liet schijnen op de positie van Gewone esdoorn in Groot-Brittannië. Hierin brengt hij enkele nieuwe en interessante elementen aan, die de discussie over een andere boeg trachten te gooien en die we u geenszins wilden onthouden. Met zijn toestemming en groeten publiceren wij hieronder een ingekorte en licht bijgewerkte vertaling. In elk geval stof tot nadenken, vermoeden we…

    Lees meer over "Inheems karakter en biodiversiteitswaarde van Gewone esdoorn: een knuppel in het hoenderhok"

    Labels:

  275. Gewone esdoorn en zwammendiversiteit

    2 maart 2005 om 10:55 door Ruben Walleyn

    Aan Esdoorn gebonden fungi betreffen hoofdzakelijk saprofyten en enkele parasieten. Omdat esdoorns geen ectomycorrhiza1 vormen, ontbreken de vaak opvallende ectomycorrhizavormende paddestoelen zoals bijvoorbeeld russula’s, boleten, melkzwammen en amanieten. Deze paddestoelen ontbreken ook bij Es en Iep, al vormen deze wel endomycorrhiza. In een uitgebreide Oostenrijkse studie van korstzwammen op loofbomen (Dämon 2001).

    Lees meer over "Gewone esdoorn en zwammendiversiteit"

    Labels:

  276. De esdoorn: geminacht of bemind, maar bovenal te min gekend

    2 maart 2005 om 10:52 door Bart Muys

    11-1.PNG

    In de psychologie van de natuurlievende mens behoren boomsoorten anders dan de rest van het plantenrijk tot de categorie van de pets. Net als huisdieren worden ze geïdentificeerd met een anthropomorf vignet: er bestaan sympathieke en norse, goedhartige en ware slechteriken, bloedmooie en aartslelijke.

    Lees meer over "De esdoorn: geminacht of bemind, maar bovenal te min gekend"

    Labels:

  277. Rechtzetting: "De Grauwe abeel, vergeten inheems loofhout?" (Bosrevue 9)

    2 december 2004 om 10:48 door Lieven De Boever

    Zoals vele lezers had u opgemerkt dat in het artikel over de grauwe abeel enkele tabellen en figuren ontbraken. Onze excuses. Hierbij willen we alsnog de ontbrekende informatie geven. 

    Lees meer over "Rechtzetting: "De Grauwe abeel, vergeten inheems loofhout?" (Bosrevue 9)"

    Labels:

  278. Een (noppen)band met de natuur?

    2 december 2004 om 10:46 door Philip Leenen, Johan Sevenants, Adri Haine, Robbie Goris

    10-5.PNG

    Eeuwenlang was het rustig in de Vlaamse bossen, Kelten, Romeinen, Oostenrijkers en de occasionele roversbende buiten beschouwing gelaten. Tot zo’n vijftien jaar geleden een spatbordloze terreinfiets aan een succesvolle opmars langs bossen en velden begon. Dieren werden verstoord, wandelaars opgeschrikt en bomen stierven bij bosjes. De wetgever gooide dan ook de bosfietser uit de legaliteit en de bosbeheerder zag dat het goed was. Of is dit een beetje overdreven? Maken noppenbanden of laarzen veel uit als we het over sociale bosfunctie hebben? En is schade en overlast door mountainbikers niet eerder een probleem van perceptie dan wel een reëel probleem? Wederzijdse misvattingen en ongenoegen… Hoog tijd om elkaar eens wat beter te leren kennen…

    Lees meer over "Een (noppen)band met de natuur?"

    Labels:

  279. Straatbomen voor de toekomst bevindingen van de studiedag (Vereniging Voor Openbaar Groen, 12 sept '04)

    2 december 2004 om 10:44 door Katrijn Gijsel

    Bomen zijn belangrijk, ook in stedelijke omgevingen waar bomen de straten, lanen en pleinen opluisteren. In sommige bossen bepalen statige bosdreven de sfeer. Dreefbomen vragen een deskundig en aangepast beheer. Het belang van grote bomen in de woonomgeving is algemeen bekend: bomen regelen het microklimaat en zorgen voor verkoeling, bomen verhogen de waarde van de woonomgeving, vervullen een sociale (ontmoetings)functie, reduceren luchtpollutie en filteren stofdeeltjes uit de lucht, bomen bieden een biotoop aan diverse dieren die op die manier in stedelijke omgevingen kunnen overleven, bomen bepalen het beeld en maken de omgeving mooi en aangenaam, … 

    Lees meer over "Straatbomen voor de toekomst bevindingen van de studiedag (Vereniging Voor Openbaar Groen, 12 sept '04)"

    Labels:

  280. Het gebruik van een digitale camera in het bos, meer dan alleen mooie natuurfoto's maken

    2 december 2004 om 10:42 door Inge Jonckheere

    10-4.PNG

    Dit artikel beschrijft een wetenschappelijk onderzoek aan het Laboratorium voor Bos, Natuur en Landschap (K.U.Leuven), onder leiding van Prof. B. Muys en Prof. P. Coppin, van een methode voor de bepaling van de hoeveelheid licht die op de bosbodem valt. 

    Lees meer over "Het gebruik van een digitale camera in het bos, meer dan alleen mooie natuurfoto's maken"

    Labels:

  281. Najaarsexcursie PRO SILVA Vlaanderen "Beheer van bossen op rijkere bodems"

    2 december 2004 om 10:40 door Robbie Goris, Bart Van der Aa

    10-3.PNG

    Op 29 & 30 oktober 2004 organiseerde de werkgroep Pro Silva Vlaanderen van de VBV haar najaarsexcursie rond het thema “Beheer van bossen op rijkere bodems”. Het beproefde recept - het komen tot discussie en uitwisselen van ervaringen tussen bosbeheerders - werd ook hier met succes bovengehaald. Plaats van het gebeuren was deze keer het Bois de Lauzelle te Ottignies, zeg maar het bos van de universiteit van Louvain-la-Neuve. Centrale thema’s in de terreindiscussies waren de gebruiksmogelijkheden van zogenaamde secundaire boomsoorten en de onmiskenbare voordelen die het gebruik van natuurlijke verjonging kan bieden op eerder rijke bodems.

    Lees meer over "Najaarsexcursie PRO SILVA Vlaanderen "Beheer van bossen op rijkere bodems""

    Labels:

  282. Adelaarsvaren: ecologie

    2 december 2004 om 10:38 door Guy Geudens, An De Schrijver, Lieven Nachtergale

    10-2.PNG

    Wat in onze bossen op de bodem groeit, bepaalt niet alleen een belangrijk deel van de biodiversiteit en het uitzicht van het bos, ook de bosverjonging speelt zich hier af en de kringloop van voedingstoffen tussen kruinen en wortels gaat hierlangs. Waar adelaarsvaren voorkomt in Vlaanderen, kan hij de bodemvegetatie domineren en zelfs de bosontwikkeling sterk bepalen. Dat lokt gemengde reacties uit bij beheerders. In drie artikels bespreken we achtereenvolgens de ecologie van de soort, de perceptie van adelaarsvaren door Vlaamse beheerders en de mogelijke beheeropties voor bestanden met een adelaarsvarenvegetatie.

    Lees meer over "Adelaarsvaren: ecologie"

    Labels:

  283. Over bossen en reeën, over bosbouw en wildbeheer

    2 december 2004 om 10:36 door Jim Casaer

    10-1.PNG

    De laatste decennia zien we het aantal reeën overal in Europa spectaculair stijgen, ook in Vlaanderen. Reeën komen nu bijna overal ten oosten van de as Brussel-Antwerpen voor, en zelfs in Oost- en West-Vlaanderen worden ze op steeds meer plaatsen gezien. Aan de bosbeheerder om met kennis van zaken in te spelen op deze toegenomen reewilddensiteiten in de Vlaamse bossen. Dit artikel geeft u alvast een idee van de complexe wisselwerking tussen reewild en hun leefgebied, het bos. 

    Lees meer over "Over bossen en reeën, over bosbouw en wildbeheer"

    Labels:

  284. De grauwe abeel: vergeten inheems loofhout

    2 september 2004 om 10:34 door Lieven De Boever, Joris Van Acker

    9-5.PNG

    De grauwe of grijze abeel (Populus x canescens) is veel minder gekend dan andere populieren die in de volksmond wel eens ‘canada’s’ of ‘waaibomen’ worden genoemd. Eind jaren 60 genoot de abeel omwille van zijn inheems karakter een – weliswaar korte – periode van verhoogde interesse. Met de komst van nieuwe en snellergroeiende euramerikaanse populierenklonen doofde deze interesse en werd hij nog slechts sporadisch aangeplant. Bij invulling van de criteria duurzaam bosbeer en de optie voor inheemse boomsoorten treedt hij echter opnieuw op het voorplan. Voorliggend artikel bundelt bestaande informatie over de eigenschappen van deze eerder onbekende soort, en gegevens uit een recent onderzoek van enkele abelenstammen.

    Lees meer over "De grauwe abeel: vergeten inheems loofhout"

    Labels:

  285. Bevindingen van de PRO SILVA- excursie: beheer van bossen met populier

    2 september 2004 om 10:32 door Jeroen Franssens

    9-4.PNG

    Op 14 en 15 mei namen ongeveer 65 geïnteresseerden deel aan de Pro Silva-excursie rond beheer van bossen met populier. De bezochte bestanden lagen in de provincie Vlaams-Brabant, meerbepaald in het Walenbos te Tielt-Winge en in de Wingevallei te Holsbeek. Een divers publiek van onderzoekers, ambtenaren, bosbeheerders, exploitanten en houtverwerkers diende zich aan.

    Lees meer over "Bevindingen van de PRO SILVA- excursie: beheer van bossen met populier"

    Labels:

  286. De kastanjemineermot: een probleem in het stedelijk groen?

    2 september 2004 om 10:30 door Peter Roskams

    9-3.PNG

    Het begint stilaan een vertrouwd beeld te worden in veel steden en gemeenten in Vlaanderen: herfstsfeer in volle zomer door de bruine bladeren en vroegtijdige bladval bij de Paardekastanjes. Aan de basis hiervan ligt een klein motje, de Kastanjemineermot (Cameraria ohridella), waarvan de larven de bladeren aantasten. 

    Lees meer over "De kastanjemineermot: een probleem in het stedelijk groen?"

    Labels:

  287. Recreatie in bossen: wat mag wel en niet in het bos?

    2 september 2004 om 10:27 door Geert Van Kerckhove

    9-2.PNG

    Door de toenemende recreatie en de stijgende maatschapelijke vraag om bos- en natuurgebieden open te stellen voor het publiek staat de boseigenaar onder druk. Steeds meer mensen willen hun vrije tijd kwaliteitsvol besteden en gaan op zoek naar ontspanning en rust in een groene omgeving. Vanzelfsprekend zijn daar, waar mensen elkaar ontmoeten, regeltjes nodig. Zeker in het bosarme Vlaanderen zijn afspraken broodnodig om onze bossen te beschermen en de verschillende recreatievormen op elkaar af te stemmen.  

    Lees meer over "Recreatie in bossen: wat mag wel en niet in het bos?"

    Labels:

  288. Beukenverjonging in het Zoniënwoud, natuurlijk?

    2 september 2004 om 10:23 door Beatrijs Van der Aa, Bruno De Vos, Vincent Quivy, Christophe Grulois, Stéphane Loyen

    9-1.PNG

    De beukenkathedraal van het Zoniënwoud is tot ver over onze landsgrenzen bekend. Met 80% van het grondvlak is de Beuk in dit boscomplex er de belangrijkste boomsoort en hij haalt er ook een goede kwaliteit. Maar het Zoniënwoud wordt oud! Heel wat bestanden zijn meer dan 150, zelfs 200 jaar oud. Het is hoog tijd dat gedeelten van het bos een verjongingskuur ondergaan. Voor zover de bosbeheerders het zich kunnen herinneren, hebben de beuken altijd wel zaden geproduceerd, die deels ook ontkiemden. Maar de zaailingen hebben het zeer moeilijk om zich te ontwikkelen. Waarom dat zo is, is verre van duidelijk! Dit artikel beschrijft de resultaten van recent onderzoek ter plaatse, dat licht werpt op dit mysterie…

    Lees meer over "Beukenverjonging in het Zoniënwoud, natuurlijk?"

    Labels:

  289. Aanleg van nieuwe bossen: Waar beginnen en waar eindigen?

    2 juni 2004 om 10:21 door Noah Janssen

    8-2.PNG

    Dat Vlaanderen met haar povere 10,8% bosoppervlakte slechts weinig bebost is, is voor iedereen wel duidelijk. Onze jachtige maatschappij heeft echter steeds meer nood aan open groengebieden om tot rust te komen. Binnen deze open ruimte spelen bossen een prominente rol voor recreatie en ontspanning. Recent begint de publieke opinie de nood aan bosuitbreidingen dan ook te onderkennen en samen met hen ook de politici. Bosuitbreiding werd in de vorige Vlaamse coalitieonderhandelingen immers expliciet in de beleidsnota ingeschreven. In het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen werd ingeschreven Vlaanderen tegen 2007 zo’n 10.000 ha ecologisch bos rijker te maken. Maar de overheid heeft het moeilijk om aan gronden voor bosuitbreiding te komen. Grond is immers een schaars goed in ons dichtbevolkte Vlaanderen. 

    Lees meer over "Aanleg van nieuwe bossen: Waar beginnen en waar eindigen?"

    Labels:

  290. Spelen in het bos. Moet kunnen!

    2 juni 2004 om 10:19 door Katrijn Gijsel, Griet Buyse

    Heroïsche gevechten tegen driekoppige draken met zwaarden van takken. Kastanjes rapen om thuis op het gasvuur te poffen. Een onverwoestbaar kamp bouwen. Het griezeligste nachtspel ooit op chirokamp. Maar eerst hout sprokkelen voor het kampvuur. Kinderen willen spelen in het bos, want het bos is magisch, groots, woest, spannend. Beheerders kunnen hierop inspelen. Door speelzones af te bakenen bijvoorbeeld. Speelzones, hoezo?

    Lees meer over "Spelen in het bos. Moet kunnen!"

    Labels:

  291. Hoge bomen vangen veel wind: verklaringen voor windworp van beuk in het Zoniënwoud

    2 juni 2004 om 10:17 door Inge Van Hemelrijck, Bart Muys, Bruno De Vos

    8-1.PNG

    Stormschade is een van de belangrijkste verstoringsfenomenen in bossen van de gematigde streken. De ecologische gevolgen zijn groot. De plaatselijke toename van licht en de aanwezigheid van rottend hout creëren een aantal ecologische niches die worden bewoond door gespecialiseerde fauna en flora. Daarnaast heeft windworp ook economische en bosbouwkundige gevolgen. Het Zoniënwoud lijkt meer dan andere bossen gevoelig te zijn voor windworp. Er treedt jaarlijks, vooral bij Beuk, ernstige windworp op. In stormjaren kan dit oplopen tot meer dan 1000 bomen. Dit artikel handelt over het fenomeen van windworp, waar vooral het Zoniënwoud met zijn kathedraalachtige beukenbestanden sterk onder te lijden heeft. 

    Lees meer over "Hoge bomen vangen veel wind: verklaringen voor windworp van beuk in het Zoniënwoud"

    Labels:

  292. Het bos is toegankelijk voor iedereen... Wat kan de bosbeheerder doen?

    2 maart 2004 om 10:14 door Griet Buyse, Katrijn Gijsel

    7-3.PNG

    2003 was het Europees jaar voor mensen met een handicap. Voor de Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw was  dit een uitgelezen moment om eens in te gaan op de ontwikkelingen rond de toegankelijkheid van bos- en natuurgebieden voor mensen met een beperkte mobiliteit. Op vrijdag 28 november 2003 organiseerde de VBV samen met de vzw Stille Paden hierover een studiedag. Met dit artikel willen we de belangrijkste en meest praktische conclusies van deze studiedag voorstellen.

    Lees meer over "Het bos is toegankelijk voor iedereen... Wat kan de bosbeheerder doen?"

    Labels:

  293. Populieren en duurzama bosbeheer: onverzoenbaar of toch niet?

    2 maart 2004 om 10:11 door Bart Van der Aa

    7-2.PNG

    Het gebruik van populier in bosaanleg en -beheer kent zijn voor- en tegenstanders. Vaak gehoorde kritieken op populier zijn het feit dat populierenbossen een lage biodiversiteit zouden kennen, dat het gebruik van populier een verruiging van de standplaats zou veroorzaken, dat bosbeheer met populier geen toekomst meer heeft omwille van de hoge gevoeligheid voor onder meer roestschimmels en dat de overheid het gebruik van populier in het geheel niet meer zou tolereren.

    Lees meer over "Populieren en duurzama bosbeheer: onverzoenbaar of toch niet?"

    Labels:

  294. Wie is wie en wie doet wat in de Vlaamse bosbouwsector?

    2 maart 2004 om 10:07 door Johnny Cornelis, Karolien Van Diest

    Slechts 10,8% of 146.000 ha van de Vlaamse oppervlakte bestaat uit bos. Toch zijn heel wat instellingen en organisaties betrokken bij het Vlaamse bosbeleid en -beheer. Maar waarvoor is afdeling Bos en Groen nu precies bevoegd? Wat is het verschil tussen een woudmeester, een houtvester en een boswachter? Waarvoor kan je terecht bij de ambtenaar privé-bos en waarvoor bij de bosgroepen? Wat zijn IBW, IN, EBG, VBV en KBBM? Dit artikel probeert u enigszins wegwijs te maken in het bos van de voornaamste bosbouwactoren.

    Lees meer over "Wie is wie en wie doet wat in de Vlaamse bosbouwsector?"

    Labels:

  295. Hoe belangrijk is indringing van niet bossoorten doorheen de bosrand?

    2 maart 2004 om 10:02 door Rebecca Devlaeminck, Beatrijs Bossuyt, Martin Hermy

    7-1.PNG

    Als gevolg van intensief landgebruik, houtkap en verstedelijking zijn in vele delen van de wereld bosgebieden sterk versnipperd. Dit heeft onder andere tot gevolg dat de overblijvende bosfragmenten kleiner en verder verspreid zijn. Daarnaast is ook het belang van bosrandzones toegenomen. Dit artikel beschrijft een onderzoek aan het Laboratorium voor Bos, Natuur en Landschap (K.U. Leuven) waarbij de verspreiding van niet-bossoorten door de bosrand nagegaan werd via zaadbank- en vegetatieonderzoek.

    Lees meer over "Hoe belangrijk is indringing van niet bossoorten doorheen de bosrand?"

    Labels:

  296. Bevindingen van de Pro Silva excursie 'Mechanische houtoogst'

    2 december 2003 om 10:00 door Guy Geudens

    6-4.PNG

    Hoewel al enige jaren forwarders (uitrijcombinaties) in de Vlaamse bossen rondrijden om geveld en gekort hout uit het bos te voeren, blijkt toch vooral de harvester (oogstmachine) tot de verbeelding te spreken en het sterkst met de term ‘gemechaniseerde houtoogst’ te worden geassocieerd. Beheerders stellen het beeld van de man met de motorzaag tegenover de harvester met een gesofisticeerde processor aan het einde van de kraanarm.

    Lees meer over "Bevindingen van de Pro Silva excursie 'Mechanische houtoogst'"

    Labels:

  297. Gemechaniseerde houtoogst verantwoord!

    2 december 2003 om 09:58 door Marnix Bouwmeester

    6-3.PNG

    Iedereen die al eens met een kettingzaag heeft gewerkt, weet dat dit ergonomisch gezien zeer zwaar werk is en niet ongevaarlijk. De hoeveelheid hout die een persoon dagelijks kan zagen is ook vrij beperkt. Deze redenen hebben samen met de steeds hoger wordende arbeidskosten, geleid tot de mechanisatie van de houtoogst en de ontwikkeling van harvesters en forwarders. Dit artikel gaat in op de voor- en nadelen van deze evolutie.

    Lees meer over "Gemechaniseerde houtoogst verantwoord!"

    Labels:

  298. Nieuwe uitvoeringsbesluiten over bosgroepen en subsidïering van bosbeheerders goedgekeurd!

    2 december 2003 om 09:56 door Robbie Goris

    6-2.PNG

    Samen met de besluiten van de Vlaamse Regering over de bosbeheerplannen en de criteria duurzaam bosbeheer (cfr. Bosrevue 5) werden op 10 september 2003 de besluiten over de bosgroepen en de subsidieregeling voor bosbeheerders gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Afdeling Bos & Groen biedt de inhoud van deze vier besluiten aan als één geheel van steunmaatregelen voor de Vlaamse bosbeheerders. In wat volgt wordt het wat en hoe van de bosgroepen besproken, waarna de nieuwe subsidiemogelijkheden voor bosbeheerders uit de doeken worden gedaan.  

    Lees meer over "Nieuwe uitvoeringsbesluiten over bosgroepen en subsidïering van bosbeheerders goedgekeurd!"

    Labels:

  299. Meer subsidies voor de bebossing van landbouwgronden

    2 december 2003 om 09:52 door Sara Baeten

    6-1.PNG

    Uw landbouwgrond bebossen? Dat is sinds kort wel heel aantrekkelijk. De Europese en Vlaamse overheid hebben samen een nieuwe subsidieregeling uitgewerkt voor het bebossen van landbouwgrond. Dit artikel wil u op de hoogte brengen van deze nieuwe regeling. 

    Lees meer over "Meer subsidies voor de bebossing van landbouwgronden"

    Labels:

  300. Wat gaat er mis met onze populieren?

    2 december 2003 om 09:38 door Boudewijn Michiels, Peter Roskams, Marijke Steenackers, Jos Van Slycken

    5-1.PNG

    Heel wat populierenbosjes stonden er in 2003 niet zo florissant bij. We gaan in deze bijdrage dieper in op de oorzaken en mogelijke oplossingen.

    Lees meer over "Wat gaat er mis met onze populieren?"

    Labels:

  301. De besluiten van de Vlaamse regering over de bosbeheerplannen en de criteria duurzaam bosbeheer: een solide basis voor bosbeheer in Vlaanderen

    2 september 2003 om 09:46 door Robbie Goris

    5-4.PNG

    Op 27 juni 2003 keurde de Vlaamse regering het nieuwe besluit goed betreffende de beheerplannen van bossen. Daarnaast werd ook het uitvoeringsbesluit tot vaststelling van de criteria voor duurzaam bosbeheer in het Vlaamse gewest goedgekeurd. In wat volgt krijgt u een overzicht van deze nieuwe stukjes boswetgeving. Eerst komt het wat en hoe van een beheerplan aan bod, waarna de criteria duurzaam bosbeheer toegelicht worden. 

    Lees meer over "De besluiten van de Vlaamse regering over de bosbeheerplannen en de criteria duurzaam bosbeheer: een solide basis voor bosbeheer in Vlaanderen"

    Labels:

  302. Houtkwaliteit en toepassingsmogelijkheden van populier in Vlaanderen

    2 september 2003 om 09:44 door Lieven De Boever, Joris Van Acker

    5-3.PNG

    Wanneer in Vlaanderen over snelgroeiende boomsoorten wordt gesproken, dan wordt in hoofdzaak populier bedoeld. Deze boomsoort kan een antwoord geven op de groeiende vraag naar hout en zo de zelfvoorzieningsgraad verhogen. Op dit ogenblik telt België ongeveer 35000 hectaren populierenaanplantingen. Volgens Van De Velde (2001) is dit jaarlijks goed voor een productie van 537000 m3 hout (370000 m3 stamhout en 167000 m3 takhout). Dit artikel behandelt de intrinsieke houtkwaliteit en de zeer diverse toepassingsmogelijkheden en vermarkting van populier. Daarnaast wordt ingegaan op de relatie tussen beheervormen en houtkwaliteit en ook alternatieve snelgroeiende lichte loofhoutsoorten zoals wilg of els worden kort toegelicht. 

    Lees meer over "Houtkwaliteit en toepassingsmogelijkheden van populier in Vlaanderen"

    Labels:

  303. Populieren en stikstof

    2 september 2003 om 09:42 door Linda Meiresonne, An De Schrijver

    Populierenaanplantingen worden vaak geassocieerd met stikstofaanrijking. Dat de populier niet zelf verantwoordelijk is voor de nutriëntenrijkdom van zijn standplaats maar wel de voormalige bemesting, is in vorige bijdrage reeds aangetoond. Meer nog, populier blijkt een boomsoort met een heel intensieve stikstofhuishouding die nitraatdoorslag naar het grondwater kan verhinderen. 

    Lees meer over "Populieren en stikstof"

    Labels:

  304. Ecologisch beheer van populierenbossen

    2 september 2003 om 09:40 door Arne Verstraeten, Kris Vandekerkhove, Luc De Keersmaeker

    5-2.PNG

    Populieren worden bijna uitsluitend aangeplant in functie van de houtopbrengst. Toch kunnen ook productiebossen een niet te onderschatten ecologische waarde bezitten. In dit artikel worden een aantal praktische richtlijnen en maatregelen toegelicht in het kader van een ecologisch beheer van populierenbossen.

    Lees meer over "Ecologisch beheer van populierenbossen"

    Labels:

  305. Oogst in kwetsbare hakhoutpercelen

    2 juni 2003 om 09:36 door Patrick Jansen

    4-3.PNG

    De exploitatiekosten van hakhout zijn sinds de hoogtijdagen van de hakhoutcultuur sterk gestegen door de steeds hoger wordende arbeidskosten. Om de kosten te drukken ging men op zoek naar gemechaniseerde oogstmethoden. Machines kunnen in kwetsbare hakhoutbossen echter veel schade veroorzaken aan bodem, opstand en vegetatie, tot grote ergernis van bosbeheerders en bosbezoekers. Reden genoeg dus om te zoeken naar financieel én ecologisch verantwoorde methoden. Dit artikel beschrijft de ervaringen van deze zoektocht. 

    Lees meer over "Oogst in kwetsbare hakhoutpercelen"

    Labels:

  306. Herstel van middelhoutbeheer in Bassegembos (Anzegem)

    2 juni 2003 om 09:33 door Erik Cooman, Katrijn Gijsel

    4-2.PNG

    Het Bassegembos werd vroeger als middelhoutbos beheerd. De laatste 40 jaar is het hakhout echter niet meer afgezet. In deze case-study worden kort de ervaringen beschreven van de natuurvereniging die dit bosje 7 jaar geleden aankocht om hier het intussen zeldzaam geworden middelhout in ere te herstellen. 

    Lees meer over "Herstel van middelhoutbeheer in Bassegembos (Anzegem)"

    Labels:

  307. Hakhoutbeheer vroeger en nu

    2 juni 2003 om 09:32 door Lieven Kinds

    4-1.PNG

    Tal van binnenlandse en buitenlandse studies beklemtonen de waarde van traditionele bosbeheerspraktijken zoals hak- en middelhoutbeheer (De Molenaar e.a., 1984, Warren & Thomas, 1992). Hakhoutbeheer is de meest arbeidsintensieve vorm van bosbeheer. Niet zelden werd het net omwille van z’n beperkte economische functie stopgezet (Van Westreenen, 1987). Vooral na WO II werd menig hak- en middelhoutbos dan ook omgevormd naar hooghout. Het verderzetten of het herstel van dit beheer omwille van natuurbehoud, wildbeheer en/of cultuurhistorische argumenten is volgens Hermy (1989) derhalve slechts op beperkte schaal mogelijk. ‘Hakhoutbeheer behoort tot het domein van het klassieke natuurbeheer’, stellen Hermy & Honnay (1997). 

    Lees meer over "Hakhoutbeheer vroeger en nu"

    Labels:

  308. De erkenning van kopers en exploitanten van hout als instrument bij het streven naar een verantwoorde bosuitbating in openbare bossen

    2 maart 2003 om 09:29 door Bart Van der Aa

    3-3.PNG

    Het zal je maar overkomen als boseigenaar of –beheerder: je verkoopt een lot hout, je hebt al een planning opgemaakt voor de herbebossing en het verdere beheer en wacht enkel nog tot de exploitant de vellingen heeft uitgevoerd. Om dan te moeten ontdekken dat de exploitant een aantal van je zorgvuldig geselecteerde toekomstbomen heeft beschadigd, door een nabijgelegen verjongingsgroep heeft uitgesleept of het hele bestand omgetoverd heeft in iets dat veel weg heeft van een motorcrossparcours …  

    Lees meer over "De erkenning van kopers en exploitanten van hout als instrument bij het streven naar een verantwoorde bosuitbating in openbare bossen"

    Labels:

  309. Wel of niet opsnoeien?

    2 maart 2003 om 09:27 door Patrick Jansen, Mark van Benthem, George Borgman

    3-2.PNG

    Opsnoeien is een investering voor de toekomst. Je doet het dus niet voor jezelf maar voor volgende generaties, alhoewel voor een liefhebber een vakkundig opgesnoeide opstand een lust voor het oog kan zijn. Met het opsnoeien van bomen wordt een betere houtkwaliteit beoogd, een groter aandeel noestvrij hout. Maar levert het financieel rendement op of niet? En hoe kan je ervoor zorgen dat je (opvolger) later een eerlijke prijs krijgt voor het opgesnoeide hout? Op deze vragen gaan we in dit artikel in. Ook kijken we naar de techniek van het opsnoeien.

    Lees meer over "Wel of niet opsnoeien?"

    Labels:

  310. Ervaring met vaste uitsleeppistes in Helleketelbos (Popering)

    2 maart 2003 om 09:25 door Katrijn Gijsel, Pierre Hubau, Danny Maddelein

    3-3.PNG

    Het bos in Vlaanderen vervult vele functies. In het kader van de houtexploitatie zal een goed beheerplan dan ook rekening houden met recreatieve, ecologische en andere aspecten. De bosbeheerder zal dan zoeken naar manieren opdat enerzijds het bosecosysteem zo weinig mogelijk schade oploopt door de exploitatie en anderzijds de recreant zo weinig mogelijk hinder ondervindt. Het gebruik van vaste uitsleeppistes is opgenomen in de beheervisie van de afdeling Bos & Groen. In voorliggend artikel worden de ervaringen met deze techniek in het Helleketelbos toegelicht.

    Lees meer over "Ervaring met vaste uitsleeppistes in Helleketelbos (Popering)"

    Labels:

  311. Bosbegrazing, een overzicht Waarom bosbegrazing en hoe aanpakken?

    2 december 2002 om 09:20 door Noah Janssen

    2-2.PNG

    Bosbegrazing is een oude praktijk, die in de loop van de geschiedenis een wisselend succes had. Vooral door de steeds grotere gebieden die in onze lage landen onder natuurbeheer komen, zit bosbegrazing recet weer in de lift. Die natuurgebieden moeten met een beperkt budget beheerd worden en daarvoor worden aangepaste beheervormen gezocht. De keuze voor bosbegrazing als beheertype kan velerlei zijn. Het is belangrijk na te gaan wat de gevolgen zijn voor onze bossen. Bevordert het de biodiversiteit en is bosbegrazing mogelijk zonder het bos te laten degraderen? Dit artikel tracht een beeld te geven over waar en op welke wijze bosbegrazingsprojecten verantwoord zijn.

    Lees meer over "Bosbegrazing, een overzicht Waarom bosbegrazing en hoe aanpakken?"

    Labels:

  312. Vlindervriendelijk bosbeheer

    2 december 2002 om 09:16 door Dries Gorissen, Wouter Vanreusel

    2-1.PNG

    Via verschillende instrumenten (beheervise van de afdeling Bos & Groen voor de openbare bossen, criteria duurzaam bosbeheer,...) wordt gewerkt aan een ecologische opwaardering van het Vlaamse bosareaal. De uitdaging is nu om deze principes en doelstellingen ook optimaal in te vullen op het terrein. Dagvlinders zijn in dit kader een interessante soortgroep voor het concretiseren van enkele aandachtspunten inzake structuurvariatie en licht in het bos.

    Lees meer over "Vlindervriendelijk bosbeheer"

    Labels:

  313. De gezondheidstoestand van het bos in Vlaanderen en de gevolgen voor het bosbeheer

    2 september 2002 om 09:14 door Geert Sioen, Peter Roskams

    1-3.PNG

    In 2001 maakte het Instituut voor Bosbouw en Wildbeheer, in samenwerking met AMINAL, afdeling Bos & Groen en afdeling Natuur de vijftiende editie van de Vlaamse bosvitaliteitsinventaris op. Verontrustende berichten van massale boomsterfte uit Centraal- en Noord-Europa leidden een twintigtal jaar geleden tot het opzetten van een monitoringprogramma inzake de vitaliteit van onze bossen. Tijd om eens na te gaan welke trends we kunnen afleiden uit deze langetermijnwaarnemingen en welke aanbevelingen hieruit kunnen gedestilleerd worden voor de bosbeheerders die dagelijks keuzes op het terrein moeten maken.

    Lees meer over "De gezondheidstoestand van het bos in Vlaanderen en de gevolgen voor het bosbeheer"

    Labels:

  314. BOSGROEPEN en duurzaam bosbeheer: wat verwachten boseigenaars van de bosgroepen?

    2 september 2002 om 09:12 door Peter Van Gossum

    1-2.PNG

    Het Laboratorium voor Bosbouw van de Universiteit Gent heeft onderzoek gedaan naar de mogelijke potenties die bosgroepen in Vlaanderen bieden voor duurzaam bosbeheer. Kan een bosgroep gebruikt worden als middel voor ecologische bosbeheerdoelstellingen? Welke boseigenaars worden lid van een bosgroep en welke eigenaars worden moeilijk door een bosgroep bereikt? Uiteraard spelen ook de verwachtingen van de eigenaars ten opzichte van de bosgroep hierbij een belangrijke rol. 

    Lees meer over "BOSGROEPEN en duurzaam bosbeheer: wat verwachten boseigenaars van de bosgroepen?"

    Labels:

  315. Toekomstbomen: een handig hulpmiddel voor bosbeheerders?

    2 september 2002 om 09:08 door Hans Scheirlinck

    1-1.PNG

    Meer dan de helft van de Vlaamse bossen is jonger dan 40 jaar. Bovendien is in heel wat van die bossen nog niet of nauwelijks gedund. Een inhaaloperatie dringt zich op. Dunningen zijn echter een middel en mogen geen doel op zichzelf zijn. De toekomstbomenmethode reikt ons een langetermijnoplossing aan.

    Lees meer over "Toekomstbomen: een handig hulpmiddel voor bosbeheerders?"

    Labels: